Theodor HolmanBeeld Artur Krynicki

Is mijn hond intelligenter dan Gökman T.?

PlusTheodor Holman

Zwakbegaafd; betekent dat oordeel dat je niet in de maatschappij kunt functioneren? Betekent het dat je constant hulp nodig hebt? Of dat er voortdurend op je gelet moet worden?

Wanneer ben je nog begaafd, wanneer minder begaafd en wanneer zwakbegaafd? Ik ken die grenzen niet precies.

Op internet vind ik dat men van zwakbegaafdheid spreekt als het Intelligentie Quotiënt (IQ) minder is dan 80. En ik weet dat een zwakbegaafd persoon vaak niet voor zijn daden verantwoordelijk wordt gehouden. Dat snap ik zelfs, maar tot op zekere hoogte.

Gökman T., die ervan wordt verdacht in Utrecht vier mensen te hebben doodgeschoten, is volgens het Pieter Baan Centrum zwakbegaafd, verminderd toerekeningsvatbaar en narcistisch. Hij zal dus een zeer laag IQ hebben.

Betekent dit dat zo iemand geen moraal kent, geen onderscheid kan maken tussen goed en kwaad, geen ideologie kan begrijpen, hoe eenvoudig ook? Is de ideologie van ‘Dood iedereen die niet denkt zoals wij’ voor een zwakbegaafde te ingewikkeld?

Als dat zo is, waarom kiest Gökman dan altijd voor het immorele en niet voor het goede? Ik bedoel: afgezien van de moorden die hij pleegde, is hij ook al eens veroordeeld voor winkeldiefstal, inbraak en wapenbezit. Ook heeft hij voor de rechter gestaan omdat hij verdacht werd van verkrachting.

Dat hij een totaal gebrek heeft aan normbesef, hoef ik niet eens te onderzoeken. Het gaat mij om de vraag in hoeverre je zo iemand verantwoordelijk kunt houden voor zijn daden? Is hij te zwak van begaafdheid om in te zien wat hij fout heeft gedaan? Hoe gering moet je intelligentie dan zijn?

Mijn hond weet dondersgoed dat hij bepaalde dingen niet mag en die doet hij dan ook niet. Dat hebben wij hem geleerd. Is Koos intelligenter dan Gökman?

Is het ook niet zo dat juist Gökmans criminele activiteiten bewijzen dat hij een dusdanige intelligentie heeft dat hij welbewust de wet overtreedt? Als dat welbewust is gebeurd, heeft hij ook besef van verantwoordelijkheid.

Anders gezegd: het feit dat het Pieter Baan Centrum heeft geoordeeld dat hij zwakbegaafd is, doet er niet toe en zijn persoonlijkheidsonderzoek had wat mij betreft achterwege gelaten kunnen worden. Zeker, hij moet een goed proces krijgen, maar zijn gestoorde persoonlijkheid mag niet leiden tot straf­vermindering. Hij koos zelf voor het slechte pad en dient daarvoor gestraft te worden, zwakbegaafd of niet.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden