Opinie

'Lucht in Amsterdam is schoner dan ooit'

Dat Milieudefensie naar de rechter stapt om gezonde lucht te eisen is paniekvoetbal, schrijft Tobias Arnoldussen maandag in een opiniestuk.

Milieudefensie meet de luchtvervuiling op de Stadhouderskade Beeld Mats van Soolingen
Milieudefensie meet de luchtvervuiling op de StadhouderskadeBeeld Mats van Soolingen

Milieudefensie stapt naar de rechter. Op de burelen van het ministerie van Infrastructuur en Milieu zullen wel alarmbellen gaan rinkelen want toen de club dat in 2005 deed, leidde dat tot een rem op de uitbreiding van een groot aantal wegen.

Honderden juridische procedures en jaren vertraging voor allerhande infraprojecten waren het gevolg. Met vieze lucht heeft dat alles echter weinig te maken. De normen voor stikstofdioxide (NO2) worden overschreden.

Nou kan NO2 voor de gezondheid niet veel kwaad. NO2 is echter makkelijk te meten en wordt gebruikt als indicator voor fijnstof. Aangezien verkeer bij de uitstoot van beide een rol speelt, is de gedachte dat als het slecht gesteld is met de concentratie NO2 dat ook voor fijnstof wel zal gelden. Dat is echter niet zonder meer gezegd.

Onzeker
Metingen van fijnstof en de relatie tussen NO2 en fijnstof zijn uiterst onzeker. Maar ook als het klopt dat de fijnstofwaarden licht overschreden worden op bepaalde plekken, dan nog kan niet geconcludeerd worden dat de lucht 'dus' vies is.

Vies en gezond zijn rekbare begrippen. Het klopt dat blootstelling aan fijnstof schadelijk is en dat ook als de norm wél wordt gehaald, er gezondheidseffecten te verwachten zijn.

Het is echter eenvoudigweg onmogelijk om de lucht zó schoon te maken dat die effecten niet meer optreden.

Fijnstof is namelijk een verzamelnaam voor 'heel kleine deeltjes' van verbrandingsmotoren, maar ook van tal van andere bronnen.

Zelfs als we allemaal elektrisch gaan rijden, genereert verkeer fijnstof, bij voorbeeld door de slijtage van banden en wegdek en doordat het verkeer bodemstof laat opdwarrelen.

null Beeld Nick Looy
Beeld Nick Looy

Tobias Arnoldussen is rechtssocioloog en ­gepromoveerd op de 'fijnstofstrijd'.

Om na te gaan of de lucht in Amsterdam vies is of gezond, moet je die vergelijken met de luchtkwaliteit in andere steden, maar ook met de luchtkwaliteit in vroeger tijden.

Dan valt op dat de lucht in Amsterdam in jaren niet zo schoon is geweest. Vanaf de jaren tachtig, de periode dat we zijn gaan meten, is de luchtkwaliteit verbeterd. Nederlandse steden in de jaren zeventig en tachtig kenden vergelijkbare niveaus van smog als grote Chinese steden nu...

Hoogstwaarschijnlijk is de luchtkwaliteit voor de jaren zestig nog veel slechter geweest, aangezien er toen überhaupt nauwelijks milieuregulering was en industrialisatie als voorwaarde voor weder­opbouw werd gezien.

Overdrijving
Stellen dat de lucht in Amsterdam vies is, is mijns inziens een overdrijving en bovendien is het een probleem dat zich lijkt te verkleinen in plaats van te vergroten. Er zit mijns inziens iets anders achter de ophef over schone lucht.

Het gaat Milieudefensie al lang niet meer om luchtkwaliteit. Dat is klein bier vergeleken bij het veel grotere klimaatprobleem. Het gaat hier om het aan de kaak stellen van de onduurzame auto-economie en de problemen die die met zich meebrengt. Mensen die voor schone lucht zijn, zijn in feite tegen auto's.

Dat standpunt is te verdedigen, maar vergt een heel andere beleidsaanpak dan het schoner maken van de lucht. Om die problemen op te lossen zijn structurele economische aanpassingen nodig, maar we schieten niets op met paniekvoetbal om de lucht in noodtempo schoon te krijgen.

De Amsterdamse lucht is op de keper beschouwd best aan te raden, als u toch van plan was te ademen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden