Marcel Levi Beeld Artur Krynicki

Laat die oren, rug en knie toch met rust

Plus

Huisartsen in Engeland spuiten ­gemiddeld meer dan 600 keer per jaar de oren van hun patiënten uit. Een waanzinnig hoog getal voor een procedure die vrijwel nooit echt noodzakelijk is. Het is echter onmogelijk dit terug te dringen bij de aan elke vorm van gezondheidszorg verslaafde Britten. Ze zijn al boos dat de ingreep niet meer door kno-artsen wordt verricht nu ze hiervoor naar de huisarts moeten.

Routinematig oorsmeer verwijderen is typisch een procedure waarvan het nut nooit bewezen is. Zo zijn er honderden van dergelijke handelingen in de geneeskunde. Naar schatting is meer dan 10 procent van de ­diagnostische procedures en therapeutische ingrepen op voorhand zonder enige consequentie of bewezen zinloos.

Ze voegen niets toe aan de gezondheid van de patiënt en genereren wel kosten. De lijst van nutteloze geneeskunde of, zoals de Amerikanen zeggen, ‘low value care’ bevat zaken zoals artroscopie bij verdenking van een kniebandletsel, dikkedarm­onderzoek bij obstipatie voor patiënten jonger dan 50 jaar, amandelen verwijderen bij snotterende kinderen en werveloperaties bij ongecompliceerde rugklachten. Allemaal weinig zinvol maar desondanks duizenden malen per jaar uitgevoerd. Ook veel bloed- en röntgenonderzoek door de ­huisarts of in het ziekenhuis draagt nauwe­lijks bij aan inzicht in de diagnose of betere behandeling.

Behalve dat al dat drukke gedokter zinloos is en veel geld kost, kan het ook nog eens schadelijk zijn. Vrijwel elke medische handeling, hoe eenvoudig ook, kan leiden tot complicaties als infecties of bloedingen, met soms serieuze consequenties voor de patiënt. Een recent Amerikaans onderzoek toonde dat dergelijke ernstige complicaties kunnen optreden bij een half tot tien procent van verschillende low value care procedures.

Waarom gebeurt dit dan allemaal? In de eerste plaats is er bij artsen en patiënten een overdreven overschatting van het nut van veel medische handelingen en wordt mogelijke schade onderschat. Dit gevoel wordt aangejaagd door de hartverscheurende succesverhalen die in veel medische televisieprogramma’s worden getoond. Ook worden onderzoek en procedures soms verricht door overdreven defensief handelende dokters.

Een niet te onderschatten reden is de druk die door sommige patiënten wordt uitgeoefend op hun arts om een scan te maken of een bloedtest te doen, door een gebrek aan vertrouwen in de professionele kennis van de dokter, die denkt dat even afwachten of geruststelling voldoende is. Daarnaast vinden sommige mensen het moeilijk te accepteren dat er voor een kwaal geen onmiddellijke behandeling is, dat het wat tijd kost voordat het overgaat. Ze geven de voorkeur aan een misplaatst vertrouwen in medische technologie.

Het bestrijden van onzinnige zorg kan de gezondheidszorg veel geld besparen. Daarnaast is het evident in het belang van de patiënt: baat het niet dan schaadt het wel.

Reageren? m.levi@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden