Theodor Holman Beeld Wolff
Theodor HolmanBeeld Wolff

Meningen zijn nooit schuldig

Column

De volgende ­redenering hoorde ik gisteren: Trump noemt de pers 'de vijand van het volk', iemand van het volk heeft vervolgens ­enkele journalisten van The Capital Gazette in Annapolis neergeschoten, dus Trump is mededader. Op zijn minst is hij verantwoordelijk voor het klimaat.

Terwijl ik deze column schrijf, is het motief van de ­dader niet duidelijk, maar stel dat hij inderdaad aan de politie bekent: 'De pers is de vijand van het volk, dat heeft mijn president gezegd, ik ben van het volk en ik hou van mijn president, dus ik dood journalisten', is dat dan een teken hoe fout en gevaarlijk Trump eigenlijk is?

Als Rutger Groot Wassink van GroenLinks zegt: 'Het kapitalisme is de vijand van het volk', draagt hij dan bij aan een klimaat waarin je inderdaad krijgt dat GroenLinkers kapitalisten gaan vermoorden?

Of wanneer ik schrijf: 'Communisten zijn de grote vijand van onze maatschappij', zou ik dan medeverantwoordelijk zijn voor de moord op communisten wanneer die zou plaats­vinden?

Stel iemand roept: 'Weg met de koning!' En Zijne Koninklijke Hoogheid wordt vermoord - wat God verhoede - heeft diegene dan ook bij­gedragen aan een klimaat waarin het heel voorstelbaar is dat Willem-Alexander werd vermoord?

Nee, natuurlijk. Wie een persoon met een opvallende mening medeschuldig acht aan een moord alleen op grond van zijn opinie, hoort eigenlijk thuis in een dictatoriale samenleving waar vrije expressie verboden is. Meningen zijn nooit schuldig, hoogstens zijn dat de lieden die een opinie aanzien voor een oproep.

Als ik zeg: 'De aarde is plat. Wie dat niet vindt is gevaarlijk voor onze samenleving want die begrijpt niet dat we zomaar van de aarde kunnen vallen', dan is het volkomen absurd om mij te beschuldigen van moordzuchtig haatzaaien jegens mensen die beweren dat de aarde rond is.

Erik Mouthaan van RTL maakte deze fout gisteren en meende dat Trump voor de shooting in Annapolis medeverantwoordelijk kon worden gehouden. Wie zo redeneert, is straks schuldig als bijvoorbeeld Trump wordt vermoord.

Elke opinie schept een bepaald klimaat. Dat is namelijk de bedoeling van een opinie. Je wilt dat het stormt, dat de boel verandert, dat jouw standpunten wet worden. Maar pas als er wordt geschreeuwd: 'Dood hem!' - wat overigens geen mening is - kun je iemand verantwoordelijk houden.

Overigens pleit ik ervoor dat Mouthaan zegt wat hij vindt. Hoe dom ook.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden