Beeld Artur Krynicki

Karma is a bitch, Donald Trump

PlusJohan Fretz

Joseph R. Biden jr. is de president elect van de Verenigde Staten. Ja, het was allemaal heel nipt, maar toch ook weer niet zo nipt als Donald Trumps victorie in 2016. Biden slaagde erin de gebroken blue wall in Michigan, Wisconsin en Pennsylvania te herstellen en sleept hoogstwaarschijnlijk ook Arizona en Georgia binnen, twee staten die al decennia niet meer op een Democraat hebben gestemd. Bovendien haalde hij de meeste stemmen van alle presidentskandidaten ooit, en loopt hij nu al miljoenen stemmen voor op Trump in de popular vote.

Groot is de vreugde, de opluchting bij miljoenen mensen in Amerika en over de hele wereld, dat we verlost zullen zijn van Donald J. Trump. Maar groot blijven niettemin ook de schok en de ontzetting over het feit dat de winst niet veel verpletterender was en dat er na vier jaar extremisme, incompetentie, nepotisme, racisme, seksisme, autocratische tendensen en grove aanvallen op democratie en rechtsstaat nog steeds miljoenen Amerikanen zeggen: ‘Daar wil ik graag meer van.’ De heersende conclusie: Trump is misschien verslagen, maar het trumpisme niet.

Toch moet het belang van dit moment geenszins worden onderschat. In de geschiedenis zijn er maar weinig landen die de kans hebben gekregen een wannabe-autocraat op democratische wijze weg te stemmen. Eenmaal aan de macht, kom je er vaak niet meer vanaf. Het feit dat dit de Verenigde Staten wél is gelukt, is een enorme zege en behoeft geen enkele relativering.

De grootte van het verschil doet er niet toe: winnen is winnen. Trump won zelf het presidentschap met tachtigduizend stemmen verschil in drie staten. Hebben we daar de Republikeinen ooit over gehoord? Die hebben geregeerd alsof ze door God gezonden waren en Trump de Verlosser was.

Progressieven hebben de neiging veel aan zelfkastijding te doen, maar dit is a big win for democracy. Het is bovendien een toonbeeld van poëtische rechtvaardigheid dat de staat van burgerrechtenheld John Lewis, die eerder dit jaar overleed, de ondergang van Trump heeft ingeluid. Hetzelfde kun je zeggen over wijlen oorlogsheld en Republikeins senator John McCain, die door Trump tot ver na zijn dood werd bespot en vernederd, maar wiens staat Arizona nu nipt naar Biden lijkt te gaan. Karma is a bitch, Donald.

Dat het niet is gelukt Trump met een landslide te verslaan, is inderdaad en evengoed een schok. Maar óók een blessing in disguise. Het is een forse waarschuwing. De schrik moest erin blijven. Want het is waar: het trumpisme is niet verslagen.

Als de winst voor de Democraten te overweldigend was geweest, was dat ongetwijfeld het startschot geweest voor veel zelfgenoegzaamheid. Hoeveel mensen twitterden recent niet ‘Ik hoop dat Trump verliest, zodat ik me eindelijk niet meer hoef bezig te houden met politiek’, terwijl juist díe apathische houding Trump heeft gebaard.

Progressief Amerika moet flink aan de bak. De verliezen in het Huis en de Senaat laten zien dat het nu echt klaar is met het grijze gedachtegoed van Nancy Pelosi en de oude garde Democraten.

Dat klinkt misschien tegenstrijdig, vanwege Bidens winst, tenslotte net zo’n Democraat, maar ik ben ervan overtuigd dat niemand anders dan hij Trump had kunnen verslaan. Biden: een oude, witte man, een bewezen centrist, die connect met het Midden-Westen, iemand die niet kon worden gedefinieerd als een socialist. Iedereen linkser dan Biden zou hebben verloren. Maar hij won ook door overweldigende steun van black America en de energie van de progressieve nieuwe generatie. Hij heeft beloofd een president der transitie naar die generatie te worden: deze overwinning noopt hem dringend die belofte in te lossen. Ik zal voor hem juichen.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft op woensdag en zaterdag een column voor Het Parool.

Reageren? j.fretz@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden