Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

‘Ik werd onderdrukt,’ zei mijn identiteit

Plus Theodor Holman

Gisteren was ik opeens mijn identiteit kwijt. Wie ben ik, wie was ik, wat ben ik en wat was ik – ik kon het nergens vinden.

Afijn, ik zoeken in hoeken in boeken en broeken.

Om te beginnen deed ik een jurk aan en werd ik een vrouw. Meteen voelde ik de macht die mannen over me wilde uitoefenen. Bah. Dus ging ik met een man naar bed, want misschien had ik wel een homo-identiteit. En verdomme, wéér werd ik onderdrukt. Ik was niet gelijkwaardig. Omdat volgens de dichter Lucebert ‘een grote norse neger in mij is neergedaald’, werd ik een zwarte. Wat een onderdrukking! Wat een ongelijkwaardigheid.

Keer op keer werd ik slachtoffer.

Had ik de identiteit van een tot slaaf gemaakte? Als slaaf van tweehonderd jaar geleden voelde ik nog die onderdrukking en dat machtsmisbruik. Au, die pijn… alsof alle laden van een koloniaal cultureel archief op de grond kletterden.

Ik liet een baard staan en werd moslim. Wat een onderdrukking, wat een machtsmisbruik, wat een ongelijkwaardigheid. Wat een slachtoffers.

Alle geloven probeerde ik. Toen voelde ik pas goed dat er macht over me werd uitgeoefend. Die onderdrukking, wat een discriminatie. Zelfs als atheïst werd ik met de dood bedreigd. Nergens, was mijn identiteit.

Ik zag alleen maar velden met slachtoffers. Welke identiteit ik ook aannam.

Zelfs als witte probeerde ik het. Als roomblanke witte. Maar ik werd slachtoffer. Alle tinten wit liep ik af, maar altijd voelde ik dat ik een geschoffeerde minderheid werd en dat er macht over me werd uitgeoefend.

Slachtofferschap is dodelijk, vermoeiend.

Ik probeerde enkele filosofen: Foucault, Scruton, Paglia, De Beauvoir… Ik dacht om, dacht stom, dacht krom en ik dacht kom: ik word gek – en ik voelde hoe ik werd onderdrukt. Ik werd ziek: machteloos. Ik probeerde rood haar, groen haar, wit haar… Niets dan onderdrukking was mijn deel. Men onderdrukte alsof het een lieve lust was, en het was ook een lieve lust. Overal onderdrukking en machtsmisbruik.

Helden bleken slachtoffers, slachtoffers helden.

Maar wie was ik?

De wereld is wreed zonder identiteit. Onderdrukking leek het goedkoopste verslavend middel.

Opeens werd er bij mij aangebeld. Ik deed open en een slap en kleurloos wezen stond op de stoep.

“Waar was je?” vroeg ik.

“Ik werd onderdrukt,” zei mijn identiteit.

“Door wie dan?”

“Door jou.”

“Zeg, hou eens op met steeds het slachtoffer te spelen.”

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren?t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden