Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Ik begrijp de euforie onder sommige artsen niet zo goed over een serie nieuwe afvalmiddeltjes

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

‘Echt dokter,” zegt de 60-jarige vrouw met fors overgewicht die bij mij in de spreekkamer zit, “ik eet helemaal niks en word toch telkens maar weer dikker.”

Het is geen uitzondering dit van patiënten te horen. Overgewicht is voor veel mensen een groot medisch probleem en leidt tot complicaties als suikerziekte, vaatproblematiek en versleten gewrichten. Ondanks alle sprookjes kan gewichtstoename met de beste wil van de wereld toch echt niet anders worden verklaard dan door een verkeerde balans tussen hoeveel calorieën erin gaan en de hoeveelheid calorieën die je verbrandt. Simpeler kun je het niet maken, leuker ook niet.

Het is onrechtvaardig dat sommige mensen, hoewel ze enorm hun best doen om minder te eten en meer te bewegen, veel moeite hebben een gezond gewicht te houden, terwijl anderen eindeloos kunnen eten en toch superslank blijven. Met uitzondering van mensen met zeldzame hormoonaandoeningen blijft de beste manier om gewicht te verliezen toch altijd om minder te eten en meer te bewegen. Niet altijd de aardigste boodschap, maar wel eerlijk.

Het frustrerende is dat het voor veel mensen lastig is om minder calorieën tot zich te nemen, omdat eten bijvoorbeeld belangrijk is in hun sociale leven of omdat ze zich prettiger voelen als ze eten.

Voor mensen met de ernstigste vormen van overgewicht zijn er maatregelen zoals maagverkleining of liposuctie, therapieën die qua elegantie de behandeling van barbiers in de middeleeuwen niet veel ontlopen. Veel mensen kijken dan ook reikhalzend uit naar een pilletje dat je kan helpen om af te vallen zonder dat je je eetgewoontes rigoureus moet aanpassen.

Tot nu toe was het nog niet mogelijk een dergelijke pil te fabriceren zonder dat het onmiddellijk ernstige bijwerkingen gaf. Kennelijk is onze stofwisseling een zodanig cruciale factor in de werking van diverse organen, dat manipulatie ervan onmiddellijk schadelijke effecten geeft op het hart, de hersenen, of elders.

Alternatief zijn medicijnen die de eetlust afremmen. Dat is ook tricky business, want eerder gingen ook dergelijke middelen gepaard met ernstige bijwerkingen, zoals long- en hartafwijkingen of stemmingsstoornissen met toegenomen risico op zelfmoord.

Tegen die achtergrond begrijp ik niet zo goed de euforie onder sommige artsen (al dan niet licht aangewakkerd door de farmaceutische producent) voor wederom een serie nieuwe afvalmiddeltjes in deze categorie. Deze nieuwe medicamenten rommelen met je darmen en hersenen en verhogen het verzadigingsgevoel na een geringe hoeveelheid eten en verminderen de eetlust.

Ik blijf twijfelen of dergelijk geneesmiddelen nou echt iets toevoegen aan de mogelijkheden mensen met overgewicht te helpen. Misschien dat medicijnen je een zetje kunnen geven je eetpatroon te wijzigen, maar uiteindelijk zul je het toch echt zelf moeten volhouden. En als je daartoe niet in staat bent, gaan ook deze medicamenten je niet helpen.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden