Opinie

‘Luid toeterende trouwstoet is tribaal oergedrag’

De toeterstoet leidt steeds vaker tot overlast en heftige reacties. Antropoloog Danielle Braun verklaart: ‘We vechten om stukjes apenrots.’

Overal ter wereld bewegen mensen zich in stoeten, in marsen, in optochten. Beeld Suyin/Flickr/CC

Optochten van trouwauto’s veroorzaken steeds vaker overlast. De politietop maakt zich er druk over en vraagt om wettelijke inperking ervan. Een toeterstoet is een optocht van ­auto’s van bruiloftsgasten die toeterend naar de bruiloft rijden, met slingeren en door rood licht rijden erbij. Afhankelijk van je perspectief een enorm feestelijk, vrolijk gebruik of overlastgevend en hinderlijk. Onlangs is zo’n stoet uit de hand gelopen. De politie greep in vanwege het rijgedrag en er ontstond een vechtpartij waarbij een agent bewusteloos werd geslagen.

Wat maakt dat we heftig reageren op toeterstoeten? Vanuit antropologisch- en historisch perspectief is het goed te verklaren.

Overal ter wereld bewegen mensen zich in stoeten, in marsen, in optochten. Dat doen we om feest te vieren; bruiloften, carnaval, religieuze processies. Of om te rouwen bij begrafenissen. Maar ook om de macht aan de kaak te stellen en een fysiek- of politiek domein terug te claimen. Denk aan de marsen van Mahatma Gandhi, stille tochten als introvert verzet tegen onrecht, demonstraties, militaire parades.

Met een mars of optocht maken we de straat van ons. Het is tribaal oergedrag. Zoals apen over een rots plassen, marcheren wij door de straten.

De toeter, of vanouds de trompet is niet zó maar een instrument voor ons tribale- en historische brein. De oudste trompetten ontstonden rond 2000 voor Christus in de vorm van hoornen en schelpen. De toeter, trompet, bazuin, is een instrument met symbolische waarde. Als er in de Bijbel sprake is van bazuingeschal, dan wordt daarmee iets aangekondigd. Een overwinning.

We leven in een tijd van lastige kwesties tussen groepen mensen die zich bewuster dan ooit zijn van hun identiteit. Op allerlei fronten worden ­domeinclaims gedaan. Er wordt gevochten om ruimte in de samen­leving, om een plek op de arbeids­markt, over woordgebruik, over wat er in geschiedenislessen verteld moet worden, over vrijheid van meningsuiting en over religieuze kledingsymbolen. We vechten om stukjes apenrots. We markeren ons grondgebied.

Het is niet verwonderlijk dat in deze toenemende spanning ons oerbrein een toeterstoet niet meer signaleert als feestje, maar als een mars met bazuingeschal. De vraag die rest is of we ons tribale brein moeten volgen of meegaan in de feeststemming.

Danielle Braun, antropoloog

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden