Lezersbrief

‘Jaws uit 1975 is dé zomerfilm voor 2020’

Jaws is de perfecte zomerblockbuster, 45 jaar na de originele release,’ stelt Sjoerd Wingens in deze lezersbrief aan Het Parool.

Jaws

The Movies, Rialto, Het ­Ketelhuis, De Balie, Filmhallen, Cinecenter, Eye, FC Hyena... Nu Amsterdamse filmhuizen voorzichtig weer open zijn maar nieuwe releases veelal uitblijven, krijgen we er cultklassiekers voor terug. Toen ik Steven Spielbergs haaienfilm in LAB111 zag, begreep ik het meteen. Jaws is de perfecte zomerblockbuster, 45 jaar na de originele release.

Spielberg heeft voor altijd veranderd hoe we films ervaren. De producenten werden voor gek verklaard: een film in de zomer? Dat kan niet. Niets bleek minder waar en de slim vermarkte blockbuster was geboren. Hij mag inmiddels knullig ogen, maar de mechanische megahaai was een state-of-the-art prop voor dit tijdloze meesterwerk. Echter komt de eerste haai pas na 1 uur en 21 minuten in beeld, en heeft Jaws in totaal maar 4 minuten screentime.

De prijswinnende compositie van John Williams is bedacht om gevaar te suggereren zonder de dure animatronic te hoeven gebruiken. Jaws gaat niet over een haai, maar over de manier waarop een samenleving omgaat met de angst voor ongrijpbaar onheil.

Compleet met een misverstane ­wetenschapper en een Trumpiaanse burgemeester staat het eiland Amity model voor de maatschappij anno Covid-19. Neem de strandscène, waarin burgemeester Vaughn stelt dat de kust veilig is en toeristen absoluut welkom zijn. De slimme cinematografie laat kijkers walgen van bootladingen badgasten die het strand op stromen. Politiechef Brody kijkt wanhopig toe terwijl alles uit de hand loopt. De eerste klap zwakt af: het waren slechts kinderen met een haaienvin van karton. Iedereen kalmeert, en dan gebeurt het. Als waarschuwende wiskundigen in Nederlandse talkshows roept een onheilsprofeet vanaf de kade dat er nu echt een haai aankomt. De dodelijkste dreiging zit in de tweede golf.

Wie de film uit 1975 met de ogen van 2020 kijkt, zal de ongemakkelijke analogie aanvoelen. Economische belangen versus volksgezondheid, dromers versus doemdenkers, voorzichtigheid, roekeloos heldendom en een politiechef die leert omgaan met bevoegdheden waar hij nooit om gevraagd heeft. Amity en Amsterdam lijken meer op elkaar dan je zou willen.

Vertrouw op realistische wetenschappers als Jaws’ onbegrepen ­oceanograaf Hooper. Hopelijk blijven de bioscopen dan open voor levenslessen.

Sjoerd Wingens, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden