Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Japan had wat meer aandacht aan ‘onze’ oorlog mogen geven

PlusTheodor Holman

Tja, Japan. Toen ik de coronaslachtoffers van Team NL in een hotel zag zitten en ze hoorde klagen over te kleine kamertjes, slecht eten en te weinig frisse lucht, moest ik toch denken aan mijn ouders en hun kampverhalen.

In 1964 – ik was toen 11 – werden de Olympische Spelen ook in Tokio gehouden en leefden mijn ouders nog.

Het was om die Spelen te kunnen zien dat mijn ouders hun eerste televisie kochten.

De hele familie voor de zwart-wit.

Maar ofschoon mijn ouders niets over hun kampverleden kwijt wilden tegenover ons, staken ze hun afschuw over de Japanners niet onder stoelen of banken.

Kwam er een official in beeld, dan hoorde ik: “Trek hem een uniform aan en hij kon zo de kampcommandant zijn.”

Dat ging zo de hele avond door.

Onze strijd met Japan in de Tweede Wereldoorlog speelde en speelt geen enkele rol in de geschiedenis van Japan. Die waren en zijn meer bezig met de eerste (1931) en tweede (1937) Chinees-Japanse oorlogen die ook meer dan 15 miljoen levens hebben gekost. Japan heeft altijd gemeend dat Nederland en de Nederlanders niet zo moesten zeuren. Daarbij komt dat Japan zich gesteund wist door een deel van de Indonesische bevolking die een hekel had aan de Nederlanders en de Japanners, die zij zagen als hun Aziatische broeders, steunde.

Hoe dan ook: mijn ouders voelden zich slachtoffer en begrepen zeer goed dat heel weinig mensen begrip voor ze hadden. Ze probeerden hun gevoel onder controle te houden met een vorm van beschaving die zich vooral uitte in zwijgzaamheid.

Maar tijdens die Olympische Spelen voor onze nieuwe televisie konden ze zich in de huiselijke kring niet inhouden.

Heeft dat invloed op mij gehad?

Ik denk het wel, maar ik weet niet welke. Heb ik een hekel aan Japanners? Eigenlijk niet. Het is raar om een hekel te hebben aan een heel volk. Ik vind wel dat Japan wat meer aandacht aan ‘onze’ oorlog had mogen geven, maar hoe zou ik niet precies weten. Eigenlijk vind ik dat Nederland wat meer aardige aandacht zou moeten schenken aan de soldaten van toen, bijvoorbeeld aan de mensen van het Knil en met name de Molukkers die voor Nederland streden. Dat waren helden. Wie kent hun geschiedenis?

“We voelen ons hier opgesloten,” zei een sporter lachend.

“Het kan allemaal veel erger, jongen,” zei ik tegen de buis.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden