Paul Vugts. Beeld Artur Krynicki
Paul Vugts.Beeld Artur Krynicki

Joeys oma tilde haar spreekrecht naar een hoger plan

PlusPaul Vugts

Vanaf de persbanken aanschouwde ik de revolutie rond ‘het spreekrecht’ van slachtoffers en nabestaanden in zware strafzaken. De ruimte die zij in de rechtszaal krijgen om hun verhaal te doen, dijde alsmaar uit.

Begrijpelijkerwijs zal het nooit bevredigend zijn, het strafproces draait nu eenmaal primair om de verdachte en de bewijzen. Pas daarna komen de getroffenen, terwijl zij het proces natuurlijk als hún zaak zien.

De verdachte moet voor onschuldig worden gehouden tot de rechters hebben gesproken. Bijna alles draait erom die schuldvraag te beantwoorden en de verdachte en alle achtergronden te doorgronden.

Helder als glas.

Maar toch… Waar het slachtoffers eerst schoorvoetend was toegestaan de rechters te komen vertellen over de impact van het betreffende misdrijf, mogen ze zich na een omstreden wetswijziging sinds 2016 in de ernstigste zaken óók uitlaten over de bewijzen, de schuld van de verdachte (!) én de gewenste straf.

Dat wil nog wel eens uit de hand lopen en dat is geen prettig gezicht. Meestal gaat het waardig en zijn de inkijkjes in de verwoeste levens indrukwekkend, zo niet hartverscheurend.

In de laatste categorie vielen deze week de verhalen van de grootmoeder, de tante, de nicht en de neef van de betreurde Joey Uiterwijk.

Zijn vriend Shaquille L. schoot hem onbedoeld dood tijdens onverteerbaar dom gedoe met het vuurwapen waarmee de twintigers speelden en filmpjes opnamen rond een salontafel vol drank en drugs.

Joey was geboren uit drugsverslaafde ouders, en vooral opgegroeid bij zijn grootmoeder en zijn tante en haar vier kinderen. In een pleeggezin ging het tussendoor mis. Toen hij een baan bij de gemeentereiniging had gefikst, kreeg hij daar een naar ongeluk. Altijd pech.

Schokschouderend en in tranen vertelde zijn grootmoeder over die onbevattelijke ramp in dat huisje in de wijk Jeruzalem waardoor ‘onze lieve, vrolijke, gekke, geweldige Joey er niet meer is’. Zijn droom ooit jongerenwerker te worden, was vernield. Alles was vernield.

Je moet een hart van steen hebben om niet te zijn getroffen door de woorden die zijn grootmoeder half tot de rechters en half tot de bloednerveuze Shaquille richtte. Haar tranen wegslikkend: “Ik weet dat Shaquille dit niet heeft gewild. Hij zal de rest van zijn leven deze schuld moeten dragen.”

Oma trok haar spreekrecht naar een hoger plan en toonde de machtige moed die het vergde Shaquille haar hand te reiken.

Die snotterde dat hij ‘de nabestaanden niet vaak genoeg kan zeggen hoe het hem spijt’. “Zoals zijn oma en pleegmoeder Joey kenden, kende ik hem ook.”

Er is volgens hem na dat schot geen nacht voorbijgegaan waarin hij niet aan Joey had gedacht. Als de tijd daar is, wil hij Joeys familie antwoorden op alle vragen. Al zijn die antwoorden er natuurlijk niet.

Paul Vugts schrijft elke vrijdag over zijn werk als misdaadverslaggever.

Reageren? paul@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden