Opinie

'Menzis laat oudere met depressie in de steek'

Menzis gaat depressiebehandelingen vergoeden op basis van uitkomst. Zo wordt psychiatrische ouderenzorg te streng gekort, stelt Didi Rhebergen.

Beeld Getty

Het is maandag 13 augustus. Ik loop op de afdeling ouderenpsychiatrie. Alle 21 bedden zijn bezet, voornamelijk door mensen met een depressie. Ik denk aan het bericht op de autoradio: Menzis gaat de kosten voor de behandeling van depressies en angststoornissen niet meer vergoeden op basis van het aantal behandelingen, maar op basis van het behaalde resultaat.

Hoe beter het gaat, des te hoger de vergoeding, zegt Menzis. Nee, ernstige ziektebeelden vallen niet buiten de boot, aldus Menzis. Hoe zwaarder de depressie, hoe groter de beloning. Bovendien zou dit leiden tot betere kwaliteit van zorg.

Niet een van de 21 patiënten op de afdeling is hetzelfde. Sommigen hebben voor de eerste keer een depressie, veroorzaakt door een lichamelijke aandoening of het verlies van een naaste. Anderen lijden er al hun hele leven aan. Achtergronden van de mensen verschillen, de ziekte uit zich verschillend en ook de impact op ieders leven is divers.

Al tientallen jaren proberen onderzoekers grip te krijgen op het beloop van depressies. Welke behandeling werkt voor wie? Als psychiater wil je dat de donkere mist bij je patiënt optrekt. Lijden aan een depressie is zwaar, voor een patiënt en voor de naasten. Hoe gaat dit plan van Menzis in de praktijk uitpakken?

Betere, goedkopere zorg
Menzis stelt dat door het voorgestelde beleid patiënten betere zorg krijgen. Die zorg zou bovendien nog eens goedkoper worden, want er zijn minder behandelingen nodig.

Betere zorg? Minder behandelingen? Als psychiater volg ik de richtlijn, maar tot op heden is het onduidelijk wie zal reageren op welke stap. Ik hoor graag hoe ik deze stappen kan versnellen, en zo doeltreffender kan behandelen.

Echter, nader wetenschappelijk onderzoek is nodig om tot effectievere, gepersonaliseerde zorg te komen. Een strikt, financieel vergoedingenbeleid helpt mij daar niet bij. Kortom: De vraag blijft: hoe gaat Menzis te werk?

Ik verdiep me in hun plannen. Menzis wil als basis voor de vergoeding gebruik maken van Routine Outcome Monitoring (ROM). Dat is een meetsysteem voor de kwaliteit en effectiviteit van een individuele behandeling.

'Rommen' gebeurt met vragenlijsten. Is een patiënt al minder angstig? Minder somber? Behandelaar en patiënt krijgen zo informatie over het effect van de behandeling en de kans om bij te sturen. Het is goed te evalueren, al is de problematiek vaak breder dan een vragenlijst kan vatten.

Het probleem van 'rommen' is dat het geen goede wijze is om behandelingen van patiënten met elkaar te vergelijken. De Algemene Rekenkamer concludeerde dat het vergelijken van de kwaliteit van zorg met ROM niet kan. Toch is dat juist wat Menzis wil.

Dit brengt mij op het tweede kritiekpunt: Menzis geeft aan dat de beloning bij ernstige depressies groter is bij een 'goed resultaat'. Echter, wetenschappelijk onderzoek geeft aan dat ernstige depressies een slechtere kans op herstel bieden.

Didi Rhebergen is ouderenpsychiater en senior onderzoeker bij GGZ inGeest/Amsterdam UMC. Deze opinie is op persoonlijke titel geschreven. Beeld Dingena Mol

Hoe kun je bij die zware depressies een goed resultaat halen? Zullen behandelaren zich niet richten op de zogenaamde quick wins, en zware depressies vermijden?

Disproportionele korting
Dit geldt des te meer voor depressies bij 70-plussers, die een slechter beloop kennen dan bij volwassenen onder de 30 jaar. Geheugenstoornissen, lichamelijke problemen en bijvoorbeeld eenzaamheid dragen ertoe bij dat ouderen meer behandelingen nodig hebben en minder progressie boeken, met als gevolg een lagere vergoeding, volgens Menzis.

Wordt psychiatrische zorg aan ouderen dan disproportioneel gekort?
Menzis zal de gebundelde behandelresultaten bespreken met deelnemende zorginstellingen en onder leiding van een onafhankelijke partij de best practices destilleren.

Laten we vooral van elkaar blijven leren, en zo de zorg verbeteren. Zoals collega Alan Ralston al bepleitte: laat de GGZ geen proeftuin zijn voor nieuwe financieringsmodellen als daarbij de zorg voor de ernstigste zieken of de zorg voor oudere depressieve patiënten onder druk komt te staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden