Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Je wordt in dit land makkelijker zorgdirecteur dan patatbakker

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Als je auto wilt rijden heb je een rijbewijs nodig en als je loodgieter wilt worden, zal je eerst een diploma moeten halen. En voor het runnen van een café is het volgen van een vakopleiding horeca noodzakelijk. Wil je in het bestuur van een verzekeringsbedrijf, dan staat je een pittige kwalificatie door De Nederlandse Bank te wachten.

Wil je echter een belangrijke baan in de gezondheidszorg, zoals in de raad van bestuur van een verpleegtehuis of wil je leidinggeven aan een thuiszorgorganisatie, dan heb je daarvoor geen enkele specifieke kwalificatie nodig. Natuurlijk word je vaak geselecteerd voor een dergelijke functie door een raad van toezicht, maar die kan zomaar iemand aannemen die geen enkele formele competentie heeft om een leidinggevende baan in een zorginstelling op zich te nemen.

Is dat niet eigenlijk een tikje bizar? Het gaat hier om instellingen met belangrijke verantwoordelijkheden voor dikwijls complexe zorg aan zieke of hulpbehoevende mensen, waarin veel geld omgaat en ook medewerkers grote belangen hebben. Desondanks hoeft een bestuurder geen enkel diploma te hebben waaruit blijkt dat er enig begrip is van financiën, organisatie, kwaliteit van zorg, wetgeving, of personeelsmanagement.

Ook telt niet mee of je er eerder elders een puinzooi van hebt gemaakt of dat je je anderszins maatschappelijk onverantwoordelijk hebt gedragen, en zelfs het overleggen van een simpele verklaring omtrent het gedrag wordt vrijwel nooit van je verlangd. Ter vergelijking: in veel andere landen wordt wel degelijk een concrete kwalificatie of accreditatie van zorgbestuurders verwacht, zoals de Fit and Proper Person Test in Engeland. In Nederland heb je daarentegen meer diploma’s nodig om een patatkraam te openen dan om directeur te worden van een zorginstelling.

En opnieuw in contrast met vrijwel alle andere functies, hoef je als je eenmaal op het directiepluche bent beland nooit meer iets te doen aan bij- of nascholing. Gelukkig is er een goede vrijwillige accreditatie door de Nederlandse Vereniging voor Zorgbestuurders, maar die wordt natuurlijk vooral behaald door bekwame en goed functionerende directeuren, terwijl minder capabele types nergens toe verplicht zijn. Minister Conny Helder van Zorg is ook niet van plan ook maar een vinger in die richting uit te steken en verschuilt zich achter weinig steekhoudende argumenten, ingewikkeld en onnavolgbaar ambtelijk taalgebruik en een hele batterij aan juridische trivialiteiten.

Dat is trouwens dezelfde minister die vrijwel niks wil doen aan enige vergunningplicht, toezicht of regelgeving voor het enorme aantal zorgbedrijfjes die in de langdurige zorg als paddenstoelen uit de grond schieten. En waarvan sommigen naar alle waarschijnlijkheid met tientallen miljoenen aan frauduleuze declaraties (en dat is mogelijk zelfs een onderschatting) de zorgkosten verder omhoog jagen. Onwetendheid, onkunde, of liberale onwil om ‘vrije ondernemers’ ook maar een strobreed in de weg te willen leggen? Uiteindelijk is de patiënt de dupe.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden