Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Komt er bijltjesdag in Cherson? En kunnen de Oekraïners zich beheersen?

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Komt er bijltjesdag in Cherson?

Kunnen de Oekraïners zich beheersen?

Moeten zij zich beheersen?

Je weet dat dat onmogelijk is. Wraak is eindelijk kunnen happen naar lucht, ook al weet je dat het vieze lucht is.

Wie wraak wil, wil het contragewicht van het leed dat hem is aangedaan op een balans zetten die niet bestaat.

Ik vraag me soms af of je dat een slachtoffer niet moet gunnen.

Die moeder die haar zoon heeft verloren, die vader wiens dochter verkracht is, die grootvader die zijn dode kleinkinderen heeft gevonden. Als zij wraak willen nemen, zou ik me misschien even omdraaien.

Maar er zijn ook van die collaborateurs die dachten het goede te doen. De onderwijzer die meende dat de vijand nooit meer weg zou gaan en de kinderen ‘de nieuwe leer’ heeft onderwezen. De burgemeester in oorlogstijd die zijn stad wilde redden en daarom met de vijand heulde. De vrouw die met de vijand sliep in ruil voor goed eten en drinken voor haar kinderen. Moet er op hen ook wraak genomen worden? Moeten ze ter verantwoording geroepen worden? Is het echt waar dat de bevolking dat wil? Ik zou het wel willen. Maar wat als die kleine collaborateurs niet schuldig worden bevonden?

Mijn beide ouders hadden wraakzucht. Maar ze hadden er ook de pest over in dat die afnam naarmate ze ouder werden en hun kinderen een andere tijdgeest onderstreepten. Wraakzucht, zo dacht ik vroeger, was een ziekte die ze in stand wilden houden omdat ze anders vergaten dat die oorlog hun leven had verpest. Ik bedoel: maakten wij, kinderen, ze niet gelukkig met onze aanwezigheid? Waren wij geen pleister op die oorlogswonden?

Ja, dat waren we wel, maar er konden momenten zijn dat ze behoorlijk last hadden van de oorlogsbeelden die hun geest vergiftigden en dan wilden ze wraak, want die hadden ze nooit gekregen.

Ik had het mijn ouders gegund. Ook zij wisten dat wat ze wilden de beschaving voorbij was. En misschien hadden ze – stel dat het mogelijk was geweest – zichzelf weten te beheersen.

Maar als ik later – in de jaren zestig van de vorige eeuw – hoorde hoe kwaad en teleurgesteld ze waren over het Proces van Tokio (1946-1948), dan was de wraak nog verre van voorbij. Ze vonden dat er te weinig Japanners ter dood waren veroordeeld.

In mijn kinderjaren droomde ik ervan wraak voor hen te nemen.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden