Derk Sauer. Beeld Artur Krynicki
Derk Sauer.Beeld Artur Krynicki

Innovaties komen tegenwoordig niet meer uit Rusland

PlusDerk Sauer

Deze week werd overheerst door de drie moedige vrouwen die het opnamen tegen dictator Loekasjenko. Maar er gebeurde nog iets belangrijks.

Vladimir Poetin verklaarde Rusland de winnaar in de race naar het coronavaccin. Hij noemde het in een Russisch laboratorium ontwikkelde vaccin Spoetnik 5. Een verwijzing naar de ruimtewedloop tussen Rusland en Amerika tijdens de Koude Oorlog.

Met Spoetnik 1 stuurde Rusland in 1957 de allereerste satelliet de ruimte in. Een paar maanden later gevolgd door Spoetnik 2, die hondje Laika als eerste levende wezen de ruimte in stuurde.

Ruim tien jaar later sprak Neil Armstrong zijn befaamde ‘one giant leap for mankind’ uit toen hij voet zette op de maan. De Russische minister van Volksgezondheid noemde de certificatie van Spoetnik 5 deze week een ‘victory for mankind’.

Voor Rusland is Spoetnik 5 veel meer dan een geneesmiddel. Het is een nieuw geopolitiek wapen waarmee Poetin de Russische invloed op de wereld verder wil bestendigen.

Wetenschappelijk is Rusland de laatste decennia ernstig achterop geraakt. Innovaties komen tegenwoordig uit de Verenigde Staten of van nieuwe grootmachten als China en India.

Te kunnen claimen dat Rusland – dat een ­lange traditie heeft in de virologie – nu als ­eerste een vaccin op de markt brengt, verhoogt Poetins prestige enorm. Met name in de niet-westerse wereld.

Rusland heeft al orders op zak voor 1 miljard doses uit twintig landen, waaronder Brazilië, India en Cuba. De Filipijnse president Duterte meldde zich zelfs als proefkonijn en klant aan. Probleem is alleen dat geen wetenschapper weet of Spoetnik 5 echt werkt.

Het is in samenstelling vergelijkbaar met het vaccin dat in Oxford wordt ontwikkeld, maar de Russen hebben – tot schrik van alle internationale experts en de Wereldgezondheidsorganisatie – geen enkele wetenschappelijke informatie gedeeld. Ook de gebruikelijke drie testfases zijn drastisch bekort.

Veel verder dan het ‘vrijwillig’ testen op een groep militairen en laboratoriummedewerkers zijn ze niet gekomen. Opmerkelijk: Poetins dochter was klaarblijkelijk een van hen. Zij had volgens de president een dag na de inenting nog lichte verhoging en voelt zich nu weer kip­lekker. Welke dochter het betreft weten we niet, want Poetin is notoir geheimzinnig over zijn nageslacht.

Maar het geeft wel aan hoeveel waarde hij hecht aan de promotie van Spoetnik 5. ‘Als dit niet zorgvuldig geteste vaccin niet goed werkt of ernstige bijwerkingen heeft, zal dat tot duizenden extra coronadoden leiden. Erger nog: het zal het publieke vertrouwen in vaccins, een van de grootste verworvenheden van de twintigste eeuw, tenietdoen,’ schreef hoogleraar Volksgezondheidswetgeving Lawrence Gostin waarschuwend in The Moscow Times: ‘Dit is een wereldwijde gezondheidsgok.’

We weten inmiddels allemaal dat Poetin daar niet voor terugschrikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden