Derk SauerBeeld Artur Krynicki

In Rusland is een asgrijze apparatsjik premier

PlusDerk Sauer

Toen Boris Jeltsin twintig jaar geleden ene Vladimir Poetin naar voren schoof als de nieuwe leider van Rusland had ik geen idee. 

Ik liep naar mijn toenmalige buurman Paul Hofheinz, de correspondent van Time Magazine, en ook hem zei die naam niets. 

Er was nog geen Google en dus belden we de hele dag rond om erachter te komen wie deze Poetin precies was. We trokken de geheel verkeerde conclusie dat hij het liberale beleid van Jeltsin wel zou voortzetten.

Deze week krabden alle Kremlinologen zich opnieuw achter de oren. Werkelijk niemand had de speech zien aankomen waarin Poetin een grondige verandering van het staatsbestel aankondigde en en passant premier Medvedev en het kabinet naar huis stuurde. 

De commentatoren tuimelden over elkaar heen met volstrekt uiteenlopende conclusies, waaruit eigenlijk maar één conclusie getrokken kon worden: niemand heeft enig idee wat de plannen zijn van Vladimir Vladimirovitsj. Hij kan morgen aftreden, maar ook zomaar tot aan zijn dood doorregeren.

In de paar uur tussen het vertrek van Medvedev en de benoeming van een nieuwe premier herhaalde het proces van twintig jaar geleden zich. 

Op Twitter circuleerden lijstjes van mogelijke kandidaten. Geen enkele analist noemde echter de man die nu als de nieuwe premier van Rusland door het leven gaat: Michail Misjoestin, 53 jaar, baas van de Russische belastingdienst.

‘Een asgrijze apparatsjik’, las ik ergens. De gezette, in slecht zittende pakken gestoken ­Misjoestin ziet er inderdaad uit als de Sovjet­bureaucraat, zo’n man die op de tent moeten passen. Maar uiterlijk is dit keer erg bedrieglijk. Met het benoemen van Misjoestin heeft Poetin een meesterzet gedaan.

Misjoestin heeft als een van de weinige top­ambtenaren een achtergrond in digitale technologie en kunstmatige intelligentie. Poetin heeft niet eens een laptop op zijn bureau, maar krijgt een premier die de Russische belastingdienst de afgelopen jaren omtoverde in een walhalla voor jonge programmeurs en techies.

Misjoestin introduceerde een systeem waardoor kassa’s en pinautomaten van Sint-Petersburg tot Vladivostok op een centrale computer zijn aan­gesloten, waardoor de fiscus binnen 90 seconden op de hoogte is van welke transactie ook.

Kunstmatige intelligentie zorgt ervoor dat de belastingdienst snel kan zien welke bedrijven ongebruikelijk veel of juist weinig rekeningen sturen. Fraude wordt snel opgespoord en gerommel met btw – altijd een groot probleem in Rusland – is vrijwel verdwenen.

Wat ondenkbaar leek is inmiddels een feit: aangiftes worden in Rusland online in realtime gedaan. Een blauwe envelop is niet meer nodig. Sinds Misjoestin de baas is, zijn de belasting­opbrengsten omhoog geschoten.

Ik denk dat Poetin erop gokt dat Misjoestin met zijn technologische toverkunst het ambtenarenapparaat flink opschudt. Dan kan de wijdverbreide fraude en corruptie eindelijk bij de wortel ­worden aangepakt.

Eigenlijk zou de Nederlandse Belastingdienst een man als Misjoestin ook wel kunnen gebruiken.

Derk Sauer is uitgever van The Moscow Times en columnist van Het Parool. Hij is ook ­oprichter van de Russische krant Vedomosti en oud-uitgever van RBK Gazeta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden