Gijs GroentemanBeeld Artur Krynicki

Ik heb ernstige last van allesschaamte

PlusGijs Groenteman

Zo aan het eind van het jaar, met kerst in het verschiet, in de diep reflectieve bui waarin we ons dan begeven, begin ik ernstige last van allesschaamte te krijgen. Dit zijn tijden waarin we ons moeten schamen. Bij elk plastic zakje dat ik verspil, bij elk vliegkaartje dat ik koop, als ik mijn auto start of mijn hout­kachel oppook of een biefstuk eet: ik voel een kleine steek van schaamte.

Verder schaam ik mij omdat ik vrouwen als andere wezens zie dan mannen, omdat ik diep vanbinnen vast een racist ben, omdat ik weleens mijn hand op het been van een meisje heb gelegd – er is zo véél waarvoor ik mij schaam. Natuurlijk schaam ik mij niet hard genoeg om het allemaal te laten, maar ik voel een chronische, lichte gekweldheid.

Laatst was ik naar de film van Ken Loach over pakketbezorgers. Die blijken een erbarmelijk leven te leiden, ingeklemd tussen de voortjakkerende maatschappij, gewetenloze opdrachtgevers en hun scanapparaat. Vol schaamtevolle gedachten verliet ik de bioscoop: dit was moderne slavernij, door mij gefaciliteerd!

In de krant las ik laatst over het initiatief van Lex Boon en Jeroen van Bergeijk om pakketbezorgers in het zonnetje zetten. Jeroen schreef ooit een schrijnend stuk over de werkomstandigheden bij Bol.com, en Lex had online een chocoladereep besteld om deze, toen hij afgeleverd werd, aan de verbaasde bezorger te geven. Samen bedachten ze Bedankjebezorger.nl: voor €7,50 koop je een reep met een speciaal ontworpen wikkel, die je bij aflevering aan je bezorger geeft.

Aangezien ik inmiddels veel te recht in de leer ben geworden vond ik het een slecht idee: geef die arme bezorgers een dikke fooi, wat moeten ze met een chocoladereep! Omdat ik Jeroen van Bergeijk ken, heb ik hem boos opgebeld.

Ik verweet hem dat die arme bezorgers dan met een stapel chocoladerepen zouden zitten, wat móesten ze ermee? Geld, dat hadden ze nodig.

Zuchtend rekende Jeroen me voor: er zijn duizenden pakketbezorgers, die dagelijks honderdduizenden pakketjes bezorgen, er zijn maar vijfhonderd bedank-je-bezorgerrepen gemaakt, minuscule kans dat één bezorger meerdere repen zou krijgen. En als ik de bezorger een fooi wilde geven, was dat natuurlijk prima, maar dit was toch óók leuk?

Radeloos vroeg ik Jeroen of hij sowieso niet tegen online bestellen was? Nee hoor, hij hoopte oprecht dat de werkomstandigheden beter zouden worden, maar dan moesten de werk­nemers zich maar verenigen.

Verfrissend: hij was iemand die zijn ogen niet sloot voor onrecht, maar zich toch niet schaamde. Voor de pakket­bezorgers verzon hij iets léuks, zonder dat hij al hun leed op zijn schouders nam. Maar hij deed tenminste iets, in tegenstelling tot mij.

Ik hoop dat ik in 2020 wat meer op Jeroen van Bergeijk en Lex Boon ga lijken.

Gijs Groenteman (1974) is schrijver, presentator en journalist. Wekelijks schrijft hij voor Het Parool een column. Lees al zijn bijdragen in het archief.

Reageren? gijs@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden