Opinie

‘Medestanders lieten narcist Baudet al die tijd zijn gang gaan’

Veel is al gezegd en geschreven over Forum voor Democratie. Dissidenten blijven echter grotendeels uit de wind, stelt Jarmo Berkhout van Het Actiefonds. Moeten zij zich niet veel meer verantwoorden?

Thierry Baudet, Theo Hiddema, Derk Jan Eppink, Annabel Nanninga en Paul Cliteur tijdens een FvD-bijeenkomst vorig jaar in Zaandam.  Beeld Hollandse Hoogte/ANP
Thierry Baudet, Theo Hiddema, Derk Jan Eppink, Annabel Nanninga en Paul Cliteur tijdens een FvD-bijeenkomst vorig jaar in Zaandam.Beeld Hollandse Hoogte/ANP

Forum voor Democratie heeft zichzelf na een lang uitgesponnen combinatie van klucht en soap opgeblazen. Goed nieuws voor ­iedereen die het gevaar inzag van normalisering van het extreemrechtse gedachtegoed waar deze partij voor staat.

Thierry Baudet heeft zijn laatste restjes ­geloofwaardigheid en eerbiedwaardigheid ­verloren en zich onthuld als de antisemitische complotdenker die hij is. De ‘coupplegers’ – dixit Baudet – daarentegen, wekken de indruk (net) op tijd hun handen van het project te ­hebben getrokken en zo hun verantwoordelijkheid te hebben getoond. Het lijkt er daarmee op dat Baudet weliswaar verdoemd is tot de politieke wildernis en dat zijn partij aan flarden hangt, het idee van een ‘fatsoenlijk’ ­extreemrechts is nog altijd niet opgegeven.

Dat zou een gevaarlijke vergissing zijn. De mensen om Baudet heen – zijn al dan niet ­voormalige mentoren, fellow travelers en goedpraters – hebben daarom iets uit te leggen.

Laten we ten eerste niet doen alsof we verrast zijn dat Forum een extreemrechtse partij blijkt. Toen Baudet jaren geleden opkwam, waarschuwden linkse critici en activisten vrijwel direct voor de fascistoïde elementen van zijn ideeën, duidelijk niet perifeer maar centraal en fundamenteel. Deze kritiek vanuit links is lange tijd niet serieus genomen. Het werd afgedaan als ‘demoniseren’, als angst voor het vrije debat, als een aanval op de vrije meningsuiting. Maar nu de ware aard van Baudet zich toont, blijken alle ‘vooroordelen’ waar te zijn.

Annabel Nanninga

Dat moet onze aandacht vestigen op de dubi­euze rol die zijn (voormalige) medestanders hebben gespeeld. Deze mensen zitten in het ­naoorlogse verzet. Stuk voor stuk hebben ze hun positie te danken gehad aan het ego van hun grote leider en stuk voor stuk hebben ze bijgedragen aan een politiek klimaat waarin het steeds makkelijker en normaler werd om er ­extreemrechts gedachtegoed op na te houden.

Er loopt een rechte lijn tussen de gewraakte Forum-Jugend-appjes en de afschuwelijke tweets van Nanninga over bootvluchtelingen en de Holocaust. Eva Vlaardingerbroek gelooft in de theorie van het ‘cultuurmarxisme’: een door linkse elite georganiseerde samenzwering tegen het Westen, waarvan herhaaldelijk is gewezen op de parallellen met het nazistische ‘cultuurbolsjewisme’. Paul Cliteur, over wie de discussie nu wél op gang komt, organiseerde een debat in De Balie waarin de deportatie van moslims werd besproken. En zo kunnen we nog wel even door gaan.

Wat betekent dit? De implosie van Forum biedt enkele indicaties. Wat het meest opvalt, is waar het nadrukkelijk niet over gaat in de media, namelijk de ondubbelzinnige vreemdelingenhaat en islamofobie binnen de partij. Heel Forum voor Democratie, ex-leden incluis, staat in feite achter de oorspronkelijke wensdroom van de gevallen leider: een dominant ‘blank’ land zonder indringers. In al die jaren dat Forum bestond, is dit niet geproblematiseerd en dat wordt het nog steeds nauwelijks. Al helemaal niet door de zogenaamde dissidenten.

Antisemitisme

Het antisemitisme is ‘slechts’ een samenzweringsingrediënt dat bij hen nog ontbrak: de Joden sturen de moslims naar Europa als onderdeel van hun allesomvattende plan. Dat werd ex-leden te gortig. Dat ze zich daarna verbaasd tonen lid te zijn geweest van een extreemrechtse partij is ofwel het toppunt van naïviteit, of (waarschijnlijker) het toppunt van hypocrisie.

Het werkelijke probleem is niet dat Forum ­gered moest worden van Baudet. Het werkelijke probleem is dat hele carrières – in zowel politiek als media – worden gebouwd op vreemdelingenangst en het verlangen naar een zuivere natiestaat. Forumdissidenten krijgen hun geloofwaardigheid pas terug als ze zich ernstig bezinnen op hun eigen rol in deze toestand.

Zolang ze zelf geen lessen trekken, moeten we ze blijven zien als enablers van een extreemrechtse narcist en niet laten ontsnappen aan hun verantwoordingsplicht. Alleen dan kan de implosie van Forum een stap vooruit zijn.

Jarmo Berkhout

Werkt voor Het Actiefonds, een Amsterdamse organisatie die activisten in binnen- en buitenland finan­cieel ondersteunt

null Beeld Eva Plevier
Beeld Eva Plevier
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden