Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

Laten we iets doen! Nee, dan ben je racist!

Plus Theodor Holman

Er bestaat zoiets als ‘intimiderend moralisme’. Je noemt iets moreel onaanvaardbaar en weigert vervolgens niet alleen de discussie, maar suggereert onmiddellijk dat je opponent sterk immoreel is.

Een voorbeeld. Je leest de krantenkop: ‘Israël bombardeert kinderen in school’. Dat is natuurlijk moreel verwerpelijk. Vervolgens blijkt dat de Palestijnen expres hun bommen in kleuterscholen onderbrengen en bij luchtaanvallen van Israël de kinderen op de daken van hun school laten bivakkeren.

Die krantenkop is dus moreel intimiderend. Is het waar, dan is Israël een kindermoordenaar. Het ‘dit is niet waar’ valt niet te bewijzen.

Ben je voor de Palestijnen, dan is het voor jou de zoveelste illustratie van ‘Israëlisch fascisme’. Je kunt geen kant op – en dat is precies de bedoeling.

Intimiderend moralisme helpt expres de nuance om zeep.

Onlangs zapte ik langs AT5 en viel in een talkshow. Onderwerp was preventief fouilleren. Nanninga (FvD) versus Van Dantzig (D66). Nanninga (ik parafraseer de standpunten) was vóór preventief fouilleren. Van Dantzig was tegen, met als argument: “We weten allemaal wie er dan als eersten worden aangehouden. Laten we daar niet lullig over doen.”

De onzichtbare censor in zijn hoofd belette hem uit te spreken wie die ‘wie’ is over wie hij sprak, noch waarom die ‘als eersten’ zouden worden aangehouden. Zelfs het uitspreken van de naam van die groep of groepen – hoewel hij daar niet lullig over wil doen – vond hij al taboe.

Let op hoe Van Dantzig hier een catch 22-situatie creëert. Eerst laat men het probleem uit de hand lopen – de Mocromafia (die we niet voor niets zo noemen) liquideert in Amsterdam de een na de ander – en vervolgens suggereer je dat preventieve controle op ­wapens racisme in de hand werkt, omdat we dan vermoedelijk te veel gekleurde Amsterdammers gaan oppakken – en dat willen we natuurlijk niet. Intimiderend moralisme. Je kunt geen kant meer op. ­Laten we iets doen! Nee, dan ben je racist!

Meer voorbeelden.

“Door de klimaatdoelstel­lingen komt de Nederlandse economie tot stilstand.”

Intimiderend moralisme: “Dus u wil ons nageslacht in het verderf storten?”

“Laten we niet meer dan een x-aantal vluchtelingen opne­men.”

Intimiderend moralisme: “O! Dus u vindt dat ze rustig in hun bootjes mogen verdrinken?”

De moraal als trekpop. Op zichzelf nastrevenswaardig gedrag wordt door een korte ruk laakbaar. Het is misbruik van de moraal om de ander monddood te maken.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden