Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Huisdierpsychotherapeuten en karma-adviseurs, maakt je werk echt verschil?

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Waar zijn toch al die verpleegkundigen, leraren en bagagesjouwers op Schiphol gebleven? En ook horecapersoneel, beveiligers, technici en vrachtwagenchauffeurs lijken als sneeuw voor de zon te verdwijnen. Terwijl we toch weer met meer mensen, ook potentiële arbeidskrachten, in ons land zijn en werkloosheid en arbeidsongeschiktheid alleen maar afnemen. Wat doen al die mensen dan toch?

De Amerikaanse antropoloog David Graeber betoogt in zijn boekje Bullshit Jobs dat heel veel mensen die voorheen betekenisvol werk deden, zijn gevlucht naar onzinbanen. Banen die eigenlijk nauwelijks of niet een bijdrage leveren aan iets waar andere mensen of de maatschappij wat aan hebben.

Hij betoogt dat steeds minder mensen actief zijn met werk waarbij iets wordt geproduceerd of gerepareerd, iets beter wordt gemaakt voor anderen of daadwerkelijk een nuttige activiteit wordt uitgevoerd. Of gewoon iets wordt gemaakt of iets van waarde wordt toegevoegd aan de samenleving.

In plaats daarvan zijn nu hele regimenten actief als telemarketeers, samenlevingscoaches, communicatieadviseurs, onduidelijke beroepsbabbelaars, of middelmatige middle managers. En komen we om in een zee van zinloze inspecteurs (zelfs waar niks te inspecteren valt), deskundologen, kwaliteitsfunctionarissen, public relations specialisten of vage lobbyisten. Allemaal gebakkenluchtbanen waarbij het voor mensen of maatschappij geen enkel verschil zou maken als het gewoon niet zou gebeuren.

En we gaan maar oneindig door met creëren van zinloos werk, dus in plaats van wat meer bagagepersoneel zet Schiphol gewoon een setje cliniclowns en goochelaars in als er eindeloze wachttijden ontstaan.

Kennelijk is daar dan wel geld voor in plaats van keihard werkende vliegtuigladers wat beter te betalen. En worden in de gezondheidszorg steeds meer wachtlijstbemiddelaars, uitgesteldezorgcoaches en sussende telefoonbeantwoorders aangenomen, in plaats van geld te besteden aan het opleiden van meer verpleegkundigen en aan maatregelen die het vak voor hen aantrekkelijk houden.

Graeber betoogt dat terwijl het aantal mensen dat werkzaam is in de industrie, landbouw, horeca, techniek of verzorging gestaag afneemt, de hoeveelheid onzinbanen verdrievoudigd is en nu de meerderheid van alle jobs uitmaakt. Wellicht een tikje overdreven maar de trend is wel herkenbaar.

Zou al die burn-out en overbelasting in het professionele leven niet voor een deel veroorzaakt worden door een knagend gevoel dat je eigenlijk nauwelijks iets van waarde weet toe te voegen door je werk? Een Britse enquête toonde dat een derde van de werknemers desgevraagd van mening was dat hun werk niet zinvol was voor anderen of zelfs maar een beetje bijdroeg aan een betere wereld.

Dus huisdierpsychotherapeuten en karma-adviseurs van Nederland, het is tijd om je af te vragen of je werk verschil maakt. Voor anderen of voor een betere wereld. Zo nee, tijd voor een elegante carrièreswitch. En gelukkig, er is meer dan voldoende echt werk te vinden in het onderwijs, de zorg, in de bouw en elders in het echte leven.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden