Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Ik schreef rotstukjes over haar, maar ben haar gaan bewonderen

PlusTheodor Holman

Gisteravond was er in De Balie een avond over de columniste Renate Rubinstein naar aanleiding van het boek Bange mensen stellen geen vragen. Dat is een bundel met prachtige columns van haar, samen­gesteld door Ronit Palache die een indrukwekkende inleiding schreef die vraagt, roept, smeekt, schreeuwt om meer.

Ik weet dat Hans Goedkoop al 26 jaar met haar biografie aan de gang is, maar wie zo lang materiaal verzamelt, is in zijn materiaal verdronken. (Mevrouw Palache, u moet haar biografie schrijven. Uw inleiding hoeft alleen wat te worden aangevuld.)

Renate Rubinstein zou je een literaire femme fatale kunnen noemen. Zij wist je met haar stijl te verleiden. Ofschoon ik dertig jaar geleden rotstukjes over haar schreef, ben ik haar in de loop der tijd gaan bewonderen. Zij was een columniste die lak had aan wat links of rechts wilde. Zij was volstrekt onafhankelijk. ‘Autonoom,’ noemt Ronit Palache haar. Zij prikkelde, liet je struikelen, nam je mee, maakte fouten, charmeerde, beledigde, nu eens vergulde ze je met een inzicht, dan weer dacht je: hoe kan dat mens zo stom zijn.

Hoewel ze meesterlijk schreef over de liefde, over scheiding, over de politiek, over Israël en China, was er één ding wat zij niet kon. Zij kon niet verzinnen. Ze wilde altijd de waarheid onthullen. Ze kon geen fictie schrijven. Helaas is er nooit een roman van haar verschenen.

Haar eigen, waar gebeurde, verhaal was daarvoor misschien te groot. In 1929 geboren in Berlijn, Joodse vader en een niet Joodse moeder, gevlucht naar Engeland, dan naar Nederland. Daar wordt haar vader gearresteerd en afgevoerd naar Auschwitz. En Renate groeit op als Nederlandse.

Je zou kunnen zeggen dat bij Renate alles ‘Ja’ en ‘Nee’ is. Ze is feministe, maar verzet zich tegen het feminisme. Ze proeft aan zionisme, maar dat is ook niets voor haar. Ze is niet links, maar ook niet rechts, ze wil dat er van haar gehouden wordt, maar stoot ook af. Ze wil de waarheid en niet liegen, maar gaat een geheime verhouding aan met Simon Carmiggelt. In haar columns tracht ze steeds rechtvaardiging te vinden.

Eigenlijk mis ik iemand als Renate.

“Wat mis je dan?” werd gisteren gevraagd.

Ik wist het antwoord niet. Maar thuis dacht ik: ‘Renate is een vrouw voor wie je valt. Door haar stijl, haar allure. Maar je wilt ook dat zij voor jou valt. Wie is dat nu?’

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden