Derk Sauer.Beeld Artur Krynicki

Krijgen drie vrouwen alleenheerser Loekasjenko op de knieën?

PlusDerk Sauer

Wat een sprookje zou het zijn, als drie vrouwen in Wit-Rusland komende zondag de langstzittende autocratische leider van Europa van zijn troon stoten.

Sinds 1994 is Aleksandr Loekasjenko (65) al aan de macht in Wit-Rusland — een land met 9 miljoen inwoners, die hij met een mix van ijzeren hand en Sovjetfolklore regeert. Vrije pers bestaat er niet, activisten worden in het gevang gegooid en verkiezingen wint hij steevast met een verpletterende meerderheid. Loekasjenko is een soort Poetin op steroïden.

Voor de naderende presidentsverkiezingen hadden zich drie prominente oppositiekandidaten gemeld. Alle drie werden van het stembiljet geschrapt. Eén vluchtte naar Moskou en de twee anderen verdwenen achter tralies. Een nieuwe ambtstermijn voor Loekasjenko leek een formaliteit.

Tot de drie echtgenotes van de oppositiekandidaten een kopje koffie met elkaar dronken. Geen van de drie had ook maar enige politieke ervaring. Misschien juist daarom kwamen ze op hun lumineuze idee: gezamenlijk besloten ze de strijd met Loekasjenko aan te binden.

De 37-jarige huisvrouw Svjatlana Tsichanoöeskaja werd het boegbeeld van het drietal. Tot haar eigen verbazing kwam ze wel op de kieslijst. De macho Loekasjenko moet gelachen hebben om haar kandidatuur.

Maar inmiddels spelen zich bijzondere taferelen af in Wit-Rusland. In dorpen en steden loopt de bevolking massaal uit om de vrouwen te horen spreken. De onder hun mannen zo verdeelde oppositie, spreekt nu ineens met één stem.

Peilingen zijn in Wit-Rusland verboden, maar volgens informele polls is het inmiddels een nek-aan-nekrace.

Dat zit Loekasjenko niet lekker. Hij geeft niet zomaar de macht uit handen. Dus doen er geruchten de ronde over hoe de verkiezingen vervalst zullen worden of zelfs helemaal niet zullen plaatsvinden vanwege een crisissituatie.

Deze week arresteerde de politie 33 Russische huurlingen in de hoofdstad Minsk. Ze behoren tot de Wagnergroep, een bedrijf van zakenman Jevgeni Prigozjin — ook bekend als ‘Poetins chef’ — dat vuile klusjes voor Rusland oplost in Oekraïne, Syrië, Libië en Afrikaanse landen. 

De huurlingen, die zich voordeden als Russische toeristen, vielen op omdat ze geen alcohol consumeerden en enorme tassen meesleurden. Volgens de autoriteiten wilden ze Wit-Rusland destabiliseren, hoewel ze net zo goed op doorreis naar Afrika konden zijn.

De Wit-Russische tv laat intussen beelden zien van legeroefeningen in het neerslaan van volksopstanden, een duidelijke hint naar de Maidanrevolutie in naburig Oekraïne.

Rusland ziet de kleine buur als een onvervreemdbaar onderdeel van haar invloedssfeer. Het laatste dat Poetin wil — na het debacle in Oekraïne — is een vrij en democratisch Wit-Rusland.

Zoals het er nu naar uitziet, zal het verhaal van de drie vrouwen die zowel Loekasjenko als Poetin op de knieën krijgen in deze geopolitieke snelkookpan geen goede afloop krijgen. Maar wie weet bestaan sprookjes toch.

Derk Sauer is uitgever van The Moscow Times en columnist bij Het Parool. Hij is ook ­oprichter van de Russische krant Vedomosti en oud-uitgever van RBK Gazeta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden