Opinie

‘Kunstbegroting dreigt mede op te draaien voor situatie rond AEB’

De gemeentelijke kunstbegroting dreigt mede op te draaien voor tegenvallende kosten van afval­verwerking. Curator Maaike Lauwaert (De Appel) luidt de noodklok namens 39 kunst- en cultuurinstellingen in de stad.

Een tentoonstelling op het NDSM-terrein tijdens ADE, zondag. Beeld Lin Woldendorp

Er zijn veel verhalen over het Amsterdam van nu te vertellen. Het verhaal van de ongekende prijsstijgingen voor vastgoed, van de toenemende regeldichtheid, van exponentieel groeiend toerisme, van diversiteit en levendigheid, van de kloof tussen expats en bewoners in Amsterdam Zuidoost.

Te midden van al die verhalen is er ook dat van de beeldende kunst in Amsterdam. De stad is trots op haar culturele aanbod en dankt haar goede imago en niet-aflatende stroom van toeristen ten dele aan het bijzondere aanbod van kunst en cultuur. Natuurlijk, dat is de bovenlaag. Daaronder zit een historische laag van een tegendraadse stad die sinds de jaren zestig ­experimenteert en vernieuwt in de beeldende kunst. Het leverde Amsterdam een ijzersterk imago op dat tot de dag van vandaag beklijft.

Maar het wordt de kunst en cultuur in Amsterdam niet makkelijk gemaakt– er wordt tegelijk aan meerdere stoelpoten gezaagd. In de kunst en cultuur werken we hard en hebben we passie voor ons vak, waarbij we de bescheiden betaling tot nu toe voor lief namen. Nu koop je voor passie echter weinig. Zeker in Amsterdam is het anno 2019 knap lastig om rond te komen van een overlopend gevoel van bevlogenheid. De cultuursector zelf heeft laten onderzoeken dat met een structurele, landelijke injectie van 25 miljoen we de systematische onderbetaling kunnen oplossen.

Met dat budget houdt onze sector gelijke tred met de rest van de economie. Nu het economisch goed gaat (lees: het geld tegen deAmsterdamse kaden klotst), zou je mogen verwachten dat de overheid weer investeert in de culturele infrastructuur van Amsterdam.

Heel opvallend is het recente bericht dat de financieel negatieve effecten van de situatie rond het Afvalenergiebedrijf (AEB) worden verhaald op het cultuurbudget door de jaarlijkse indexatie van subsidies bijna te halveren, zodat die een beetje (nadruk op beetje) gelijke tred houden met de rest van de economie. Dit een-tweetje staat als volgt beredeneerd in de begroting van de stad Amsterdam voor 2020. ‘Hoewel we oog hebben voor de last bij ontvangende instellingen, namelijk geen structurele compensatie voor prijsstijging 2020 op subsidies, achten we dit een verantwoordde keuze.’

Vechten voor bestaan

Je moet er even op kauwen maar het staat er echt: we weten nog niet wat de financiële tegenvallers rond AEB zullen zijn, maar we halen de appel voor deze dorst bij (cultuur)subsidies. Als het niet zo pijnlijk was, zouden we er om ­kunnen lachen dat het college dit een ‘verantwoordde keuze’ noemt; het geeft aan dat er weinig zicht is op hoe kunst en cultuur in Amsterdam moeten vechten voor hun bestaan.

Dit voornemen sluit aan in de rij van maat­regelen die onze sector treffen: het huren van gemeentepanden wordt bijvoorbeeld duurder, de leges voor publiciteit in de openbare ruimte en vergunningen voor evenementen worden nog maar eens verhoogd, de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) heeft grote gevolgen voor een sector waar veel gewerkt wordt met flexcontracten en tijdelijke aanstellingen.

Door deze opeenstapeling van maatregelen kunnen we kunstenaars en medewerkers straks niet meer betalen voor wat ze doen en maken, kunnen we ons vak niet meer naar behoren uitoefenen, kunnen we Amsterdammers geen kunst meer tonen. Kortom: wat we doen wordt onmogelijk en dat was het in alle eerlijkheid al geruime tijd.

Gids in bange tijden

Niemand wil een stad zonder kunst en cultuur. Dat wordt een stad waar consumeren de baas is, waar iedereen in een eigen bubbel leeft en waar steeds minder ruimte is voor vragen over waar we als samenleving staan en waar we voor willen vechten. Amsterdam, de hele stad, elke stedeling, heeft kunst en cultuur nodig. Kunst geeft ons meer dan geweldige ervaringen. Het is de kleur in het leven, de complexiteit in het alledaagse, het geneest, biedt troost en daagt uit.

Kunst een stevige plek geven in de stad is goed voor ons allemaal en draagt bij aan een open en nieuwsgierige samenleving, aan een wereld die sterk genoeg is om kritisch naar zichzelf te kijken, die wars is van censuur en uitsluiting. En dat hebben we nodig: kunst als gids in complexe, soms bange, soms euforische tijden.

Maaike Lauwaert (De Appel), namens AGA Lab, ­Arcam, Bureau Postjesweg, CBK Zuidoost, De Appel, De Ateliers, Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond, Don’t Hit Mama, Framer Framed, If I Can’t Dance, I Don’t Want To Be Part of Your Revolution, Kunstfort bij Vijfhuizen, Kunsthalle Amsterdam, Imagine IC, Kunstverein, Kunstvlaai, LIMA, Looiersgracht 60, M4gastatelier, Mediamatic, Moving Arts Project, stichting NDSM Werf, Nieuw Dakota, Oude Kerk, P/////Akt, Pakhuis de Zwijger, Rijksakademie van beeldende kunsten, Rozenstraat, San Serriffe, Sonic Acts, Steim, Submarine Channel, Taak, The Beach, Veem House of Performance, W139, Waag Society, WOW Amsterdam en Zone2Source.

Maaike Lauwaert, hoofd interne zaken bij kunstcentrum De Appel, voorzitter van Moker, een samenwerking tussen instellingen voor beeldende kunst in Amsterdam.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden