Lezersbrief

‘Ik verbaasde me over de naïeve veiligheidswaan in Nederland’

Helaas is het besef dat je veiligheid niet als iets vanzelfsprekends kunt beschouwen nu in één klap bij onze naoorlogse generaties binnengekomen, schrijft Paroollezer Ingrid Toth.

Toen Nederland in 1940 werd bezet, zei in Zuid-Holland een Hongaars pleegkind – dat later mijn moeder zou worden – dat ze terug wilde naar haar familie in Boedapest. Haar pleegvader antwoordde dat dit te gevaarlijk was, maar toen vielen de bommen op Rotterdam: onontkoombaar gevaar was nu vlakbij.

Ze zullen lang gesproken hebben over de gevaren die de 17-jarige ­tegemoet ging, in haar eentje dwars door oorlogsgebied. Misschien waren er ook zorgen, omdat ze naar Oost-Europa ging, nooit een stabiele regio. Het was hoe dan ook een sprong in het ongewisse.

In onze huidige situatie wordt in Nederland de vergelijking met ‘de’ oorlog getrokken. Naoorlogse ­generaties, gewend aan gestaag ­toenemende zekerheid en welvaart, konden zich tot voor kort weinig voorstellen bij zo veel dreiging en onzekerheid, bij zo veel leed.

Mijn toekomstige moeder bereikte ongedeerd Boedapest. Hier zou ze drie jaar later – net als veel andere vrouwen in die stad, van piepjong tot hoogbejaard – verkracht worden door Russische soldaten.

Zelf schuilde ik in 1956, als meisje van twee, met haar en andere bewoners van ons appartementengebouw in de kelder toen de Russische tanks door Boedapest rolden en er op straat geschoten werd. Ik weet nog hoe ­griezelig ik het vond dat ‘de grote mensen’ bang waren. Dat was veel angstaanjagender dan het gedreun en geratel van de tanks en de schoten, daarvan kende ik als dreumes de betekenis niet.

We kwamen naar Nederland, waar ik me later verbaasde over wat ik ervoer als de naïeve veiligheidswaan van veel leeftijdsgenoten. Tot ik erbij stilstond dat die leeftijdsgenoten waren opgegroeid met groot gevaar en massaal leed veilig in het verleden, innig gelovend in het elk jaar op 4 mei uitgesproken ‘nooit weer’ en in de vaste overtuiging dat alles nu alleen maar beter zou worden.

Het duurde nog enige tijd voordat ik begreep dat mijn voorgeschiedenis me er ten diepste van had doordrongen dat je veiligheid niet als iets vanzelfsprekends kunt beschouwen. Helaas is dit besef nu in één klap bij onze naoorlogse generaties binnengekomen.

Sterkte, iedereen.

Ingrid Toth, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden