Opinie

‘Imagoprobleem onderwijs oplossen met positiviteit en ­begrip’

Docent Pascal Cuijpers beziet op de drempel van de zomervakantie het imago­probleem van het onderwijs. ‘Met positiviteit en begrip kunnen we de vicieuze cirkel doorbreken,’ zo schrijft hij in dit opiniestuk. 

De lange zomervakantie stamt uit de tweede helft van de negentiende eeuw. Beeld ANP

Het onderwijs kampt met een imagoprobleem, al ­jaren. Met de zomervakantie voor de deur stijgt niet alleen de temperatuur in de klaslokalen, maar raakt de discussie over bijvoorbeeld het nut van zes weken zomervakantie voor de leerlingen en de leraren verder verhit.

Deze lange schoolvrije periode stamt al uit ongeveer de tweede helft van de negentiende eeuw en heeft vooral enkele praktische functies. Naast het goed uitrusten en het noodzakelijke opladen voor een nieuw schooljaar, voor zowel leerling als leraar, heeft het tevens de praktische functie om de aannemelijke hitte in de zomermaanden te ontwijken.

Landen met warme zomers sluiten de deuren vaak drie maanden. Landen, zoals Nederland, met mildere zomers ­kiezen voor zo’n zes weken zomervakantie. Al zijn ook hierop uitzonderingen, zoals België en Ierland, waar de scholen in de zomer twee maanden dicht zijn.

De zomervakantie is voor leraren geen reden hun ongenoegen kenbaar te maken. Een leraar heeft namelijk plichtsbesef en een groot verantwoordelijkheidsgevoel voor zijn of haar leerlingen, de school, collega’s en ouders. Dat maakt een schooljaar ook zo intensief. Er wordt namelijk verwacht dat een leraar zijn of haar aandacht weet te verdelen over alle werkzaamheden die in het taakbeleid staan en dat hij of zij daarbij tevens al zijn voelsprieten gebruikt.

Hierbij wisselen kennis, bekwaamheid, inzet, alertheid en empathie elkaar af als belangrijkste persoonlijke kenmerken van een leraar. Deze eigenschappen komen het ­best tot uiting bij een (school)leven dat aan ­alle kanten in balans is. Om dat te kunnen ­verwezenlijken heeft een leerkracht hulp en steun ­nodig.

Commerciële hoek

Dat deze hulp en steun tegenwoordig ook steeds vaker uit commerciële hoek komen, lijkt normaal te zijn geworden. Ik ben overtuigd van de effectiviteit die bepaalde leersessies, praktische dagen, sprekers, bijeenkomsten en cursussen hebben te bieden. Sterker nog, ik heb deze zelf geregeld gevolgd, ter verrijking en uit interesse voor mijn werk als leraar.

Vaak zijn het echter de zelfbenoemde hulpgoeroes zonder enige affectie met onderwijs, die weten waar wij behoefte aan hebben om in ­balans te blijven en/of om deze balans in ons leven en werk te vinden of weer terug te vinden. Zij schromen er niet voor populaire taal en ­termen te gebruiken, ter bevordering van de hulp die zij kunnen bieden.

Waar onderwijzend Nederland momenteel vooral behoefte aan heeft en daadwerkelijk door geholpen kan worden, zijn mensen met hart voor de zaak die de mens achter de leraar willen leren kennen en de urgentie van goed onderwijs inzien.

We kampen immers met een lerarentekort, de klassen zijn te groot, het passend onderwijs past velen nog niet, er is te weinig geld, er is te weinig empathie. Met positiviteit en ­begrip kunnen we de vicieuze cirkel doorbreken. Zorg er bijvoorbeeld voor dat studenten weer kiezen voor een baan als leraar. Bied ­kansen aan en vooruitzichten voor deze groep ­mensen. Kijk naar wat er goed gaat. Zie de ­kansen van het mooie beroep. En laat vooral onnodige ruis verdwijnen.

Actieve inzet

Om het imagoprobleem van het onderwijs om te kunnen zetten naar een imago-oplossing, is actieve inzet nodig. Van mensen die weten waar goed onderwijs en gezonde werknemers voor staan. Van rolmodellen, die een voorbeeld kunnen zijn en didactische en pedagogische taal kunnen omzetten naar praktische werkvormen.

Maar ook van de politiek, die de beroepsgroep serieus neemt, ermee in gesprek blijft en niet enkel naar de verre toekomst en de begroting kijkt. En van oprechte instanties die trainingen, cursussen en inspirerende bijeenkomsten aanbieden en weten waar ze het over hebben. Mensen die ons ondersteunen, ons weten te raken, ons inspireren en leren inzien. We hebben immers die lange welverdiende vakantie niet voor niets voor ons om orde op zaken te stellen en de balans op te maken. 

Pascal Cuijpers, docent beeldende vorming in het voortgezet onderwijs en faalangstreductietrainer.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden