null Beeld Artur Krynicki
Beeld Artur Krynicki

Kijk maar, je bent permanent op tv

PlusMarcel Levi

Inmiddels vinden we het doodnormaal dat we op luchthavens de grens passeren via poortjes met gezichtsherkenning.

Wat we ons misschien minder realiseren is dat ons gezicht overal wordt gefilmd, herkend en geregistreerd. Bij de ingang van voetbalstadions wordt aan gezichtsherkenning gedaan om ongewenste supporters te weren en in Engelse supermarkten wordt met identificatie van bekende winkeldieven via camera’s bij de kassa geëxperimenteerd. Sinds dit jaar zijn camera’s op vrijwel alle straten in Londen verbonden met gezichtsherkenning voor gebruik door politie of bestrijders van terrorisme.

Het is bijna griezelig dat grote supercomputers miljoenen mensen herkennen en exact kunnen vaststellen wie precies waar is geweest en wanneer. Een door anonieme systemen en apparaten gecontroleerde wereld is allang geen science­fiction meer.

Grote sprongen in technologie en telkens snellere deep learning (computers trainen zichzelf op basis van een steeds groter wordende dataset en worden alsmaar preciezer) hebben geleid tot een dramatische verbetering in gezichtsherkenning in afgelopen jaren. Tien jaar geleden konden computers nauwelijks onderscheid maken tussen een menselijk gezicht en een kokosnoot, maar door spectaculair onderzoek, met name vanuit de Universiteit van Stanford in de VS, kunnen nu specifieke karakteristieken van je gelaat (zoals afstand tussen je ogen, lengte van je neus, of volume van je lippen) razendsnel worden geanalyseerd en vergeleken met foto’s in je paspoort of gegevens van tientallen miljoenen mensen in megadatabases.

De techniek is zeker nog niet perfect. Omdat de software vooral op het vergelijken van gezichten van witte mannen is gebaseerd, presteert de computer nog relatief slecht met vrouwelijke gezichten. Zwarte gezichten zijn al helemaal moeilijk. Daardoor hebben mensen met een donkere huidskleur een veel grotere kans niet door het elektronische poortje aan de grens te komen, of erger: ten onrechte door politiecomputers te worden verward met criminelen. Omdat producenten van gezichtsherkenning hun algoritmes nog fanatieker beschermen dan het recept van Coca-Cola, is het heel lastig voor anderen om verbeteringen aan te brengen.

Er zijn natuurlijk ook zorgen of dit alles de privacy niet te veel aantast. Het is natuurlijk leuk als je iPhone zichzelf ontgrendelt als je gezicht is herkend maar inmiddels heeft de Chinese staat gezichtsherkenning op mobieltjes verplicht gesteld en daarmee een door de overheid gecontroleerde database van miljarden gezichten gecreëerd. Ook India, Oeganda en Zimbabwe zien grote kansen om via gezichtsherkenning meer grip te krijgen op de eigen bevolking.

Er is geen land in de wereld dat een wettelijk kader kent om het gebruik van gezichtsherkenning in het openbaar te begrenzen, hoewel de Europese Unie al jaren een richtlijn aankondigt. Weer een typisch voorbeeld waar technologie veel sneller gaat dan brede publieke of politieke acceptatie kan bijhouden.

Marcel Levi is CEO van University College London Hospitals. Daarvoor was hij bestuursvoorzitter van het AMC.

Reageren? m.levi@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden