Erik Jan Harmens. Beeld Artur Krynicki
Erik Jan Harmens.Beeld Artur Krynicki

Ik wist niet van het overlijden van prins Philip

PlusErik Jan Harmens

Via boekwinkeltjes.nl kocht ik voor 4 euro een roman van Alexander Solzjenitsyn. Voorin zat een uitgeknipt interview uit het Reformatorisch Dagblad van 12 juni 1978, waarin de destijds naar het Westen verbannen Russische schrijver het ideaal van de vrije pers relativeert: “Dat iedereen het recht heeft alles te weten is een valse roep. Mensen hebben ook het recht iets níét te weten.”

Het knipsel was 43 jaar oud, maar de inhoud voelde hoogst actueel. Solzjenitsyn spreekt over een ‘buitensporige vloed van inlichtingen en nieuwtjes’ die ons dagelijks overspoelt en ik realiseerde me dat die vloed sindsdien bepaald niet is opgedroogd. Het water is ons alleen maar méér aan de lippen komen te staan. Om niet te verdrinken in die zee van informatie is een reddingsboei nodig. (Het wordt tijd om een einde te maken aan deze aquatische metafoor, anders gaat de column kopje onder.)

Mijn reddingsboei is dat ik alle pushmeldingen op mijn telefoon heb uitgeschakeld. Dat geeft rust, maar wakkert ook mijn fear of missing out aan. Vorige week was ik een vol uur lang niet op de hoogte van het overlijden van prins Philip. Nooit iets met die kerel gehad en toch voelde ik een achterstand. Hetzelfde gebeurde toen ik had gemist dat André Hazes Junior zich in een story op Instagram voor het eerst met zijn nieuwe geliefde Sarah van Soelen had vertoond. Of dat Andrés ex Monique samen met zijn zus Roxeanne een dagje naar de geitenboerderij was geweest.

Het was allemaal als douchewater langs me heen gegaan, omdat ik in een anachronistische bui verkeerde en me had verdiept in Solzjenitsyns roman Een dag van Ivan Denisovitsj. In dat boek lopen we een dagje mee met een politiek gevangene in een strafkamp. Die beschrijft hoe hij een homp brood krijgt toegestopt die ik anno 2021 niet eens aan de eendjes zou durven voeren. In de ‘goelag’ geldt de desemen baksteen echter als een traktatie en Ivan wil ’m niet in een keer naar binnen werken: ‘Eten dat je naar binnen schrokken moet, is geen echt eten. Dat is weggegooid voer: je krijgt er geen voldaan gevoel van.’

In plaats van te gaan bunkeren verstopt hij de helft van het brood in zijn matras en van de andere helft neemt hij steeds heel kleine hapjes, waar hij op zuigt alsof hij een bolletje kaviaar van de muis van zijn vuist slurpt.

Nu is het 15 april 2021 en de Russische oppositieleider Aleksej Navalny zit in precies zo’n strafkamp als Solzjenitsyn destijds. Medische zorg wordt Navalny onthouden, uit protest is hij in hongerstaking gegaan. Om hem te treiteren mogen medegevangenen in hun gezamenlijke barak af en toe een kippetje braden. Dat is een nieuwtje om in hele kleine hapjes tot je te nemen.

Erik Jan Harmens (1970) is schrijver en dichter. Hij schrijft elke week een column over prikkels en andere zaken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden