Opinie

'Kabinet, kom Britten en Nederlanders tegemoet'

De ontwikkelingen rond de brexit doen Ulli d'Oliveira hopen dat de regeringspartijen hun krampachtige weerzin tegen een dubbele nationaliteit laten varen.

Het huidige bordeauxrode Britse paspoort en het nieuwe blauwe, voor na de brexit.Beeld afp

Onvermurwbaar komt de brexit naderbij, en we proberen de klappen zo goed en zo kwaad als het kan op te vangen. Rij­bewijzen, visserijrechten, vennootschapsperikelen, wat niet al, alles moet bijgesteld worden.

In een verzamelwet heeft het kabinet een aantal wetswijzigingen bij elkaar gezet om de klap een beetje op te vangen. Eén onderwerp is er daarbij bekaaid afgekomen: de positie van de burgers.

Door het uittreden van het Verenigd Koninkrijk verliezen alle Britten in Nederland hun status van Unieburger, en Nederlanders in Groot-Brittannië kunnen geen rechten meer ontlenen aan hun Unieburgerschap, afgezien van voorlopig nog weinig vaststaande en zeker in tijd beperkte overgangsregelingen in beide landen.

Nederlanders die hun leven en werken in Engeland hebben opgebouwd, gaan een onzekere toekomst tegemoet, en hetzelfde geldt voor Britten op het continent: zij verliezen de toegang tot Europa.

Voor velen is er een eenvoudige oplossing: toestaan dat zij de nationaliteit aannemen van het land van verblijf, zonder hun oorspronkelijke nationaliteit op te geven.

Het Verenigd Koninkrijk legt zijn burgers in dit opzicht niets in de weg: Britten die zich tot Nederlander willen naturaliseren mogen hun Britse citizenship houden, en Nederlanders die Brit willen worden mogen ook Nederlander blijven.

Maar Nederland doet moeilijk: wie Brit wil worden moet afstand doen van zijn Nederlanderschap en een Brit die Nederlander wil worden moet zijn Britse nationaliteit lozen. (Op enkele uitzonderingen na.)

Motie
Bij de behandeling van de Brexit-Verzamelwet werd dan ook door de PvdA een amendement voorgesteld om voor Nederlanders die Brit wilden worden een dubbele nationaliteit toe te staan. Die motie haalde het niet. Hij werd verworpen door de regeringspartners, minus D66. Opmerkelijk: Forum voor Democratie stemde voor de motie. Maar daarmee was het nog niet gedaan.

Jessurun d'OliveiraBeeld Judith Pfaeltzer

Eind januari werd er een initiatiefwetsvoorstel gelanceerd door dezelfde partijen als die voor de motie-Ploumen hadden gestemd, onder aanvoering van coalitiepartij D66, maar nu weer minus het FvD.

Dit wetsvoorstel heeft een wijdere strekking dan de motie, want het wil bewerkstelligen dat Nederlanders in het VK, maar ook Britse burgers in Nederland, kunnen naturaliseren zonder hun eerdere nationaliteit te verliezen.

Het gaat om zo'n vijftigduizend Britten in Nederland, en het dubbele aantal Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk. Een deel van hen kan al de andere nationaliteit krijgen zonder verlies van de oorspronkelijke, bijvoorbeeld in het geval dat zij getrouwd zijn met iemand uit het andere land. Het wetsvoorstel is keurig symmetrisch: Britten worden net zo behandeld als Nederlanders.

Weinig clementie
Te hopen is niet alleen dat het snel door het parlement komt, maar dat het daar ook een gunstig onthaal vindt. De indieners hebben daarom een spoedadvies van de Raad van State gevraagd.

Wat het kabinet ervan vindt laat zich ­raden: het zal overwegend menen dat het Nederlanders in het VK teveel tegemoet komt. En de Britten kunnen, als het niet om afschaffen van de dividendbelasting gaat, ook niet op veel clementie rekenen, zo schat ik in.

Het voorstel heeft niettemin een krachtige wind van de EU in de rug. Het EU Contingency Action Plan Brexit van de Europese Commissie dat de minister van Buitenlandse Zaken op 18 januari aan de Kamer heeft aangeboden, roept de lidstaten op tot een genereuze behandeling van Britse burgers die in een van de 27 lidstaten van de EU wonen.

Dat moet dan ook zeker in het spiegelbeeldgeval van Nederlanders in het VK opgaan, maar daar gaat de Commissie niet over.

Te hopen is dan ook dat ook de andere regeringspartijen hun krampachtige weerzin tegen de dubbele nationaliteit zullen opgeven en het been bijtrekken bij moderne ontwikkelingen in de buurlanden, die beter zorgen voor hun staatsburgers dan Nederland tot nu toe.

Zij geven dan ook een krachtig signaal af tegen de PVV, die zowaar de grondwet wil wijzigen om Nederlanders met dubbele nationaliteit alle kiesrecht te ontnemen.

Ulli d'Oliveira is oud-hoogleraar migratierecht aan de UvA en ­adviseur bij Prakken d'Oliveira Human Rights ­Lawyers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden