Plus Om de wereld

Klimaatverandering, welke oprechte Nederlander kan daartegen zijn?

In de rubriek 'om de wereld in 800 woorden' één kwestie, twee visies: de Amsterdamse blik en een mondiale kijk op de actualiteit. Door Max Pam en Paul Brill. Deze week: nieuwjaarsboodschap.

Beeld ANP

Pam

Voor Nederland is de klimaat­verandering een vreemde gewaarwording. Wetenschappers en politici proberen burgers er telkens van te overtuigen dat een groot onheil dreigt wanneer wij niets doen, maar ondertussen wordt het klimaat in Nederland alleen maar prettiger. Zeker voor de vergrijsde bevolkingsgroep.

Ga maar na. Door de opwarming van de aarde worden de winters steeds minder koud, waardoor het aantal bejaarden dat ingesneeuwd het loodje legt, drastisch zal verminderen. Maar het zijn niet alleen de oudjes die baat hebben bij zachte winters. Vorige week, begin januari dus, bezocht ik Maastricht en daar zaten de mensen op de terrasjes te genieten - ik heb er geen ander woord voor. In Amsterdam zal dat niet anders zijn geweest.

Minder koude winters betekent minder energieverbruik en minder energieverbruik betekent minder CO2-uitstoot.

Goed nieuws ook voor de trekvogels, die hier 's winters voortaan genoeg voedsel vinden. Het enige nadeel van milde winters is een afscheid van de Elfstedentocht, maar daar staat tegen­over dat wij op den duur ook verlost zullen zijn van dat jaarlijkse geleuter over de toestand van het ijs.

Ook van warmere zomers zal ons land profiteren. Wij hoeven op vakantie niet meer naar Nice of Cannes, want een Middellandse Zeeklimaat hebben wij hier al. Het toerisme zal daar enorm veel baat bij hebben. In plaats van de ordinaire badplaats die het nu is, zou Zandvoort kunnen uitgroeien tot een mondain oord, waar palmbomen langs de boulevard staan. Met een beetje sturing verandert ons land in de nieuwe Cote d'Azur van Europa, nog rijker en hipper dan Florida.

Vermoedelijk zal klimaatverandering ook een gunstige invloed hebben op ons humeur. Wij zullen minder puriteins protestants worden en meer levensgenietend katholiek. Kunnen wij eindelijk Italië en Griekenland voor ons laten betalen.

Allemaal mooie toekomstperspectieven, welke oprechte Nederlander kan daartegen zijn?

Zo lang wij niet aan den lijve de nadelen ondervinden van de klimaatverandering, zullen maar weinig Nederlanders - zo vrees ik - warm­lopen voor de peperdure maatregelen die de opwarming ten slotte met 0,0003 graden doen verminderen.

Dit dilemma heeft onder Nederlandse theologen en filosofen al de nodige verwarring gesticht. Zo las ik laatst in Trouw een interview met Marli Huijer, die Denker des Vaderlands is geweest. Ze vindt dat wij bij het oplossen der klimaatproblemen minder mens-centraal gericht moeten zijn. "Ik denk," zegt ze, "dat we er in de toekomst niet aan ontkomen ons te verdiepen in de perspectieven van bijen, pissebedden, van planten, gras en van het oerwoud."

Ik ben nu al dagen bezig de wereld te beschouwen vanuit het perspectief van een pissebed, maar het is me nog steeds niet gelukt.

Max Pam

Jair Bolsonaro Beeld ANP

Brill

De Amerikaanse geschiedenis kent een aparte loge voor staatslieden die zozeer in ieders geheugen gegrift staan, dat hun initialen volstaan: FDR voor Franklin Delano Roosevelt, JFK voor John Fitzgerald Kennedy, LBJ voor Lyndon Baines Johnson. Zo bezien is de linkse Democraat Alexandria Ocasio-Cortez uit New York, pas verkozen in het Huis van Afgevaardigden, bezig aan een bliksemcarrière, want het is nu al usance in de Amerikaanse media om haar aan te duiden als AOC.

Kleine disclaimer: de lengte van haar naam draagt daar natuurlijk aan bij, want voor met name een krantenkoppenmaker is die een verschrikking. (Om vergelijkbare reden gaat de gedoodverfde opvolgster van Angela Merkel als AKK door het leven; de naam Annegret Kramp-Karrenbauer is een te grote aanslag op papierruimte en mond­hygiëne.)

Het neemt niet weg dat AOC zich inderdaad binnen de kortste keren een prominente plaats op het politieke toneel heeft verworven. En wel als het nieuwe boegbeeld van de linkervleugel van de Demo­cratische partij, die de laatste tijd duidelijk aan kracht heeft gewonnen en die met nieuwe vaandeldragers als AOC een nog wat radicalere toon aanslaat dan onder de officieuze leiding van Bernie Sanders.

Wat daarbij opvalt, is dat je vaak een spiegelbeeld van het rechts-populistische trumpisme ziet. De puurheid van het standpunt is belangrijker dan het zoeken naar een breed draagvlak. Als de ideologie niet spoort met de werkelijkheid, is dat spijtig voor de werkelijkheid.

Zo maakt AOC zich sterk voor een Green New Deal, die zowel de economische ongelijkheid als de klimaatverandering beoogt te bestrijden. Dat moet gebeuren met zeer ingrijpende maatregelen, die vermoedelijk zelfs voor Nijpels en Samsom een tikkeltje te wild zijn.

De haalbaarheid is zeer twijfelachtig en de cijfermatige onderbouwing rammelt. Toen ze daarvoor werd bekritiseerd, reageerde AOC zoals Trumps woordvoerster zou doen: dat de juiste stellingname en de diepgevoelde frustratie belangrijker zijn dan de vraag of alles klopt.

Zijn die slingerbewegingen van militant rechts naar links en omgekeerd bepalend voor de hedendaagse politiek? Kijkend naar het Brazilië van de nieuwe president Jair Bolsonaro zou je denken van wel. Alles moet anders. Het land was decennia een voorvechter van klimaatbescherming.

Het eerste VN-klimaatpact werd daar getekend tijdens een top in 1992. Nu wordt de hele klimaatkwestie af­gedaan als een 'marxistisch complot'. De president zinspeelt op opzegging van het Parijse klimaat­akkoord en mijn- en landbouwbedrijven krijgen ruime toegang tot het Amazonegebied.

Zo'n veertig jaar geleden zei een Nederlandse linkse partijvoorzitter: "Nu is het radicaalste nog niet radicaal genoeg." Ik dacht dat die verering van de onmatigheid goeddeels voorbij was. Maar nee, ze is helemaal terug van (niet) weggeweest.

Paul Brill

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden