Opinie

'Lerarentekort is niet op te lossen met negativiteit'

De nieuwe plannen van de Onderwijsraad kunnen op weinig steun van kunstdocent Pascal Cuijpers rekenen. 'Lerarentekort is niet op te lossen met het in stand houden van negativiteit', schrijft hij in dit opiniestuk.

'Er is draagvlak nodig voor de plannen om het lerarentekort terug te dringen'Beeld Getty Images

Stel, je bent voorzitter van de Onderwijsraad. En je weet het ook niet meer. Dan kun je vreemde dingen gaan zeggen. Zoals onlangs Henriëtte Maassen van den Brink, tijdens de presentatie van het advies 'Ruim baan voor leraren. Een nieuw perspectief op het leraarschap', begin november.

Tijdens haar pleidooi om de structuur van de lerarenopleidingen te veranderen, zette zij haar argumenten rondom het advies kracht bij door te vermelden dat je op deze manier 'niet allemaal chagrijnige, zure leraren voor de klas hebt staan die denken: ik heb het wel gehad in mijn leven'.

Geldverslindend
Ik was, eufemistisch gezegd, verbaasd over ­deze uitspraak. Het impliceert namelijk nogal wat. Maassen van den Brink maakt daarnaast tevens enkele denkfouten.

Ten eerste lijkt zij er al vanuit te gaan dat het nobele advies om het lerarentekort nu definitief op te lossen, breed ­gedragen zal worden door een hele beroepsgroep. En dat naast alle andere noodgedwongen ideeën die minister Arie Slob onlangs al initieerde. Maar is dat ook zo? Het advies kwam nogal uit de lucht vallen en vraagt om uitleg.

Het voorstel is dat wanneer ­iemand kiest voor de lerarenopleiding, hier eerst een basisopleiding aan vooraf gaat, ongeacht welke richting, vak of niveau je als student prefereert.

Vanuit dit gegeven kun je vervolgens een keuze maken uit bepaalde clusters, zoals lesgeven aan leerlingen van 0 tot 8 jaar of van 8 tot 14 jaar. Vervolgens kun je ook nog kiezen uit een bètacluster, voor het geven van de vakken natuurkunde, wiskunde, scheikunde en biologie; uit een gammacluster met daarin aardrijkskunde, geschiedenis, economie en maatschappijleer en kun je je nog verder specialiseren in het lesgeven aan de bovenbouw van havo en vwo.

Om een plan te laten slagen, is het van het grootste belang dat er een groot draagvlak aanwezig is onder de daadwerkelijk uitvoerenden en dat er degelijke kaders moeten komen voor het opzetten van deze voorgestelde onderwijsrevolutie.

Er zijn immers al te veel initiatieven gesneuveld om het onderwijs te verbeteren en aantrekkelijker te maken. Alle ondoordacht, voorzien van weinig empathie, geldverslindend en helaas met een negatief resultaat.

Denk hierbij aan de invoering van het studiehuis, de basisvorming, de tweede fase, het lerarenregister, de maatschappelijke stage en de ­rekentoets. Ik vraag me af of voor het nieuwe advies voldoende veldwerk is verricht op de plekken waar dit zou moeten gebeuren: op scholen, door middel van gesprekken met leraren, leidinggevenden en studenten.

Denigrerend
Daarnaast wekt Maassen van den Brink geen vertrouwen en begrip door de uitspraak over de heersende mentaliteit onder de 'zure' leraren van nu. Haar uitspraak is een ongegronde aanname en daarnaast denigrerend ten opzichte van de kwart miljoen mensen die momenteel lesgeven.

Pascal Cuijpers

Kunstdocent en faalangstreductietrainer

Beeld -

Het lerarentekort is dan ook niet op te lossen met het in stand houden van negativiteit en pessimisme.

Juist nú is er een positief geluid vanuit de ­politiek en het werkveld nodig, waardoor jonge mensen zullen gaan overwegen om te kiezen voor een lerarenopleiding. Betere reclame is er niet.

Het is betreurenswaardig dat de voorzitster van de Onderwijsraad dit niet lijkt te begrijpen en door zo'n uitspraak juist een tegenwerking in gang kan zetten.

Tot slot vraag ik me af of de uitvoering van het advies een succes wordt. Maassen van den Brink predikt dat door het kiezen van een cluster, met drie of vier verschillende vakken, het lesgeven aantrekkelijker zal worden. Ik durf dat te betwijfelen.

Iedere leraar weet dat het in de praktijk onrust oplevert als er per lesuur wordt geschakeld tussen klassen, niveaus, lokalen en dan ook nog eens tussen de vakken.

Daarnaast is er een enorme toename aan voorbereidingstijd nodig om als leraar alle vakken per week onder controle te hebben. Waar halen we de tijd vandaan om deze toenemende werkdruk te reguleren?

Wijsheid
Ook zullen de noodzakelijke en gewenste overlegmomenten per vaksectie erbij inschieten en zal de verwachte diepgang wellicht lijden onder de differentiatie van de te geven vakken. Dit leidt onherroepelijk tot het nationaal bijstellen van de niveaubewaking.

Dit schrijvende hoop ik dat ik met terugwerkende kracht het alsnog bij het verkeerde eind heb, wanneer de plannen in de toekomst doorgaan en een succes blijken te zijn.

Tot die tijd hoop ik op veel wijsheid van de ­beleidsmakers en probeer ik intussen een betrokken leraar te blijven, die hoopt dat ­iemand mij erop wijst als ik zuur of chagrijnig wordt. In het belang van de leerlingen én mijn eigen (leraren)leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden