Opinie

‘Laten we vol hartstocht strijden voor ander leven na corona’

Hoe willen we onszelf terugzien in de geschiedenisboeken, vraagt filosofiestudent Roel Meijvis zich af. ‘Onze manier van denken, handelen en verdelen kan twee kanten op vallen.’

Meeschrijven aan de geschiedenis van het coronavirus kan net zo eenvoudig zijn als boodschappen brengen naar een afgesloten buurt, zoals hier in Wuhan.Beeld AFP

Angela Merkel noemde de huidige crisis de grootste uitdaging sinds de Tweede Wereldoorlog. Elke dag wordt duidelijker dat dit geen vorm van apocalyptische grootspraak is. Niet alleen door het virus, maar vooral door de gevolgen van de extreme maatregelen die wereldwijd worden afgekondigd om de verspreiding van het virus tegen te gaan. De overheid neemt maatregelen die enorme impact hebben op onze manier van leven.

We zullen voortaan spreken van een tijd vóór en een tijd ná de coronapandemie. Het is wat de Sloveense cultuurfilosoof Slavoj Žižek een gebeurtenis noemt: een point of no return dat alle betekenis doet veranderen en dat ons hele dagelijkse leven overhoopgooit. Zoiets is goed nieuws. Of tenminste, dat kan het zijn.

We zijn als moderne mensen in hoge mate bekend met de geschiedenis en bij elke gebeurtenis zijn we ons ervan bewust dat deze in de geschiedenisboeken van de volgende generatie komt. Laten we deze reflectie omarmen en de volgende vraag stellen: Hoe willen we onszelf terugzien in die geschiedenisboeken?

Kop of munt

Het is een spannende tijd, een gevaarlijke tijd en een tijd waarin slachtoffers vallen. Het is ook een tijd die mogelijkheden biedt. Want ons bestaan wankelt, het piept en het kraakt; het staat op omvallen. Dat geldt voor onze manier van denken, van handelen, van oordelen en van verdelen. En alles wat omvalt, kan twee kanten op vallen: kop of munt. We liggen niet langer stil, onbeweeglijk, op een en dezelfde zijde van de munt, maar we tollen. En dat betekent ook dat we op de andere zijde terecht kunnen komen – nu meer dan ooit.

Voor iedereen die ooit een grote mond over veranderingen had, is dit de tijd om verantwoordelijkheid te nemen. Juist nu het wankelt, piept en kraakt, kunnen we echt iets betekenen; echt iets doen. Dus geen gejammer en geen paniek, maar hoop, daadkracht waar nodig, verstand en zoiets als ‘menselijkheid’. Wat dat woord betekent? Dat is aan ons, want met elke maatregel die we nu treffen, elke handeling die we nu verrichten en elke vraag die we nu stellen, geven we antwoord op de vraag wat het inhoudt mens te zijn.

Schrijf mee aan de geschiedenis. Kom in verzet. Alleen al door thuis te blijven. Door online les te geven of door manieren te vinden om veilig in contact te komen met eenzame ouderen. En als je niet direct iets kunt bij- dragen, haal dan op zijn minst alles uit je dag en maak het leven het waard om er hartstochtelijk voor te strijden – dat is pas een eerbetoon aan de helden van de zorg.

Remco Campert

Handel dus waar mogelijk, maar trek jezelf vooral ook terug bij twijfel; neem de tijd om het even niet te weten en je prioriteiten te herzien. Hysterisch is juist die reactie die krampachtig probeert te doen alsof er niets aan de hand is en met man en macht de banaliteit van alledag probeert te handhaven. Ontken de situatie niet, maar neem hem op je door jezelf te blijven informeren en door anderen aan te moedigen zich te informeren. Vraag jezelf af of het goed is wat je doet.

‘Verzet begint niet met grote woorden, maar met kleine daden (....), zoals liefde met een blik, een aanraking, iets dat je opvalt in een stem (...). Jezelf een vraag stellen, daarmee begint verzet. En dan die vraag aan een ander stellen,’ schreef Remco Campert, een dichter van vóór de pandemie, toen men de wereld nog obsessief verdeelde in hokjes en gedachteloos het eigen geluk probeerde veilig te stellen ten koste van alles en iedereen die niet tot directe naasten werd gerekend. Laten we, geïnspireerd door de woorden van Remco Campert, die bladzijde in de geschiedenis eindelijk omslaan.  

Roel Meijvis, masterstudent filosofie aan de Universiteit van Amsterdam.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden