Lezersbrief

'Individualisme zorgt niet voor seculiere uitwassen'

Seculieren zijn geen haar beter dan religieuzen als het om moordzucht gaat, betogen Paroollezers André Voskuijl en Wouter van ­Oorschot. 'Maar dat individualisme en autonomie als oorzaak van seculiere uitwassen worden gezien, gaat er bij ons niet in.'

Sinds wanneer zijn individualisme en autonomie seculiere ideeën, vragen André Voskuijl en Wouter van ­Oorschot zich af. Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP

Reinout Wibier stelde woensdag op deze pagina dat 'het grotendeels weg-
vallen van geloof en religie uit onze samenleving wel degelijk een keerzijde heeft'. Dit koppelde hij verderop aan de enormiteit: 'een gelovige levenshouding zou tegenwicht kunnen bieden aan de uitwassen van de geseculeerde samenleving'.

Wibier moge dan hoogleraar ­privaatrecht zijn, hier toont hij zich van zijn eigen gelovigste kant, of moeten wij, erger helaas, zeggen: 'anti­seculiere'?

Hij zou, om zijn stelling kracht bij te zetten, op zijn minst begonnen moeten zijn met de erkenning dat seculiere burgers eeuwenlang blootgesteld geweest zijn aan religieuze uitwassen en dit zelfs vaak met hun dood moesten bekopen.

En dan zou anno 2019 een gelovige levenshouding het geneesmiddel moeten zijn tegen seculiere uitwassen? Uitwassen van antireligieuze aard kunnen dit niet zijn: seculieren bestrijden religieuzen niet met de daad doch met het woord. Religieuzen bestrijden elkaar wél onderling en nogal eens tot de dood erop volgt, velen zien er niet tegenop ook de seculieren naar de hel van hun eigen geloof te helpen.

Uiterst merkwaardig is ook Wibiers doorwerking van die 'seculiere uitwassen', waar hij 'individualisme' en 'autonomie' neersabelt als een 'doorgeslagen idee' van, u raadt het al, de seculieren.

Sinds wanneer zijn individualisme en autonomie seculiere ideeën? Bestaan er volgens hem geen autonome dan wel individuele gelovigen? En zo ja, is dat dan omdat omdat zij een god als boven zich gestelde macht zien, die absoluut niet van hun individualisme of autononomie gediend is omdat zijn of haar bestaan daardoor niet mogelijk is?

De oude religieuze koe
Ten slotte de kern van Wibiers artikel: 'Het seculiere karakter van de samen­leving is niet levensbeschouwelijk neutraal, maar een stelling­name die net zo gekleurd is als welk geloof dan ook.'

Hier wordt de oude religieuze koe uit de sloot gehaald dat niet geloven óók geloven is. Wij hebben dit intussen te vaak gehoord en zijn het moe daar wéér op in te gaan.

Het vervelende is echter dat zulke onzin wél altijd opnieuw bestreden moet worden omdat de religieuzen anders, voor je er erg in hebt, weer te veel te vertellen krijgen over onze westerse democratische samen­leving.

De rechtsstaat zoals wij die vandaag kennen, garandeert vrijheid van godsdienst. Dit een 'stellingname' noemen vinden wij best, maar dan wel een die in eeuwen van toenemende verlichting nu juist op de religieuze samenlevingen veroverd is. Als Wibier daartegen is, laat hem dan open kaart spelen.

Als het om uitwassen gaat, hoort Wibier ons zeker niet beweren dat secu­lieren zich niet aan uitwassen schuldig kunnen maken omdát zij secu­lier zijn. Seculieren zijn geen haar beter dan religieuzen als het om moordzucht gaat. Maar dat wij, met Wibier, individualisme en autonomie als oorzaak van seculiere uitwassen moeten zien, terwijl zij nu juist behoren tot de grootste verworvenheden van het verzet in de jaren '60-'70 tegen de vanzelfsprekendheid van de autoriteit van, onder meer, religieuzen, dat gaat er bij ons niet in.

André Voskuijl en Wouter van ­Oorschot, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden