Patrick Meershoek. Beeld Artur Krynicki
Patrick Meershoek.Beeld Artur Krynicki

Liedjes voor de jarige hoofdstad

PlusPatrick Meershoek

Ik had ook eens mazzel en was van het ene op het andere moment de gelukkige eigenaar van een exemplaar van Ik zing van Amsterdam, de grammofoonplaat die in 1975 werd uitgebracht ter gelegenheid van het 700-jarig bestaan van de hoofdstad. ‘Het stereo effect wordt slechts verkregen bij gebruik van stereo afspeelapparatuur,’ staat achterop de hoes vermeld, een mededeling die indertijd bij de kopers als een granaat moet zijn ingeslagen.

De plaat was een initiatief van het Bureau Mokum 700, dat de feestelijkheden rond de mijlpaal organiseerde. De oproep om een liedje aan te leveren over Amsterdam leverde honderden inzendingen op, waaruit een jury met specialisten als Willem Duys, Eli Asser, Harry Bannink en Gerrit den Braber in de gelederen de twaalf beste koos. Een keur aan populaire artiesten, zoals dat toen heette, nam de uitvoering voor zijn rekening.

Het is een echte verjaardags­plaat, in die zin dat de jubilaris wordt toegezongen met een geregeld hysterische overdrijving. De meeste teksten komen erop neer dat de schrijver Amsterdam de mooiste stad ter wereld vindt en al beroerd wordt bij de gedachte ergens anders te moeten leven. Of te sneven, zoals Ted de Braak zingt in Overlijden aan het IJ. “Mocht de dood mij soms verrassen, bij een hunebed in Assen, laat me daar dan niet verassen, breng mij naar de Kalfjeslaan.”

Er staan enkele prachtige liedjes op de plaat – Er is een Amsterdammer doodgegaan van John Kraaijkamp, Isaac Meier van Lenny Kuhr – maar gaandeweg bekruipt de luisteraar toch het gevoel dat hier vol overgave een stad wordt bezongen die ook vijftig jaar geleden waarschijnlijk niet meer bestond en wellicht nooit bestaan heeft. Het is het gemoedelijke Amsterdam van de accordeon, het pikketanissie in de kroeg en de gezelligheid en de gein die nooit verloren gaan.

Dat is zeker niet het Amsterdam van 1975, met zijn metro­rellen op de Nieuwmarkt, zijn massale verslaving aan de heroïne en de gevolgen van de olie­crisis voor de economie van de stad.

Het was de tijd dat Amsterdammers massaal wegtrokken uit de verloederde hoofdstad om hun heil te zoeken in de comfortabele bloemkoolwijken van Hoorn, Purmerend en Almere. Was het romantische beeld op de jubileumplaat misschien een reactie op die grimmige realiteit?

Ik heb het plan nog niet zien voorbijkomen, maar wellicht is het aardig om in 2025 nog eens een poging te wagen. Een muzikaal tijdsdocument, een playlist met liedjes over het Amsterdam van nu:

Wie heeft de zeepsop in de pruimensmoothie gedaan?
Mijn wiegie was een bezorgtassie van Uber Eats;
Een makelaar is ook maar een mens;
Vader, er staat een drillrapper aan de deur;
Ballade van de yogasnuiver en de drugskoerier;
en: Steek die turbine maar in je togus.

Patrick Meershoek is verslaggever van Het Parool en schrijft elke woensdag een column. Lees alle columns hier terug.

Reageren? patrick@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden