Opinie

'Mens, mag ik a.u.b. een hond blijven?'

De knuffelpuppy's aan de Universiteit van Amsterdam zijn een symptoom van de commercialisering van 'de helpende hond', stelt Jan van Summeren.

Een KNGF-ambassadrice loopt naar het Museumplein om de toegankelijkheid ervan te onderzoeken Beeld ANP

'Voor elk pijntje een konijntje.' Een prachtige uitspraak van een psycholoog die zich bezighield met het in kaart brengen van 'huisdier ondersteunde interventies', dat wil zeggen een ingreep of tussenkomst door de inzet van huisdieren. In professionele zin meestal bedoeld als compensatie voor het gebrek aan sociale steun ten bate van kwetsbare dierenliefhebbers die door omstandigheden het contact met hun eigen dier moeten missen.

Toen ik vorige week in Het Parool het artikel las over het 'gebruik of misbruik' van 'knuffelpuppy's' om studenten van de Universiteit van Amsterdam te laten ontspannen tussen hun tentamens, versterkte dit mijn zorg over het in toenemende mate gebruiken en misbruiken van niet-gekwalificeerde dieren door hun niet-gekwalificeerde eigenaren en 'gebruikers'.

Temeer omdat ik begin dit jaar vanuit Stichting ZorgDier Nederland een aanbod had opgesteld voor professionele werkbezoeken met honden en katten ten behoeve van dezelfde gestresseerde UvA-studenten waarvan helaas om onduidelijke redenen geen gebruik is gemaakt.

Kwetsbare gebruikers
Dieren horen bij mensen en mensen horen bij dieren. Dat betekent niet dat alles kan en alles mag. Wij zijn helaas zo ver van dieren af komen te staan dat we ze vaak als dingen beschouwen. Dingen die we cadeau kunnen geven aan onze kinderen, dingen waarmee je over straat kunt zwalken met een flexlijn en tegelijkertijd met anderen kunt praten via je je mobiele telefoon.

Niet in de gaten hebbend dat jouw hond andere honden, katten en gebruikers van de openbare weg lastigvallen of dat je hond vieze dingen opvreet die hij tijdens de voor hem bestemde wandeling op straat tegenkomt.

In de wereld van professionele hulpdieren, zoals de blindengeleidehonden en hulphonden, heeft de ontwikkeling niet stilgestaan. ­Nederland is een van de weinige landen ter ­wereld waar belastinggeld wordt uitgegeven aan voorzieningen in de vorm van professioneel opgeleide honden zoals hiervoor genoemd.

Bedragen van 40.000 euro per hond zijn tegenwoordig heel normaal. Deze honden worden in bruikleen gegeven aan kwetsbare 'gebruikers' met de clausule dat zij altijd in beslag genomen kunnen worden als hun gebruiker ze niet goed behandelt.

Maar wat als de professioneel opgeleide hond niet voldoet? Of er niet een juiste combinatie is gemaakt tussen mens en dier? Helaas bestaat er ondanks al het ingezette belastinggeld en de extra donaties van vele sympathisanten geen consumentenbond voor gebruikers van hulpdieren.

Wat de meeste 'gebruikers' typeert, is dat ze van alle commando's en diensten die 'hun' hond tijdens hun 'hogere beroepsopleiding' heeft geleerd, zij er slechts een handvol gebruiken en dat de ultieme waarde niet schuilt in de hoeveelheid geïnvesteerd opleidingsgeld en het aantal uit te voeren handelingen, maar in het simpele feit dat ze een 'hondenmaatje hebben voor het leven'.

Lucratief voor fondsenwerving
De keerzijde van de huidige commercialisering van de 'helpende hond' is dat door de wol geverfde kynologen en hun bestuurders steeds nieuwe beroepen bedenken voor honden en dat de grootste hondenleveranciers elkaar beconcurreren en potentiele cliëntgroepen (vooral sexy zijn autisme, PTSS en dementie) bedenken om aan een gewenst behoeftebeeld te voldoen. Hetgeen lucratief kan zijn voor de fondsenwerving en de ongebreidelde ontwikkeldrift van een aantal goedbetaalde hondentrainers.

Ik werk nu twintig jaar in deze sector en maak me het meest zorgen over de publiciteit en de commerciële verhalen van 'hondenhelden' en slogans, zoals 'een mens kan niet altijd helpen, een hulphond wel'. Honden en ook paarden worden in de zorg, maar ook in de welzijns­sector en in het speciaal onderwijs, steeds vaker ongekwalificeerd ingezet, dus gebruikt en soms misbruikt, met alle risico's van dien.

Als ik een hond was en kon praten zou ik zeggen: 'Mag ik alstublieft een dier blijven? Jullie schrijven als mens allerlei taken aan ons toe, die we best af en toe willen uitvoeren in secundaire zin, maar primair blijf ik liever een hond die op een natuurlijke manier een emotionele en authentieke verbondenheid kan laten zien, dat past het beste bij mijn natuur. En hopelijk ook bij die van jullie als mens!'

Jan van Summeren, senioradviseur huisdier­ondersteunde interventies, Stichting ZorgDier NL
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden