'Iedere moslim moet uitleggen dat hij tegen de aanslagen is'

De vraag of moslims afstand moeten nemen van de aanslagen in Parijs heeft tot veel discussie geleid. Uitleg is nodig, stelt Frank Meester in zijn opiniestuk in Het Parool.

Frank Meester
null Beeld afp
Beeld afp

In de vroege jaren tachtig zat ik als dertienjarige op de Vrije School in Amsterdam. Daar liepen nogal veel punkers en skinheads rond. Ik was een fan van skamuziek en kleedde me dus als een skinhead, de stijl die bij die muziek hoorde: kaal hoofd, bomberjack, strakke spijkerbroek en Dr. Martens aan de voeten.

Totdat op 20 augustus 1983 'de eerste racistische moord' van Nederland gepleegd werd: een skinhead stak Kerwin Duinmeijer neer in de Damstraat. Deze 15-jarige jongen van Antilliaanse komaf overleed niet lang daarna in het ziekenhuis. De volgende dag was er een demonstratie waaraan meer dan vijfduizend mensen deelnamen, Frank Boeijen schreef er een lied over, Zwart wit, en nog steeds is er elk jaar op 20 augustus een tocht van de Dam naar het Vondelpark ter nagedachtenis aan Kerwin Duinmeijer.

Hoewel ik helemaal niets te maken had met deze moord, moest ik er als skinhead iets mee. Want de betekenis van mijn kleding was van de ene op de andere dag veranderd. Ik wilde geen racist zijn, maar in deze outfit zag ik er voor de meeste mensen wel zo uit. Er waren twee mogelijkheden. Of ik moest telkens aan iedereen uitleggen dat ik geen racist was en deze moord hevig afkeurde, of ik moest andere kleren aantrekken. Ik koos voor het laatste en was niet de enige. Al snel waren de skinheads op de Vrije School geen skinhead meer.

Islam
Sinds de aanslagen in Parijs zijn hoofddoek, vlasbaard en djellaba ook een beetje van betekenis veranderd. Slechts een beetje, want er zijn al eerdere aanslagen aan vooraf gegaan die deze uiterlijke tekens hebben bezoedeld. Wanneer je als moslim herkenbaar bent, zullen mensen je bepaalde opvattingen toedichten, of je dat nu wilt of niet.

En dat kan vervelend zijn. Want wat heb jij te maken met die moorden? 'Iedereen kan wel roepen dat hij moslim is en aanslagen plegen uit naam van de islam', zei Nadia Martosatiman-Laiti volkomen terecht in deze krant. Dus waarom zou je er dan iets mee moeten?

(Bijna) niets moet. Ik had als skinhead kunnen blijven doorlopen zonder iets te zeggen onder het motto: 'ik bepaal zelf wel wat ik denk'. Dat was alleen wel erg lastig geweest. Want wie je bent, bepaal je helaas niet helemaal zelf. Je bent afhankelijk van anderen. Je identiteit is afhankelijk van de mogelijke identiteiten die binnen de cultuur waarin je leeft, bestaan. In de middeleeuwen had ik geen skinhead kunnen worden. Aan die mogelijke identiteiten plakken algemene veronderstellingen. Je kunt je daartegen verzetten. Je kunt je erbij neerleggen. Maar je moet er wel iets mee. Je zult je er op de één of andere manier toe moeten verhouden.

Uitleggen
Wat kunnen moslims nu doen? Je kunt niet zo gemakkelijk je geloof afleggen zoals ik indertijd mijn skinheadkleren uittrok. Het geloof in Allah, de profeet, de vijf zuilen en de traditie vormen een diepere, wezenlijker levensovertuiging dan mijn skamuziek en de manier van kleden die daarbij hoorde.

Daarom rest eigenlijk alleen die andere oplossing: iedereen uitleggen dat je tegen deze aanslagen bent en dat die niet uit naam van jouw islam zijn verricht. En het is de vraag of dat zo erg is. Want veel mensen zijn juist nu bereid te luisteren. Daarmee is misschien een mogelijkheid ontstaan om de twee kampen - moslims en niet-moslims - waarin sommige mensen ons proberen te persen, te doorbreken. De demonstratie in Parijs was een hoopvol teken.

Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden