Jaap de Groot Beeld Artur Krynicki

Mijn verhaal is de feitelijke mening van Johan Cruijff

Plus Jaap de Groot

Rond de presentatie van Johan Cruijff. De biografie heb ik alle verzoeken van radio en tv afgeslagen om als Cruijff-biograaf met auteur Auke Kok in discussie te gaan. Het had tot weinig geleid. 

De autobiografie Johan Cruijff. Mijn verhaal is de feitelijke mening van Cruijff, zonder interpretatie van ondergetekende. Zo’n beetje iedere zin is ‘als bewijs’ te vinden op de 12 uur aan geluidsbanden waarop de gesprekken met Cruijff staan.

Voor een niet-geautoriseerde biografie gelden andere regels. Op basis van via derden verkregen informatie is de schrijver vrij om zijn eigen verhaal op papier te zetten. Dat geldt ook voor Kok omdat het gezin Cruijff en naaste vrienden als Pep Guardiola, Frank Rijkaard, Ronald Koeman en Wim Suurbier niet hebben meegewerkt.

Dat het interpreteren van dergelijke informatie risico’s met zich meebrengt is inmiddels duidelijk. De rechtbank dwong Kok tot rectificatie van de beschuldiging dat Cruijff jaarlijks één miljoen euro van zijn eigen foundation incasseerde.

Het maakte duidelijk hoe conclusies beïnvloed kunnen worden door wie je te spreken krijgt. Ik had hem bijvoorbeeld kunnen melden dat ik ooit getuige was hoe Cruijff door een financieel adviseur op de vingers werd getikt omdat hij dat jaar wel heel veel geld richting zijn foundation had laten overmaken.

Neem een column die hij voor het EK 2000 door een Engelse krant kreeg aangeboden. Er was voor hem persoonlijk geen honorarium aan verbonden, wel het voorstel om de column voor een garantie­bedrag van 35.000 Engelse pond te koppelen aan een lezersactie voor zijn foundation. Toen Cruijff akkoord ging volgde de mededeling dat er toevallig een journalist van de krant in Barcelona was die de volgende dag zijn verhaal kon optekenen.

Kort na dit gesprek liet de krant weten dat bij nader inzien toch besloten was om van de deal af te zien. Om later toch het interview te publiceren, zonder verwijzing naar zijn foundation.

Ik zal u het juridische gelazer besparen, ware het niet dat de schrijver later voor het blad Hard Gras een verhaal over het incident aanleverde, waarin Cruijff als geldwolf werd neergezet. De schrijver was Simon Kuper, die bij het bekende voetbalmagazine World Soccer was weggestuurd omdat hij volgens hoofdredacteur Keir Radnedge ‘niet het verschil zag tussen fictie en non-fictie’.

In 2016 werd Cruijffs autobiografie ook in Engeland een bestseller. Het boek werd met respect omlijst, er waren vele mooi geschreven artikelen. Maar zoals vaker was er een uitzondering: er was één recensie die opviel door het venijn waarmee die was geschreven. De schrijver: Simon Kuper.

Een bron van het type Kuper maakt daarom duidelijk met welke valkuilen een schrijver van een niet-geautoriseerde biografie te maken kan krijgen. Dat maakt ook het verschil met de autobiografie. Van de één weet je zeker dat het Johan Cruijff is, de ander zou Johan Cruijff kunnen zijn.

Jaap de Groot schrijft wekelijks een column over sport voor Het Parool.

Reageren? j.degroot@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden