Roos Schlikker. Beeld Lin Woldendorp
Roos Schlikker.Beeld Lin Woldendorp

Jeroen van Merwijk is een grote. Dat weet alleen niet iedereen

PlusRoos Schlikker

Ze hadden eerst de zoetigheid gegeven. Lucas van Merwijk bezocht met vrouw Roosje zijn broer Jeroen in Frankrijk. Als presentje overhandigden ze twee chocoladeletters. Toen kwam een laatste pakje. Klein en groots tegelijk. Want in het papier zat een cd met Jeroens liedjes, gezongen door cabaretvrienden. Herman Finkers had het project geïnitieerd, Lucas produceerde en zo maakten ze in het geheim dit eerbetoon. “Hij was met stomheid geslagen,” vertelde Lucas op Radio 1. “Dat is heel bijzonder voor Jeroen, want hij is nooit lang stil.”

Dat is hij inderdaad niet. Wel is het soms lang stil rond hem geweest. Want Van Merwijk is een grote. Dat weet alleen niet iedereen.

Als beginnend journalist interviewde ik hem voor een omroepblad. Ik was nerveus, vreesde een monkelende man. Maar hij deed hartelijk, liet me enthousiast zijn schetsboeken zien. Minuscule schilderijtjes, pentekeningen, gezichten, teksten eromheen. Hij wist nog niet wat het allemaal worden ging, maar de kunst diende gemaakt. Het meest onder de indruk was ik van wat ik uitlegde als diepgeworteld non-conformisme. Natuurlijk wilde hij de volle zalen van Youp, maar concessies doen? Welnee. Hij schreef wat hij schreef en als dat minder mensen aansprak, het zij zo, schokschouderde hij.

Van Merwijk deed mijn denken die middag kantelen. Ik die wakker lag van de angst dat ik ongezien, onopgemerkt en ondergewaardeerd zou blijven, begreep opeens dat de kracht van wat je maakt niets te maken heeft met de grootte van je publiek.

Maar zoals vaak bij stelligheden, zijn ze nooit volledig waar. Later las ik dat Van Merwijk zichzelf wel degelijk meer bereik had gegund. En dat non-conformisme viel ook wel mee. Zo dichtte hij: ‘Mijn hele jeugd bleef ik binnen de lijnen. Ik begreep hoe het moest en dat deed ik dus maar. Ik kauwde op drop en ik zwaaide naar treinen. Ik bleef binnen de lijnen jaar na jaar.’

En toch. Het waren zíjn lijnen. En Van Merwijk is mijn denken blijven kantelen. Want hij tekent een wereld zoals alleen hij dat kan.

Het jammere aan necrologieën is dat ze verschijnen als je dood bent. Ik gun het iedereen voortijds: weten dat je gezien bent. En gehoord. Jeroen van Merwijk heeft een broer die hem een pakje bracht. Een pakje waarmee hij wordt toegezongen. In zijn eigen woorden. Ik hoop dat hij ze beluistert, terwijl hij in Frankrijk nog altijd kunst maakt. Minutieuze tekeningetjes wellicht, van een groots leven. Wat zou het mooi zijn als niet alleen hij, maar ook wij ons deze donkere weken laten toezingen door de taal van Van Merwijk.

Want al zit zeggingskracht niet in de hoeveelheid mensen die je bereikt, als het aan mij ligt, kunnen het er bij Van Merwijk nooit genoeg zijn. ‘Maar ik weet dat er nieuwe lijnen verschijnen, wie weet wanneer misschien nog dit jaar. Dus ik let op de tekens, ik kijk naar de seinen, en ik denk mijn gedachten en nooit is het klaar.’

Leve van Merwijk! Vrienden zingen Jeroen is te bestellen op lucasvanmerwijk.com en te beluisteren via iTunes en Spotify.

Roos Schlikker (1975) is journalist en schrijfster van boeken en toneelstukken. Elke zaterdag schrijft ze een column voor Het Parool.

Reageren? r.schlikker@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden