Plus Column

Met hun fucking Columbussyndroom

Massih Hutak Beeld Robin de Puy

Deze week ben ik neergestreken in Oakland, Californië. Net als de Brooklyn in New York een openlucht­museum van gentrifi­catie, een fenomeen dat stadsgeograaf Tom Slater omschreef als 'de ruimtelijke uiting van economische ongelijkheid'.

Precies dat is de eerste indruk onderweg van het vliegveld naar mijn verblijfplaats: tentenkampen langs de weg en onder viaducten oude, zwarte mensen die waarschijnlijk al decennia in ­deze stad wonen.

Daartegenover hoogbouwluxeappartementen waar witte dertigers met een creatief beroep of techstart-up, hun intrek hebben genomen.

Wat Amsterdam-Noord heeft met het centrum en Brooklyn met Manhattan, dat heeft Oakland met San Francisco: het is een troostrijk alternatief voor starters op de woningmarkt. Grappig detail: Noord, Brooklyn en Oakland hebben alle drie een duidelijke scheidslijn met 'de echte stad': het water.

Relatief kort geleden kampten ze nog met een imagoprobleem dat erop neerkwam dat niemand er dood gevonden wilde worden. Inmiddels zijn ze uitgegroeid tot hipstertrekpleisters waar de ­authentiekste bieren worden gebrouwen, bio­logischste groenten duurzaam worden verbouwd in moestuinen en o ja, het vuil weer regelmatig wordt opgehaald.

Er is (meer) politietoezicht en de kwaliteit van openbare scholen gaat erop vooruit. Niks mis mee, denk je, zolang je redeneert vanuit de nieuwkomer, wat we helaas nog te vaak doen.

Tot je beseft dat dit het gevolg is van een institutioneel racistische inrichting van de buurten. Het systematisch verwaarlozen ervan door de overheid komt omdat er geen economisch interessante demografie woonde; de bevolking is vaak ­homogeen, arm en laagopgeleid.

De migratie van de Amerikaanse middenklasse naar de buitenwijken als gevolg hiervan, werd de 'witte vlucht' genoemd. Nu eisen hun kleinkinderen de binnenstad weer op.

En dan kom je bij de oude bewoners. Natuurlijk hadden die ook recht op veilige buurten, schone straten, goede scholen en zelfs op authentiek gebrouwen bier, ongeacht ras of klasse. Maar nu die er zijn, moeten juist zij de buurt zo snel mogelijk uit.

Negen van de tien eindigt op straat. Als je een beetje geluk hebt, neem je nog een oprotpremie van enkele tienduizenden dollars/euro's mee in een vuilniszak, die je als kussen kunt ­gebruiken onder de brug.

Een onvermijdelijk gevolg van gentrificatie is de verdrijving van de oude bewoners; de mensen die deze buurten hun huidige sociale, culturele én ­economische waarden gaven.

Om maar te zwijgen over de arrogantie (of het kolonialisme) van nieuwe bewoners die zich de cultuur van, bijvoorbeeld, Amsterdam-Noord toe-eigenen alsof hier wonen altijd al hun droom was en geen finan­cieel opportunisme (waar niks mis mee is, overigens).

Of mensen die zeggen dat ze Noord, Brooklyn of Oakland hebben 'ontdekt', met hun fucking Columbussyndroom, zoals mijn idool Spike Lee zou zeggen. Geloof me, we komen veel dingen tekort in Noord, maar arrogantie is er niet een van.

Gentrificatie is geen natuurlijk proces en het enkel duiden als verbetering (of publieksfavoriet: ­opwaardering) van buurten is te simplistisch. Daarvoor is dit fenomeen te complex en bovendien te voorkomen. Maar niet zolang winst prioriteit krijgt boven menselijkheid.

Rapper en schrijver Massih Hutak (26) schrijft elk weekend een column voor Het Parool. Reageren? m.hutak@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden