Opinie

‘Jeugdcriminaliteit bestrijden? Kijk de kunst af in Rotterdam’

Amsterdam kan in de aanpak van jeugdcriminaliteit leren van de Regiodeal Rotterdam-Zuid, betogen Jerry Straub, John Leerdam, John Autar en Gin Sanches.

De uitdaging is enorm: het voorkomen dat jongeren afglijden naar de criminaliteit. Beeld Getty Images/iStockphoto

Nietsontziende criminelen ontketenen een geweldsspiraal in de stad en ondermijnen het gezag van de stad en het veiligheidsgevoel van Amsterdammers. De rechtsstaat staat onder druk. Burgemeester, politie en justitie luiden de noodklok, maar personeelsgebrek, hoge werkdruk en wisselende prioriteiten frustreren aanpak en bestrijding.

Amsterdam steekt nu 12 miljoen euro in het jongerenwerk. Het college spreekt van een hersteloperatie. Jarenlange bezuinigingen vaagden preventie en het sociaal weefsel van de stad weg en zetten de deur naar tweedeling en segregatie wagenwijd open. De uitdaging is enorm: het voorkomen dat jongeren afglijden naar de criminaliteit, hun opleiding niet afmaken, verslaafd of dakloos raken, vereenzamen of criminaliseren.

Amsterdammers met een migratieachtergrond hebben vooral een laag inkomen, laag opleidingsniveau en wonen in zwakke buurten. Hun positie op de welvaartsladder, hun sociaaleconomische status (ses), is laag. Een kwart van de Amsterdamse peuters met een migratieachtergrond en lage ses loopt risico een onderwijsachterstand op te lopen en krijgt bij de overgang van basisschool naar voortgezet onderwijs vaker een lager schooladvies.

Deze kinderen maken vaker hun school niet af en vinden door het ontbreken van een startkwalificatie of diploma vaker geen werk. Als toch werk wordt gevonden, is de kans op vast werk minimaal, want het percentage vaste contracten voor Amsterdammers met een lage opleiding blijft ver achter. Tijdelijk werk is dan het enige alternatief, maar dat biedt minder baanzekerheid, een lager salaris en minder sociale bescherming.

Loonkloof

Al decennialang is de werkloosheid van jongeren met een migratieachtergrond een veelvoud van die van jongeren zonder migratieachtergrond. Zelfs nu de Amsterdamse banenmotor en economie als een tierelier draaien, worden niet-westerse (stage)sollicitanten door werkgevers vaker afgewezen.

Het zijn de boosaardige ingrediënten voor de groei van de loonkloof tussen lager- en hogeropgeleiden, tweedeling, segregatie én armoede. De kans dat Amsterdammers met een lage ses en/of migratieachtergrond in armoede vervallen en daar – met of zonder baan – nooit meer uitkomen, is levensgroot. Onlangs becijferde het CBS dat kinderen uit eenoudergezinnen een relatief groot risico lopen om in armoede op te groeien.

Een kwart van alle gezinnen met alleen een vader of een moeder had in 2018 een laag inkomen. Arme kinderen eten minder, maar ook slechter, hebben minder schoolspullen en kunnen geen gebruikmaken van bijvoorbeeld bijlessen. Hun scholen zitten in buurten met een lage ses, waardoor deze kinderen ook nog eens het hardst worden getroffen door het enorme lerarentekort.

Armoede is een meedogenloze sluipmoordenaar die welzijn, veiligheid, levenslust en groei van kinderen voortdurend saboteert, menselijke waardigheid en trots verteert en uitzichtloosheid propageert.

Achterstand

De Regiodeal Rotterdam-Zuid is een ambitieus samenwerkingspact van zeven ministeries, gemeente, bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. De deal is onder meer dat de score van de gemiddelde Cito-eindtoets van groep 8 stijgt naar 531,9 en het aantal bijstandsgerechtigden daalt van 15.200 naar 11.200. Centraal staat de aanpak van de forse achterstandspositie op onderwijs, werk en wonen, de bestrijding van ondermijnende activiteiten en verhoging van het culturele voorzieningenniveau.

Voor onderwijs heeft het rijk 44 miljoen, voor werk 24 miljoen, wonen 60 miljoen en cultuur 2 miljoen beschikbaar gesteld, mits de Rotterdamse Regio hetzelfde bedrag opbrengt.

Los van het geld is de boodschap van zo’n Regiodeal kristalhelder: een sterke en continue inzet van alle partijen en het creëren van nieuwe samenwerkings- en ondersteuningsvormen. ‘Money can’t buy everything.’

Dat burgemeester Halsema in haar nieuwjaarsspeech van ‘de arrogantie voorbij’ en van ‘meer samenwerking’ sprak, betekent dat de stad afrekent met oud en star denken vanuit superioriteit, hokjes, wij-tegen-zij en denken in louter termen van geld.

Schietpartijen, ernstige geweldsdelicten, georganiseerde misdaad, tweedeling, segregatie en armoede, trekken een enorme wissel op het gezag, imago, stabiliteit, de (sociale) veiligheid en leefbaarheid van de stad.

Amsterdam mag echter nooit het walhalla voor de georganiseerde misdaad zijn, het paradijs voor het ene Amsterdamse kind en de hel voor het andere Amsterdamse kind. De waardigheid van de stad staat op het spel.

John Autar (ondernemerscoach, werkzaam in het onderwijs), Jerry Straub (lid van de Raad van Toezicht van Swazoom), Gin Sanches (adviseur, oud lid van het ‘Zwart Beraad’) en John Leerdam (voorzitter Overlegorgaan Caribische Nederlanders en cultureel ondernemer).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden