Henk Spaan Beeld Artur Krynicki

Hoogstens zijn veelzijdigheid zit Edson Álvarez in de weg

Plus Henk Spaan

Sportjournalist Henk Spaan recenseert dagelijks spelers, coaches en andere personen uit de voetbalwereld in de rubriek Spaan geeft punten. Reageren? h.spaan@parool.nl.

30 augustus: een 8+ voor Edson Álvares

Een jonge schrijfster – hoe lang ben je jong? – verkoos op de vraag wie ze prefereerde, Jane Austen of Virginia Woolf, de laatste. Dan weet je als oudere literatuurliefhebber met meer kennis en vooral met meer levenservaring, dat de jonge schrijfster het bij het verkeerde eind heeft. Leg dat maar eens uit. In het voetbal is het niet anders: Cruijff was beter dan Keizer, Rijkaard beter dan Vanenburg, Wilkes beter dan Lenstra, hoeveel mensen ook het omgekeerde hebben beweerd. Nu zijn er weer die Martínez beter vinden dan Álvarez. Nietes. Het is hoogstens zijn veelzijdigheid die Álvarez in de weg zit. Tijdens het WK bijvoorbeeld stond hij rechtsback. Door Henk Veldmate is hij gescout als centrale verdediger en daar zal hij ook wel terechtkomen. Hoe goed hij als middenvelder uit de voeten kan, zagen we woensdag.

Edson Álvarez Beeld VI Images

29 augustus: een 9 voor Hakim Ziyech

Wat speelde Ziyech een wedstrijd en vooral: wat gaf hij een antwoord op het al jarenlang ­durende gestook van de steeds sneller leeg­lopende ‘grootste krant’ van Nederland. Ziyech zette druk waar hij kon, vulde de positie van nummer 10 heel anders in dan Van de Beek, maar niet minder doorslaggevend. Die hartverwarmende combinatie tussen Hakim en Dest als inleiding tot het tweede doelpunt deed sterk denken aan het vorige seizoen. De ingrepen in de opstelling van Ten Hag maakten zijn elftal verdedigend sterker en hechter. Álvarez, 21 jaar, bleek een uitstekende aankoop met het overzicht van een routinier. Maar Ziyech was natuurlijk Ajax’ grote man. Alles ging via hem. Hij gaf de assist op Álvarez en dolde de Cyprioten waar ze bij stonden. O, ik hoor net dat Álvarez er niks van kan. Says Gijp.

28 augustus: een 9 voor Ansu Fati

Het debuut was veelbelovend. In het veld gekomen voor Carles Pérez, denderde de 16-jarige ­Fati langs de lijn alsof hij nooit anders had ­gedaan. Hij maakte nog bijna een doelpunt ook. Niemand kan garanderen dat Fati, de op één na jongste 16-jarige debutant in de geschiedenis van Barcelona, een grote carrière in het verschiet heeft. Er zijn voorbeelden van mislukkingen. Ik noem een Zakaria Bakkali. Het neemt me in voor coach Valverde dat hij het aandurfde de jongen erin te ­gooien. Jardim deed het met Mbappé, Van ’t Schip met Sepp van den Berg, Van Gaal met Seedorf, Moyes met Rooney en Van Bommel met Ihattaren. Dit is de maand van de 16-jarigen. ­Rennes staat bovenaan in de Franse competitie en Camavinga (16) speelde alle drie wedstrijden. Ik dacht aan het middenveld van Ajax. Wordt het geen tijd voor Ünüvar?

27 augustus: een 7 voor Frenkie de Jong

Als ik naar Barcelona kijk, let ik op Messi en Suárez. Zondag deden ze niet mee, dus lette ik vooral op De Jong en op de man die zijn plaats bekleedt: Busquets. En natuurlijk op wereldkampioen Griezmann. Hij en Busquets waren de beste spelers op het veld. Allebei maakten ze één doorslaggevende fout: een waardeloze bal op Frenkie waar Betis uit scoorde. Griezmann stelde er twee goals en een assist tegenover en Busquets een topwedstrijd als verdedigende middenvelder. Denk maar niet dat iemand bij Barcelona stilstaat bij die twee ziekenhuisballen op Frenkie, behalve hijzelf die nacht, woelend in zijn bed. Wat ik geruststellend vond, was dat Busquets hem niet negeerde, hem zelfs zocht, iets wat je van concurrenten als Rafinha en Roberto niet hoefde te verwachten. Valverde liet hem staan, ook een goed teken. Misschien.

24 augustus: een 8 voor Robert Eenhoorn

Behalve een bandje uit Arizona is Calexico een grensplaats in Californië tussen de VS en Mexico. De Rabobank had er een kantoor. Dat is dicht gegaan omdat uitkwam dat er drugsgeld van het kartel werd witgewassen. Let wel: alleen omdat het uitkwam. Onder wiens leiding zou ik het stadion van AZ liever zien herbouwen: die van Robert Eenhoorn of de Rabobank, die Midreth, de bouwer van het stadion een faillissement indreef?

Dit is een retorische vraag. Midreth leende in twee jaar 15 miljoen van de Rabobank, waarvoor de aan­nemer een commissie van meer dan 7 miljoen moest betalen aan de bank. De rechter noemde dat ‘machtsmisbruik’ en ‘onrechtmatig gedrag’. De Rabobank, erkend witwasser en rentemanipulator, wil geen voetbalclubs meer als klant. Ik durf met gemak de stelling aan dat elke Nederlandse voetbalclub betrouwbaarder is dan de Rabobank.

24 augustus: een 8 voor Marco Bizot

Toen hij in de jeugd van Ajax speelde vond ik Bizot een goede keeper. Het gekke is dat die jongens zelden echt doorbreken, laat staan het eerste halen, keepers als Alblas, Peter Leeuwenburgh, El Maach of Van ­Bladeren, hoewel de laatste twee nog steeds die hoop zullen koesteren. Bizot is na omzwervingen bij AZ beland en bij de selectie van het Nederlands elftal. Nog steeds vind ik het een goede keeper.

In een interview in de VI blijkt hij ook een interessante figuur te zijn. Duiken in Polynesië heeft zijn belangstelling. Ook neemt hij naar AZ zijn eigen koffiezetapparaat mee. Misschien biedt Alkmaar een beter sociaal klimaat voor mensen die hun eigen koffie willen zetten dan Amsterdam. Ik dacht aan Wim Suurbier en Ruud Krol uit de Knabbel en Babbeldagen en mijmerde over de voetbalhumor die in en over Bizot en zijn koffiemachine zou worden uitgestort. Is voor keepers Ajax’ eigen opleiding sowieso al geen automatisch openzwaaiende toegangspoort, keepers met een eigen koffiezetapparaat kunnen zich helemaal beter richten op een loopbaan met de omweg langs weideveld en boerensloot.

24 augustus: een 8+ voor Mohammed Ihatarren

Op 24 februari 2018 zag ik Ihattaren voor het eerst voetballen. FC Utrecht O19-PSV O19. Twintig minuten voor tijd mocht hij, hangend op rechts, invallen van Van Bommel. Een 16-jarige jongen die een bal

op het hoofd van zijn spits liet vallen en vanaf dat moment O17 achter zich kon laten. Nog een paar keer zag ik hem voetballen, ook op De Toekomst, waar hij vooral de kat uit de boom keek.

Vanaf het begin van dit seizoen is zijn handelingssnelheid verdubbeld, evenals zijn actieradius. Hij is overal, en waar hij is, dreigen gevaarlijke situaties. Wereldster in de dop. Van Bommel durft hem te laten spelen en geeft hem de vrijheid van buiten naar binnen te komen en van rechts naar links te zwerven. Ik geloof dat ik hem na rust vooral op 10 zag spelen.

Een andere ingreep van de PSV-trainer was het ­herstellen van de fout om Sadilek als linksback te gebruiken. Boscagli was daar beter op zijn plek omdat hij als verdediger gevaarlijke situaties nu eenmaal beter inschat. Gutiérrez zette de opgaande lijn voort, maar de voetballer van de avond was Ihattaren, die een terechte publiekswissel kreeg. Koeman zag het en dacht vermoedelijk dat hij beter Ihattaren had kunnen selecteren dan Malen. Althans, ik vond wel dat hij dat beter had kunnen doen.

23 augustus: een 9 voor Andre Onana

Ik hoop dat Onana zo blijft keepen. Ik hoop dat ­Eiting snel herstelt. Ik hoop dat Hakim Ziyech zijn vorm terugvindt. Ik hoop dat Donny nog een jaar blijft. Ik hoop dat de mensen Joël Veltman eens met rust laten. Ik hoop dat Poulsen en Reiziger elkaar verstaan. Ik hoop dat Álvarez en Blind het centrum van Ajax’ verdediging gaan vormen. Ik hoop dat Naci Ünüvar niet alleen een groei- maar ook een leeftijdsspurt doormaakt, zodat hij in maart of april kan debuteren in het eerste als ‘hangend op links’. Ik hoop dat ze Brian Brobbey vaker met Ajax 1 laten mee­trainen, opdat hij zich ‘kan laten zien’. Ik hoop dat Kasper Dolberg volgende week woensdag meedoet tegen Marseille en dat hij een doelpunt maakt. Ik hoop dat Patrick Vieira hem dan zal blijven opstellen.

22 augustus: een 7 voor Kevin Strootman

Op Twitter zie je leiders, mensen die een stelling poneren en anderen die daar een hartje bij kleuren of de tweet herhalen. De leiders zien niks in Joël Veltman en volgers beamen dat. Als de leiders niks zagen in Zoet, beaamden de volgers dat ook. De communis opinio luidt dat Veltman in de voorselectie van Oranje een belachelijke keuze is van Ronald Koeman. 

Zelf vind ik de keuze van Zoet veel belachelijker, evenals die van Kongolo, Malen, Berghuis, Promes, Weghorst en Van Aanholt. Als Ziyech met een pass over veertig meter Donny van de Beek alleen voor de keeper zet, barsten leiders en volgers in tranen uit van bewondering. Als Veltman hetzelfde doet, zoals in de 47ste minuut ­tegen Apoel, zijn ze met z’n allen koffie halen. Strootman heeft zo’n mazzel dat Veltman de pispaal is. 

21 augustus: een 4 voor Razvan Marin

Je moet als columnist natuurlijk oppassen niet de schoolpleinbully te worden die elke dag opnieuw dezelfde jongen als slachtoffer kiest, maar wat is Marin slecht. Hij neemt geen bal fatsoenlijk aan, begrijpt niets van de tactiek – ik ook niet trouwens – en als hij in de buurt van zijn eigen doel komt, verkeert iedereen in ­levensgevaar. In de 57ste minuut kopte hij de bal achteruit om hem vervolgens bijna langs Onana te ­tikken. 

Niet dat Mazraoui op zijn plek – eindelijk zag Ten Hag wat wij allemaal een half uur eerder hadden gezien en haalde Marin eraf – het beter deed. Dus je kunt je afvragen wat de ­instructies eigenlijk zijn voor de ongelukkige die bij Ajax ­rechtshalf moet spelen. Het was dat Onana een fantastische ­redding uit zijn juwelenkist toverde, anders was dit stukje erg slecht afgelopen.

20 augustus: een 9+ voor Eduardo Camavinga

De journalist van L’Équipe gebruikte het woord ‘avènement’, troonsbestijging, om de wedstrijd van de 16-jarige middenvelder van Rennes te beschrijven. Zoiets maakte je eigenlijk nooit mee, zei hij. Ik had hetzelfde gevoel. In gedachten schreef ik een eerste zin: ‘Ik heb de nieuwe Frenkie gezien en hij heet Camavinga.’ Toen wist ik nog niet dat hij zestien was en dat zijn contract van januari vorige week al is verlengd. Hij speelde ­tegen Verratti, Draxler en Di María en hij heerste als, ehh, als Frenkie. Een minuut voor rust opende hij over dertig meter op Traoré, die doorliep en passte op Niang. Dat was de gelijkmaker. Drie minuten na rust gaf hij de assist voor de winnende goal.  98 procent van zijn passes kwam aan. MOTM bij Canal Plus en een studio vol verblufte analisten.

17 augustus: een 8 voor Érick Gutiérrez

De prestatie van PSV tegen Haugesund werd door alle journalistiek betrokkenen geslacht. Johan Derksen was zo wanhopig dat hij opperde een centrale verdediger te maken van Jorrit Hendrix. “Die jongen kan dat.” Het gekke was dat Viergever en Baumgartl tegen Haugesund tot de betere spelers behoorden. Behalve in de laatste tien minuten had ik niet zo veel te klagen over PSV. Minder dan over Ajax tegen Paok in elk geval, wat vermoedelijk te wijten is aan mijn grotere betrokkenheid bij de club uit Amsterdam.

Het middenveld van PSV kent hetzelfde euvel als dat van Ajax: een diep spelende nummer 10, wat de tactiek vaker op het ouderwetse 4-2-4 doet lijken dan op modernere varianten. Als je mij vraagt hoe het gemis van Frenkie de Jong kan worden opgevangen, zeg ik: ga met de punt naar achteren spelen. Frenkies onvervangbaarheid moet anders, structureler, worden opgelost dan door een voetballer op het veld.

Kijkend naar PSV dacht ik dat Rosario en Gutiérrez de zaak beter in balans hielden dan Blind en Marin, of Blind en Mazraoui. Met name Gutiérrez gaat hard vooruit. Hij speelt met veel meer durf en energie dan voorheen. Ik heb hem zitten turven: hij had talloze onderscheppingen, gevolgd door een beheerste voortzetting. In de eerste helft telde ik zeven van die acties.

Het werd begrijpelijk dat deze jongen, net 24 geworden, al 15 interlands heeft gespeeld voor Mexico. Vaak zocht hij Bergwijn, van wie de mensen blijven roepen dat hij op de vleugel moet spelen. Als nummer 10 zette hij Dumfries, Bruma, Gakpo en Ihattaren voor het doel. Ondanks de kleine ruimte komt hij door zijn aanname en demarrage bijna altijd zijn eerste man voorbij. Stevie is een andere voetballer dan Van de Beek, wat niet wil zeggen dat hij als nummer 10 is mislukt.

Een 7- voor Sierd de Vos

Het leggen van een verband tussen de Griekse economie en de ontblote bovenlijven van de supporters van Paok zou ik niet racistisch noemen, zoals de club deed in een statement. Sierd heeft soms de neiging om ‘kort door de bocht’ te gaan. Een Turkse scheidsrechter die zich vergist heet in zijn commentaar vanaf dat moment ‘de Turk’, uitgesproken met een negatieve lading. Clubeigenaren uit het Midden-Oosten noemt hij ‘de sjeik’, op de toon van ‘de Turk’. Er hangt altijd een zekere spanning rond zijn commentaar: zal hij te ver gaan vanavond of blijft het net binnen de perken? Dinsdag bleef het binnen de perken.

Commentatoren bij een voetbalwedstrijd zijn gespeend van de nuance die een eindredacteur bij The Guardian zou aanbrengen. Uitglijders gebeuren steevast op momenten dat ze zich kleur- of bloemrijk willen uiten. Frank Snoeks maakte ooit een ongepaste grap over de depressies van een Duitse voetballer, ik meen Sebastian Deisler. Bonter maakte Herman Kuiphof het in 1974 tijdens Brazilië-Zaïre. Bij een opstootje tussen de vrijwel allemaal donkere spelers op het veld zei hij: ‘Nu wordt het een echte stammenoorlog.’ Ik heb daar toen op 25-jarige leeftijd bestraffend over geschreven. 

Een 7+ voor Nick Viergever

Viergever komt uit Capelle aan de IJssel. Hij speelde voor vier clubs. Overal paste hij zich aan als een professional. In zijn interview donderdag na afloop hoorde ik een Brabantse tongval met Limburgse Van Bommeltinten er doorheen. Ging wel ver, vond ik.

16 augustus: een 2 voor John van den Heuvel

Wie zich het geweld van de onbarmhartige berichtgeving door De Telegraaf tijdens de Fluwelen Revolutie herinnert, was niet verbaasd over de modder die onze burgemeester over zich heen kreeg. ‘Actiejournalistiek’, noemde hoofdredacteur Paradijs dat. Ik herinner me een voorval uit de jaren zeventig na de wedstrijd FC Amsterdam-Ajax. In de sociëteit van het Olympisch Stadion viel de toenmalige hoofdredacteur van De Telegraaf van zijn barkruk. Onder leiding van chef Witkamp werd de man weggedragen door twee voetbalverslaggevers. In het voorbijgaan zei Witkamp glimlachend tegen me: “Denk erom dat je het niet opschrijft.” Ik heb dat niet gedaan, hoewel ik net van het studentenblad Propria Cures kwam, waar iets ‘niet opschrijven’ laag op de prioriteitenlijst stond. Witkamp mocht ik wel en met de alcoholist die de grootste krant van Nederland leidde, had ik medelijden.    

15 augustus: een 9 voor Wilfred Ndidi

Wat ik raar vind: hoe is het mogelijk dat Mazraoui precies dezelfde fouten maakt als de gewisselde Marin? Ze zullen Nous toch wel hebben verteld dat hij vooral verdedigend goed uit zijn doppen moest kijken? Corners en vrije trappen voor Ajax zijn nu de gevaarlijkste momenten, om­-dat iedereen de afvallende bal – krijg het woord ­nauwelijks uit mijn mond – aanvalt, maar niet

ef­ficiënt, waardoor er vijf tegenstanders op Onana afhollen. Schuif de corner liever over de achterlijn: veel veiliger. Vrije trappen hoog over, nooit in de muur. Ik wil graag meedenken: Thiago Mendes van Lille is een goeie. O shit, net verkocht aan Lyon. Die scouten kennelijk wel in Frankrijk. De beste jonge ­verdedigende middenvelder? Ndidi van Leicester ­City. Verdient te veel, schijnt. Ik beloof goed op te letten, want er móet iets gebeuren op dat middenveld.

14 augustus: Een 8+ voor Joël Veltman 

Er waren er maar twee echt goed: Van de Beek en Veltman. Dat de laatste een nieuwe aanbieding zal krijgen, mag geen vraag meer zijn. In de eerste zeven minuten had hij al vier keer ingegrepen. Zo stabiel als Veltman en Van de Beek voetbalden, zo labiel waren, bijvoorbeeld, Blind en na rust Mazraoui. Blind kan absoluut niet ­samenspelen met Marin, die weer geen flauw ­benul had wat zijn positie precies inhield. Na rust tastte Nous in hetzelfde duister. Wanneer krijgt Ten Hag een middenveld zonder Schöne en De Jong onder controle? Paok bleek een in de tegenaanval levensgevaarlijk elftal. Schoppen konden ze ook. Een begrijpelijke actie van Huntelaar was het uitdelen van een verdiende wraakellenboog. Tadic werd uitgeroepen tot Man of the Match, terwijl Diego Biseswar verreweg de beste voetballer op het veld was.

13 augustus: een 8+ voor Harry Maguire

Hoe vaak hebben we Nederlandse experts in ­Nederlandse talkshows, Nederlandse ex-profs, elkaar niet proestend aan zien kijken als de naam viel van Harry Maguire? “80 miljoen pond?” En dan weer schateren met zijn allen. “Duurder dan De Ligt?” Men kwam niet meer bij. Hebben zij dan niet naar het WK in Rusland gekeken, dacht ik bij elke nieuwe lachbui.

De lachebekjes zouden met zijn allen de BBC-column van Rio Ferdinand uit juli 2018 nog eens moeten lezen. En het commentaar van Mourinho en Gary Neville van zondag bekijken. Maguire is een topaankoop van Manchester United, vergelijkbaar met die van Van Dijk door Liverpool. De 4-0 tegen Chelsea is maar één wedstrijd en ze kunnen Pogba nog steeds kwijtraken. Het probleem van de centrale verdediging echter, met Jones, Smalling, Bailly en Rojo steevast wankelend, lijkt opgelost.

10 augustus: een 8 voor Steven Bergwijn

Gelukkig heeft Steven Bergwijn al op zijn dertiende laten zien hoe sterk hij in zijn schoenen staat. Als je sinds februari hoort over belangstelling van Ajax en een dag voor jouw wedstrijd tegen Haugesund laat de club weten dat Neres bijtekent en dat ze alles op alles zetten om Ziyech te houden, moet je iets wegslikken.

Bergwijn sprak, zoals men dat zegt, met zijn voeten en speelde donderdag een goede wedstrijd. Laat Lozano het al twee weken afweten al of niet door transfergeneuzel, Bergwijn dribbelde stoïcijns door en schoot een penalty vlekkeloos binnen. Intussen gaf hij aan Lozano het voorbeeld hoe je met tegenslag omgaat. Warempel leerde de Mexicaan ervan. Hij viel redelijk in, zette druk en verdedigde mee.

Met Sadilek als linksback speelde van Bommel weer met vuur. Alle voorzetten van de Noren kwamen van rechts, waar Sadilek kopduels verloor, geel pakte en voorbij werd gesneld. Sadilek is de schaduw van een linksback: je loopt er dwars doorheen. Ik heb geen idee wie er in het tweede op die positie staat: slechter dan Sadilek kan hij niet zijn.

Het goede nieuws bij PSV was het spel van aankoop Baumgartl. Sterk in duels was hij en hij speelde de bal lekker hard naar zijn medespelers, meestal vooruit. Het lijkt erop dat Luckassen en Sainsbury hun kans hebben gehad en verspeeld.

10 augustus: een 8 voor Michel Kreek

De terugkeer van Kreek bij Ajax ging in alle stilte, zoals zich bij Kreek bijna alles in stilte afspeelt. Toen hij door het fameuze managementteam Jonk/Bergkamp na zeven jaar Toekomst werd weggestuurd naar het Siberië van Almere, hoorde je hem niet. Het Nederlands vrouwenelftal haalde de WK-finale. Assistent Kreek bleef zoals ook tijdens de wedstrijden, verborgen in de coulissen.

Zijn terugkomst naar Ajax is een statement van anderen, van Overmars vooral denk ik. Langzamerhand wordt de door de fluwelen revolutie aangerichte schade op De Toekomst gerestaureerd. Kreek is terug, Ronald de Boer traint jeugdspelers alsof hij nooit is weggeweest en Casimir Westerveld is als hoofd jeugdscouting weer bij de opleiding betrokken. Intussen liet Fred Grim, al in 2012 kaltgestellt, bij RKC zien hoe goed hij zijn vak beheerst.

Wim Jonk geeft veel interviews over zijn ‘aanpak’ bij Volendam. Hoe ook daar wordt gewerkt volgens de methode-Cruijff. Of er bij Ajax nog individueel werd getraind, wist hij eigenlijk niet, zei hij onlangs. Gezien bovenstaande ontwikkelingen hoeft Jonk zich over De Toekomst geen zorgen te maken. Daar wint kwaliteit het weer van dogmatisme en is de angstcultuur verdwenen.

10 augustus: een 8 voor Joël Veltman

Feyenoord wint met 4-0 van Dinamo Tbilisi. Van der Heijden en Botteghin houden de nul. Iedereen ziet het, inclusief Stam: ze zijn gek als ze Jan-Arie laten gaan. Veltman zit bij Ajax in hetzelfde parket. Niet alleen zijn tackle na het stomme balverlies van Schuurs was grandioos: achter hem gaf, uit het zicht van de scheidsrechter die naar de tackle en de bal keek, ­Martínez een enorme beuk aan een Griek. 

Het tweede gevolg van die sublieme tackle was dat Martínez geen rood kreeg en Paok geen penalty. Een speler als Veltman is veel meer dan een rechtsback: hij ­vertegenwoordigt de club Ajax en De Toekomst in een kleedkamer vol aankopen.

9 augustus: een 8 voor Laurent Koscielny 

In het spelershome van Arsenal stonden zijn ouders naast de deur van de wc. Een onopvallend echtpaar, niet groot van stuk zoals veel inwoners van de Corrèze. Zijn moeder was naar de kapper van Tulle geweest, zijn vader had het kortgeknipte, opgeschoren vierkante hoofd van de streek. Niemand sprak met die toonbeelden van bescheidenheid. Ik wilde een praatje gaan ­maken. “Ik ken Tulle goed,” zou ik zeggen. Ik deed het niet. Koscielny heeft Londen verruild voor Bordeaux, nog geen 200 kilometer van Tulle. Op zijn 34ste wil hij weer in de buurt van zijn ouders zijn, zijn kinderen dicht bij opa en oma. Op Instagram trok hij het Arsenalshirt uit waaronder dat van Bordeaux tevoorschijn kwam. Respectloos, noemde Ian Wright dat. Je zou die schreeuwlelijk met zijn stropdas de bescheiden aanwezigheid van de familie Koscielny toewensen.

8 augustus: een 8 voor Antoine Griezmann 

De pers in Frankrijk besteedde veel aandacht aan wat lijkt op een ijskoude behandeling van de nieuwe leerling door de populairste jongen van de klas. Messi, zittend op de bank, weigert de uitgestoken hand van Griezmann die in de wedstrijd tegen Arsenal na 80 minuten wordt gewisseld. Helemaal alleen is Griezmann daar, terwijl Messi besmuikt zit te ginnegappen met de reserve Vidal achter hem. Als ik Griezmann was, zou ik nu denken dat ze het over mij hadden. Met welk oogmerk de editor of manipulator heeft zitten knippen, weten we niet. Toch liegen die beelden niet. Er is duidelijk afstand tussen Messi en de naast hem zittende Griezmann, die wereldkampioen is en Messi niet. Zou dat steken? Is het kleintje echt zo kinderachtig en onprofessioneel? Griezmann zou niet de eerste zijn die daar is weggepest.  

7 augustus: een 6 voor Noussair Mazraoui

“Niet te snel oordelen,” zei ik de hele nacht tegen mezelf. De eerste taalarme die nog durft te zeggen dat Martínez ‘comfortabel aan de bal’ is, vraagt om zinvol geweld. Niet te snel oordelen. Mazraoui moest voor Marin spelen omdat die defensief tekortschoot. Wat doet Nous? Hij laat een gat vallen als in de romp van de Titanic. Kijkend naar Schuurs moeten we ons heftig voornemen niet te snel te oordelen. Een De Ligt is hij in elk ­geval niet, heel zacht uitgedrukt. Ajax moet hopen op de snelle inzetbaarheid van Álvarez en een centrum dat bestaat uit Blind en de Mexicaan. Het goede nieuws is dat Marin met rechts een vrije trap kan nemen die in de verte aan de baai van Genua doet denken waar Schöne van een welverdiende pasta alle vongole geniet.

6 augustus: een 8 voor Ché Nunnely 

De maandagkranten waren ontevreden over het begin van de eredivisie. Het was niet goed en dat viel tegen en wat dacht Van Bommel wel. Geen van de schrijvers deelde mijn blijheid. Ik heb alles gezien, wat begon op vrijdag met PEC-­Willem II. Ik zag dat Nunnely, verkocht door Ajax, veel beter was dan Johnsen, verhuurd door Ajax. Ik zag op zondagochtend dat Hansie Kraaij te patronizing sprak tegen Fresia Cousiño Arias. Het viel me op dat Marin nog niet helemaal gewend is aan de gewenste pijlsnelle omschakeling bij Ajax. Het verbaasde me dat Stam, Feyenoords nieuwe trainer, Burger (18) te lang liet staan tegen Sparta. Dat Donny van de Beek Ajax’ beste speler was, verbaasde me niet. Alleen Studio voetbal heb ik niet gezien. Mijn vrouw had kaartjes voor gregoriaanse gezangen in onze Franse dorpskerk.

3 augustus: een 7 voor Mark van Bommel

Op zondag 12 mei, vier dagen na de uitschakeling door Tottenham Hotspur, werd Ajax tegen FC Utrecht virtueel kampioen, mede doordat PSV die zondag van AZ verloor. Mark van Bommel ging laat in de middag met de bus mee terug naar Eindhoven, waar hij in zijn auto stapte en waarschijnlijk eerst even langs zijn huis is gereden, om daarna terug naar het Westen te scheuren, waar hij tijdens het dessert arriveerde op de afscheidsavond van Robin van Persie.

Mensen kunnen klagen wat ze willen over Van Bommels gedrag langs de zijlijn, wat inderdaad vaak irritant genoeg is. Dat is de trainer. De collega Mark vindt een oude vriendschap belangrijk genoeg om blijk te geven van zijn trouw op de dag dat hij als trainer een titel verspeelde. Hij moet nog heel wat af klieren wil ik dat vergeten.

Je zal maar opgescheept zitten met een egoïst als Lozano, die maar aan één ding denkt: het belang van Lozano. Tegen Ajax zat hij op de bank na een verschrikkelijke thuiswedstrijd tegen Basel te hebben gespeeld. Een en al balverlies leed de Mexicaan, voor wie de club Napoli dom genoeg belangstelling heeft: een voetballer aan wie de verongelijktheid kleeft als poep aan een schoen. Vergelijk hem eens met Ziyech, die eerder terugkomt van vakantie voor een invalbeurt in de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal, nog zonder ritme, maar wel meeverdedigend als Bernardo Silva bij City. Het is een discipline die Lozano niet beheerst. In de uitwedstrijd tegen Basel liet hij zijn man lopen en sjokte terug in de hoop dat de verdediging het zou oplossen. Dat gebeurde, Lozano kreeg de bal, speelde Malen aan, voorzet, goal Bruma.

Het was een weerspannigheid die nog werd beloond ook. Mislukking ligt op de loer onder de immer dreigende lavastromen van de Vesuvius. 

Een 9 voor Donny van de Beek

Eén keer maakte Van de Beek amok bij een wissel: het was in die ongelukkige wedstrijd tegen Feyenoord toen Van Persie even wilde laten zien dat hij zelfs Matthijs de Ligt nog wel aankon. Donny had er geen trek meer in om door Ten Hag altijd als eerste te worden gewisseld en gaf daar blijk van. Inhoudelijk had hij gelijk en het misbaar leidde er uiteindelijk toe dat het wisselbeleid werd aangepast. Van de Beek kwam voorgoed in de basis en voetbalde zich met stip op de scoutinglijst van Real Madrid.

Hij moet nog vijf dagen wachten en weet dan of hij naar Spanje vertrekt of niet. De kans dat Real Pogba kan strikken wordt er niet groter op, nu ze niemand blijken te kunnen verkopen, noch James, noch Isco, noch Bale. Als Pogba op 8 augustus, deadline day in Engeland, nog speler is van Manchester United, gaat Donny op reis naar Real Madrid, dat is gespeend van diepgaande middenvelders. Daarom alleen al zal Van de Beek er zeker zijn van een basisplaats.

Een 6 voor Gareth Bale 

Aanvankelijk dacht ik dat Real Madrid Bale wilde behouden ondanks zijn slechte verstandhouding met Zidane. Voortschrijdend inzicht noopt me in te zien dat zijn verhouding met voorzitter Perez ook onder druk staat. Voor zichzelf regelde Bale veel ­Chinees geld, ervan uitgaande dat Madrid hem voor niks zou ten gaan. Dat dit in het voetbal niet gebruikelijk is, leert Bale nu.

2 augustus 2019: een 8 voor Lasse Schöne

Natuurlijk mag Schöne weg als hij het zou willen. Als mens lijkt hij me sympathiek, als voetballer koester ik een haat-liefdeverhouding met hem. Ooit, het was onder Frank de Boer, zag ik hem tijdens een wedstrijd waarin het niet liep bij Ajax, een cynisch glimlachje uitwisselen met Moisander. “Het gaat ruk, kan ons wat rotten,” zei het lachje. Van een andere trainer hoorde ik dat hij op de training de staf aardig in de maling kon nemen. “Goeie oefening, trainer,” ironisch bedoeld. Bij balbezit is hij er, sinds Bosz hem neerzette als controleur, alleen maar op vooruit gegaan. Hoogtepunten waren de wedstrijden tegen Real Madrid en Juventus. Bij balverlies hoop je altijd dat hij zijn tegenstander kan bijhouden. Tactisch is hij geknipt voor de Serie A. Bij dezen neem ik de eerste zin terug.

1 augustus 2019: een 9 voor Gareth Bale

Hoofdschuddend liep Lozano het veld af. Hem wisselen? Welke gek haalde dat in zijn hoofd. Is Bale ooit zo weggelopen na een wissel? Of heeft hij misbaar gemaakt bij een invalbeurt, zoals die in de Champions League finale van 2018 toen hij als reserve twee doelpunten maakte?

Er zijn al mensen die Van Bommel de kerst niet zien halen. Hij maakt best fouten: Sadilek is natuurlijk geen linksback, dat zien we allemaal. Toch zal Zidane eerder aan de beurt zijn voor het goed gehonoreerde slecht nieuws-gesprek met de baas. Het voetbal is hard en ex-voetballers zijn nog harder, gezien de manier waarop Zidane Bale heeft behandeld, die in Madrid vier Champions League-finales won in drie waarvan hij scoorde. Dat de voorzitter Bale niet naar China liet gaan, zegt iets over de nabije toekomst van Zidane.

31 juli 2019: een 8 voor Wouter Burger

Eind mei schreef ik dat we Burger, toen eerstejaars A-junior, zouden terugzien in Feyenoord 1.Tegen Southampton stond hij in de basis. In de 89ste minuut schoof hij de bal in de hoek van het Engelse doel. Daar verbleef alleen nog een teamgenoot die zo dom was niet opzij te gaan. Burger scoorde dus niet de gelijkmaker die hem dichter bij de basis had gebracht. 

Ze hebben het steeds over de kwaliteiten van Feyenoordspelers die een derde plaats onmogelijk zouden maken. Wat te denken van een trainer die aan de competitie denkt te kunnen beginnen met Botteghin en Van Beek? Zo’n typische Stambeslissing is dat. Twee identieke Japen naast elkaar. En Jan-Arie wegsturen, pfff. Er zijn genoeg jonge spelers met talent – Hansson, Kökçü, Burger, Ayoub – om derde te worden. Nu nog een trainer die het aaneensmeedt.

30 juli 2019: een 8 voor Joël Veltman

Over van alles en nog wat wordt de columnist geacht een mening te hebben. Zolang van types als Gordon en Joling in talkshows hetzelfde wordt verwacht – een mening te hebben over van alles en nog wat – devalueert dat de mening van de columnist. Gelukkig zit Gordon thans in een afkickkliniek waar hij het geven van meningen moet afleren. Het is een dagelijkse strijd. Nu die mataklappe Joling nog. Hier mijn, gedevalueerde, mening over de uitdrukking ‘deelt miljoenencontract uit’. Je leest de naam van een club, Manchester United, en daarna de zin­snede: ‘deelt miljoenencontract uit’. Alsof de voetballer zijn hand ophoudt en de clubeigenaar filantroop is. Een contract is een arbeidsovereenkomst. Als Ajax Veltman wil behouden, wens ik te lezen dat Ajax Veltman een contractverlenging aanbiedt. Er is geen sprake van uitdelen, maar van gerechtigheid.

8 juli 2019: een 9 voor Sarina Wiegman

“Bellissima finale,” zei de RAI in de rust. De staatsomroep van het land dat louter door seksisten wordt bewoond, zeggen ze, had twee vrouwen als verslaggever afgevaardigd en ­Regina Baresi als analist, de dochter van Beppe en nichtje van Franco. Wiegman had het voor rust goed voor elkaar met haar 4-4-1-1 systeem, waarin Donkie op rechts de machine Dunn/­Rapinoe moest afstoppen, wat behoorlijk lukte.

Beerensteyn bleef lopen en dreigen. Jammer dat ze net niet bij de fantastische steekbal van Miedema kon komen na 25 minuten. Van Veenendaal blonk opnieuw uit in het doel. Na rust versierde de misselijke cheat Morgan een penalty en de rest is de mooie geschiedenis van een Nederlands elftal dat zijn beste wedstrijd voor de finale bewaarde, maar dat niet was opgewassen tegen de klasse van Rapinoe, Lavelle, Dunn en Heath.

6 juli 2019: een 9,5 voor Sarina Wiegman

Er is een aantal factoren waarom 5 miljoen mensen naar de halve finale van ‘Sarina en haar meiden’ (Hard gras 126) hebben gekeken. Succes is belangrijk. Mensen kijken graag naar winnende landgenoten. Schaatsen is populair in Nederland omdat we het allemaal graag doen en ook omdat we al sinds mensenheugenis wereldkampioenen voortbrengen. De voetbalvrouwen zijn sympathiek. Er is sprake van een team, 23 mensen vormen een zichtbare eenheid.

De Engels-Amerikaanse journalist Rory Smith verklaarde zich tegenstander van het excessieve huddelen van alle teams. ‘Ze kruipen voor de wedstrijd bij elkaar, voor de rust, na de rust en na afloop. Er is een overdosis van huddelen.’ Mij ergert het niet. Sinds ik ooit een paar jaar coach van een meisjeselftal was weet ik dat het woord ‘samen’ bij hen voorop staat. Ze beleefden een groot plezier aan het uitspinnen van een combinatie, alsof het doel van het spel combineren was. 

Jongens gaan rennen met de bal aan de voet en de kop naar de grond. Volbloed paarden met een blinddoek voor. Totdat ze een jaar of dertien zijn kunnen meisjesteams jongens wegtikken, zuiver door hun teamgeest. Ego’s maken ze ondergeschikt aan het geheel. In het algemeen lopen mannen met de borst vooruit, al is het een kippenborstje.

Het interview met Sari van Veenendaal na afloop van de halve finale was veelbetekenend. Goedmoedig geplaagd door Daniëlle van de Donk had Sari zichtbaar moeite met de aan haar gerichte complimenten. Als een Neymar zegt dat hij alleen maar kan presteren door het team, is het platvloerse marketing. Van Veenendaal meent zoiets.

Sarina Wiegman is zich bewust van deze processen, bleek ook uit het Hard gras-interview dat Anna ­Enquist met haar maakte. “Vrouwen worden anders gewaardeerd en daarom schort het hun ook vaak aan zelfwaardering,” zei ze. Het voordeel ervan is dat ze beter zijn als onderdeel van een geheel. Wiegman begeleidt de processen als een moeder. In het interview looft ze haar ouders: “Nooit veroordelen, altijd meedenken, vertrouwen geven. Dat is goed voor een kind.” Het is ook goed voor het Nederlands elftal. Sarina Wiegman is een toptrainer.

6 juli 2019: een 4 voor Alex Morgan

Rapinoe maakte een grapje toen ze zei dat Alex haar naar de kroon stak ‘to the next level’ met de viering van haar doelpunt. Morgan maakte het gebaar van thee drinken, wat de Engelsen tot razernij bracht. Overigens speelde Morgan beter zonder Rapinoe in de buurt, wat een clash van ego’s aannemelijk maakt. Het lijken wel mannen, zeg. Ze intimideren, ze gaan liggen – Morgan is Suárez als het op schwalbes aankomt – ze krijsen tegen de scheidsrechter en ze rekken tijd als ze voor staan. Ze hebben één zwakke plek: het centrale duo achterin kan er niet tegen te worden opgejaagd. Wiegman weet dit natuurlijk allang.

6 juli 2019: een 9 voor Stefanie van der Gragt

We hebben het over de prestatie van Groenen gehad en over die van Sari van Veenendaal, maar Van der Gragt was tegen Zweden onze beste man. Ze kleunde erin als De Ligt. Als iemand Morgan aankan, is zij het, al is ze te vriendelijk om haar met trash talk te bestoken, iets waar dit verwende product van het Californische Berkeley om vraagt. Ik hoop dat Stefanie zich realiseert dat het model gaat liggen bij de minste aanraking.

5 juli 2019: een 8 voor Daphne Koster

In één keer stal zij onze harten. Normaliter nogal gereserveerd en op haar hoede, identificeerde ze zich zo met de emoties van de spelers op het veld, dat ze in snikken uitbarstte. Plotseling hielden we van Daphne Koster. Wie we al een tijdje missen is Tessel Middag, samen met Suse van Kleef en Leonne Stentler, de ster van Studio France. Tessel wilde geen analyse doen van het Nederlands elftal. Begrijpelijk, want als ze is hersteld van haar blessure hoopt ze natuurlijk nog in aanmerking te komen voor een selectie. Studio France was een uiterst prettig programma om naar te kijken. Nadat de redactie was gestopt met de ‘oude witte mannen’ kwamen er bijna alleen nog deskundige vrouwen te zitten. Studio France heeft, in navolging van Fox, bewezen dat er genoeg vrouwen zijn die uitstekend over voetbal kunnen praten.

4 juli 2019: een 9+ voor Jackie Groenen

Scorebordjournalistiek, kun je zeggen en dan heb je zwaar ongelijk. Scorebordjournalistiek zou het zijn wanneer Groenen een matige wedstrijd had gespeeld en we uitsluitend afgingen op het prachtig beheerste schot met de binnenkant van haar rechtervoet in de verre hoek, de openzwaaiende deur naar de finale om het wereldkampioenschap voetbal. 

Jackie Groenen voetbalde een dijk van een wedstrijd, niet geholpen op rechts door een falende Lineth Beerensteyn, die ten onder ging aan de druk van een basisplaats. Shanice verving haar en dat bracht ­Jeroen Elshoff tot de quote of the match: “Het wachten is nu op die ene voorzet die aankomt” – hoewel Shanice eerlijk gezegd goed inviel. Het mooiste beeld na afloop vond ik de tranen met tuiten huilende Sari van Veenendaal, die zich realiseerde dat ze haar team meer dan één keer had gered. 

3 juli 2019: een 5 voor Alex Morgan

Over een paar uur verslaat het Nederlands elftal Zweden. Waarom zouden we wel van Canada en Japan winnen en niet van Zweden? En dan de finale tegen de vreselijke Morgan. Ik heb zo’n weerzin tegen het mens. Waarom? Daarom! 

Waar ik wel blij om ben, is dat de term ‘de Spelen’ niet meer valt. Gek werd ik van de collectieve hysterie bij ‘onze meiden’ na het bereiken van de Spelen. De Olympics vallen in het niet bij dit WK-toernooi. Geen mens die de tv straks aanzet omdat het vrouwen­elftal in Fukuoka tegen Vuurland voetbalt. De Olympische Spelen zijn een event voor de bobo’s in hun blazers. Ik ben erbij geweest in ­China, in 2008. Geen reet aan, dames. De enige die je in Japan, met geluk, tegenkomt, is Megan Rapinoe. Maar die zien jullie zondag al.

2 juli: een 9 voor Sherida Spitse

Voetballers die nadenken over hun beroep spreken van ‘een wapen’. Het koppen van Luuk de Jong, de vrije trap van Zico: wapens waarmee ze een wedstrijd kunnen beslissen. De spelhervatting van Spitse is een wapen. Op het trainingskamp in Zuid-Afrika riep Wiegman haar spelers bijeen en vroeg wie er extra wilde trainen op vrije trappen en corners. Ze vond dat hun spelhervattingen te weinig opleverden. Onder leiding van Kreek en keeperstrainer Schoenmakers gingen ze met een groepje aan het werk. In Zeist kwamen de puntjes op de i: de loopacties en de timing. Jammer dat het resultaat in verband wordt gebracht met de aanwezigheid aldaar van de mannen. Als innovatieve coach sla ik Wiegman hoger aan dan Koeman. Het is een teken van emancipatie dat de trainers van de beide Oranjes nu bij elkaar zitten.

1 juli 2019: een 9 voor Jackie Groenen

Zoals Daniëlle van de Donk keek toen ze zei dat er van de rechterkant niet zo veel voorzetten aankwamen: zo heb ik een vrouw niet zien kijken sinds Christine Lagarde, directeur van het Internationale Monetaire Fonds, op de G20 naar Ivanka Trump keek. Wiegman doet heel veel goed wat onverlet laat dat het voortdurend opstellen van Shanice van de Sanden ook binnenskamers tot opgetrokken wenkbrauwen leidt. Als ik de wenkbrauwen van Donkie mag geloven. Groenen was dit keer de beste speelster, terwijl Miedema harten stal met haar ‘sorry’ voor het vertoonde veldspel in de eerste helft. Ik dacht aan Neymar, aan Ronaldo, aan Messi, aan Depay, aan Alex Morgan. Zouden zij zich na een historische overwinning ooit hebben verontschuldigd voor hun prestatie? Natuurlijk niet. Zij zijn te groot voor excuses, te klein voor de meetlat van de menselijkheid.

29 juni 2019: een 9 voor Lucy Bronze

De derde voornaam van Lucy Bronze is Tough. Zoek het maar op. Ze komt uit Berwick- upon-Tweed, een stadje aan de Engelse noordgrens waarvan de inwoners na eeuwenlange oorlogen niet meer weten of ze Schots of Engels zijn. De lokale voetbalclub speelt in de vijfde divisie van het Schotse amateurvoetbal. Toch is Lucy redelijk verstaanbaar, in elk geval beter dan Alex Ferguson. Ook zij heeft een jaar gevoetbald onder leiding van Anson Dorrance van North Carolina, de coach die verreweg de grootste invloed heeft gehad op het moderne vrouwenvoetbal. Hij werd ooit kampioen van de VS met de jonge Mia Hamm en Sarina Wiegman in zijn team.

Het doelpunt van Bronze tegen de Noren komt in aanmerking voor goal of the tournament, zo verschrikkelijk hard en technisch perfect raakte Bronze de bal met haar rechter uit de ingestudeerde vrije trap. Na het Engelse mannenteam in 2018 dat een stuk of acht doelpunten maakte uit standaardsituaties, volgen de vrouwen het voorbeeld onder leiding van Phil ‘Lobanovski’ Neville. Bronze maakte een doelpunt en gaf een assist op White, die gruwelijk miste. Ze vond haar back-up in Jill Scott die de bal enigszins onbeholpen in de hoek schoof. 

Een speler als Bronze hebben wij niet, de vrouwelijke Kieran Trippier van 2018, noch iemand als het sluwe loopwonder Scott. Ik vind dat ze ondergewaardeerd wordt, zoals meer voetballers die niet zo gestroomlijnd ogen als Abebe Bikila. Ze is nogal mager en zo houterig dat je haar vermoedelijk kunt horen lopen. Ik denk dat ze rammelt. Onvermoeibaar holt ze van achteren naar voren en weer terug. Ze verliest zelden de bal en al haar passes gaan vooruit. Engeland speelde zijn beste wedstrijd tot nu toe. De spits Ellen White scoort altijd, Kirby is de handige draaitol op het middenveld en achterin is Steph Houghton onklopbaar. Nu maar hopen dat die verslaggevers haar naam eens leren uitspreken.

29 juni 2019: een 8 voor Christophe Dugarry

Matthijs de Ligt uit Abcoude begrijpt niet helemaal wat het creëren van een wereldwijd imago betekent. Wie moet hem adviseren? De nieuwe schoonvader uit Folledam, die zich altijd bewust is van het volgende cameramoment? Of Mino Raiola, wiens universum is gebouwd op een vermeende zakelijkheid? Ik zag op BFM, met tien miljoen dagelijkse kijkers de grootste nieuws- en sportzender van Frankrijk, de hartenkreet van Christophe Dugarry, een wereldkampioen voetbal met grote invloed, over de handelswijze van het duo Raiola/De Ligt. Dugarry was zichtbaar verontwaardigd over de verderfelijkheid van dit ‘nieuwe voetbal’ zoals hij het noemde. ‘Met zo’n mentaliteit gaat deze jongen het nooit redden.’ Het is jammer om te zien hoe De Ligt, een groot talent op wie tot nu toe niets viel aan te merken, zijn reputatie te grabbel gooit, of laat gooien. Word wakker, jongen. Kies voor het voetbal.

29 juni 2019: een 9+ voor Christiane Endler

Hieronder mijn team van het toernooi tot nu toe. We spelen 4-4-2. Opstelling gemaakt vóór Frankrijk-Amerika.

Doel: Endler (Chili)Achter: Bronze (UK), Houghton (UK), Mbock (Frankrijk), Majri (Frankrijk);Midden: Scott (UK), Marta (Brazilië), Le Sommer (Frankrijk), Rapinoe (USA);Voor: White (UK), Miedema (Nederland).

28 juni 2019: een 8 voor Megan Rapinoe

Als mij drie dagen geleden om een korte typering van het Amerikaanse elftal was gevraagd, zou ik ‘arrogant bitches’ hebben gezegd. Met als arrogantste secreet Megan Rapinoe, die met dat paarse haar. Een kort filmpje zette alles op zijn kop. “Ik ga echt niet naar dat fucking Witte Huis,” hoor je haar schamperen. Trump liep leeg op Twitter. 

Woensdag kwam er een tweet terug van nog zo’n arrogant secreet, Ali Krieger. Ze zei tegen Trump: “Ik weet dat je kwaad wordt op vrouwen die je niet kunt controleren of grijpen.” Alles is beeldvorming. Het Amerikaanse team verspeelde sympathie bij de Biblebelt en de mest- en varkensboeren van Trump, aan de andere kant wonnen ze het respect van de East Coast en Europa. Arrogante secreten zijn ze nog steeds, maar wel onze arrogante secreten.  

27 juni 2019: een 4 voor Shanice van de Sanden

Het is de vraag of Beerensteyn een starter is of dat ze haar pieken als invaller beleeft. De tijd is rijp om het uit te proberen. Shanice bakte er weer niks van. Als er een diepe bal kwam, wilde ze wel rennen, maar duels waarbij een sprintje was vereist, ging ze sjokkend uit de weg. Die wissel had eerder kunnen plaatsgrijpen. 

Een tweede wissel die over tijd kwam, was die van ­Merel van Dongen voor Kika van Es. Vijf minuten voor tijd pas zag de bank in dat op links een trage back op instorten stond. De Japanners hadden het een kwartier eerder in de ­peiling. Ze brachten de snelle Momiki. Italië – vijftiende op de Fifaranglijst, dat mag geen probleem betekenen – komt met de ­gevaarlijke Valentina Giacinti op rechts. Aan haar mogen we ­Merel niet blootstellen.

26 juni 2019: een 8 voor Lieke Martens

Ik weet niet of we ooit eerder met zoveel geluk een wedstrijd hebben gewonnen. De Japanners werden stukken beter, overal op het veld werd Oranje uitgespeeld. Merel van Dongen had geen idee meer of de Japanners haar links of rechts pijnlijk gingen declasseren, Bloodworth gaf alles weg wat er maar weg te geven viel, ­Japanners schoten op de lat of op de paal, of ­misten vrije kansen die Willem Alexander nog had ­gemaakt, en Van Veenendaal redde ballen als Jan van Beveren in 1970. Sorry, Japan was veel en veel beter dan het Nederlands elftal. Al die nare hoge ballen naar nowhereland, gegeven door spelers die elke traptechniek en elk spelinzicht misten. Gelukkig was Martens herrezen, gaf een hakbal met rechts en schoot een geweldige penalty binnen. Player of the Match, bij ons dan: ­Jackie Groenen.

25 juni 2019: een 9.5 voor Marta

Dat Frankrijk ten slotte won van Brazilië lag min of meer voor de hand, hoewel een minuut voor het doelpunt van Henry een zekere goal van Debinha werd geblokt door Mbock. Het hoogtepunt moest toen nog komen. Het was een hartstochtelijke aansporing van de grote Marta, die wereldwijd zeeën van sympathie moet hebben teweeggebracht. Ik kan er niet zonder ontroering naar kijken als Marta de meisjes van haar land toespreekt. “Dit is wat ik van jullie vraag. Er zal niet eeuwig een Formiga zijn, noch een Marta, noch een Cristiane. Het voort­bestaan van het vrouwenvoetbal hangt van jullie af. Denk daarover na. Hecht er waarde aan. Huil in het begin, opdat je kunt ­lachen aan het eind.” Dat is het moment dat Marta breekt, en ­miljoenen mensen met haar. Tranen voor Marta, de glimlach ­erdoorheen.

24 juni 2019: een 9 voor Caroline Graham Hansen

Graham Hansen werd na de thriller tegen Australië uitgeroepen tot ‘player of the match’. Ik had me al afgevraagd hoe de ‘man of the match’ bij vrouwenvoetbal moest worden genoemd: dit lijkt me de in alle opzichten correcte oplossing. Voetbaltaal kan op het eerste gezicht ­gecompliceerd zijn, complicaties die even later met gemak worden opgelost. Over de gelijkmaker van Australië, een gevolg van een lage, indraaiende ­corner van Elise Kellond-Knight, zou bij een mannenwedstrijd worden gezegd dat de bal het doel inging via ‘een woud van ­benen’. Vraag me niet waarom, maar bij vrouwen werkt al dat ­oude hout niet. De site van de BBC gaf de oplossing: de bal ging erin ‘through a sea of legs’. Dat ik een zee van benen bij vrouwen ­prefereer, is dat mijn taalgevoel of een rudiment van seksisme?

22 juni 2019: een 8+ voor Jackie Groenen

De coaches staan voor lastige keuzes. Merel van Dongen mocht het proberen in plaats van Kika van Es. Was dat een verbetering? Merel kwam in de basis om met haar goede linker de ballen vanaf links voor te geven. Dat lukte niet. Ook met haar rechterbeen bleef het stamelen. Van Es speelde zo slecht tegen Kameroen dat een vervanging gerechtvaardigd leek. Anderzijds gaf zij tegen Nieuw-Zeeland in de 58ste minuut vanaf de achterlijn wel een uitstekende voorzet met haar linker en heeft ze het wapen van haar rechtervoet om te openen op de andere kant. De trage Van Dongen legt meer energie en naar voren gerichte agressie in haar spel, maar Martens kon ze nooit ­bereiken in haar toenemende afzondering. De ­coaches staan voor lastige keuzes.

Gelukkig hadden ze de twee wedstrijden lang hinderlijk in de weg lopende Van de Donk laten staan, zoals Hiddink ooit in 1998 tegen Argentinië weigerde de falende Bergkamp te wisselen. Het middenveld van het Nederlands elftal sprankelde vooral als Spitse, Groenen en Van de Donk vlakbij elkaar combineerden, geholpen door hun inzicht (Spitse) en weelderige balcontrole (Groenen en Van de Donk). Laten we ook de terugzakkende Miedema niet vergeten, met haar schitterende aannames, sluw doorgeschoven ballen en die signature sleep met links om haar rechter in stelling te brengen. ‘Shit, op de paal.’ Zou het Nederlands elftal toch een toernooiploeg worden als Italië ’82?

Wat ik niet begreep van de coaches, die voor lastige keuzes staan, was de wissel van Spitse. Slecht begonnen – met weer die tot vlekkenkoorts leidende passes achteruit, zelfs een vrije trap schoof ze terug – gaf ze na bijna een half uur een schitterende diepe bal op Miedema. Daarna werd het voetbal met de minuut beter, een trend die zich in de tweede helft voort­zette. Dus de wissel van Spitse na een uur lag niet voor de hand. Groenen kwam op zes en Roord viel ­tegen. Het was een keuze zonder meeropbrengst.

22 juni 2019: een 4 voor Desiree van Lunteren

Het begon in de eerste minuut met de niet gegeven penalty na Desirees gebruikelijke gestumper aan de bal. Daarna moest Dekker haar geregeld uit de brand helpen, omdat de rechtsback óf uit positie stond óf op snelheid werd geklopt, allebei even zorgwekkend.

Elke tegenstander weet dat je de bal bij haar binnendoor moet geven. Ze snapt weinig van de positie en is te langzaam om dat gebrek op te vangen.

Gelukkig kon Van Lunteren een beslissende voorzet geven na schitterend werk van Beerensteyn en Miedema – en omdat Shanice het kon opbrengen om, geheel tegen haar natuur in, van de bal af te blijven.

22 juni 2019: een 8+ voor Lineth Beerensteyn

Pas nadat de goed invallende Beerensteyn had gescoord, kwamen de in oranje gestoken toeteraars weer tot leven. Misschien zaten ze even bij de oranje pakken neer, nadat iemand op Twitter om een stadionverbod had gevraagd voor de toeteraars. Of ze hadden de koppen bij elkaar gestoken om uit te vogelen wat de snelste weg naar Friesland was.

Op het moment van schrijven weet ik niet of Maarten van der Weijden Hindeloopen al voorbij is, maar de in oranje gestoken toeteraars zullen vast op tijd de bruggen van Dokkum of Stavoren bemannen, evenals ­duizenden andere in oranje gestoken fans. 

21 juni 2019: een 8 voor Lineth Beerensteyn

Met Van de Donk had ik eergisteren te doen. Haar gezicht vol uitputting, bekloeg ze zich bij de NOS over de harde kritiek op de spelers van Oranje. Ondanks mijn mededogen mompelde ik wel: ‘Deal ermee, meid’. Dat deed ze tijdens de wedstrijd tegen Canada. We zagen dat ze terug was, met als hoogtepunt de omhaal waarvoor ze ons met een glimlach in haar vuistje beloonde. Beerensteyn werd in Hard gras geïnterviewd door Robert Vuijsje, die een gesprek moest voeren met een speler die steeds op haar horloge keek. Ze moest namelijk voor sluitingstijd nog naar het Kruidvat om deodorant te kopen. Ook zij liet in de wedstrijd zien dat ze liever voetbalt. Mannetje passeren, Miedema die doorpasste op Van Lunteren en de goal van ­Lineth, die net voor sluitingstijd naar de bal gleed.

20 juni 2019: een 8+ voor Debinha

Niet alleen de Braziliaanse Marta kan voetballen en niet alleen de Chileense Endler kan keepen. Naast Marta, die in de wedstrijd tegen Italië balaannames en korte passes had om van te watertanden, zagen we middenvelder Debinha. Hoe zij een corner met haar hak bovenin het doel plaatste, was ongehoord, nog ongehoorder de ­reflex van de Italiaanse keeper Laura Giuliani.

Van der Vaart kon zo’n hakbal geven, Van Persie, ­Ronaldinho en dan heb je Debinha. Italië-Brazilië was na Frankrijk-Noorwegen de beste wedstrijd die ik heb gezien. Dus nu krijgen we waarschijnlijk op zondag Frankrijk-Brazilië. Het is haast onmogelijk om niet terug te denken aan de legendarische wedstrijd Brazilië-Frankrijk van 1958, met Pelé, Didi, Vavá en de Fransen Fontaine en Kopa. Toen won Brazilië. Zondag zal het andersom aflopen, tenzij Debinha in een flits van genialiteit ­alles verandert.

19 juni 2019: een 4 voor Michel Platini

Hopelijk kunnen de Fransen hun hoofd bij het WK houden. Er is hier zoveel afleiding: Neymar terug naar Barcelona, de rugbybekerfinale en Platini die wordt opgesloten. Gary Lineker liet zich over hem van zijn meest melodramatische kant zien: ‘The saddest and most depressing: he was a footballer, one of us.’ Ik ben opgelucht dat Platini niet een van ons is. Evenmin als de fraudeur Uli Hoeness one of us is. 

De Spaanse voetballers die zich lieten omkopen, horen niet bij ons, Ronaldo en Messi met hun voorwaardelijke gevangenisstraffen ook niet. Corruptie is onlosmakelijker met het voetbal verbonden dan Farage met de brexit. Dus voor de VAR hadden de Fransen minder aandacht. Ik vind het spijtig dat John de Bever ineens onzichtbaar is. Is er niet één talkshow die hem wil uitnodigen over de VAR?

18 juni 2019: een 9,5 voor Christiane Endler

Oppassen met overdrijven is mijn motto. Soms lijkt de werkelijkheid zelf overdreven. Wat de keeper van Chili dit toernooi laat zien, is ‘buitenaards’ volgens TF1 en ‘van een ander niveau’ volgens de BBC. Volgens L’Equipe is Endler de ‘beste keepster van de wereld’. De Fifa verkoos haar na Chili-USA, ondanks de 0-3, tot beste speler van het veld. Sommige mensen willen het doel bij vrouwenvoetbal verkleinen. 

Endler zou protesteren. Uitblinken in een groot doel is haar ambitie. Ze meet 1,82 meter wat voor mannen ‘aan de korte kant’ is. Toch haalt ze elke bal die onder de lat komt weg met haar onwaarschijnlijke sprongkracht. Binnen het doelgebied heeft ze alles met haar bokservuist. Ze zweeft naar de bovenhoek en ze smijt zich op de doellijn voor Yashinreddingen. Nog nooit heb ik zo’n keepster gezien, zonder overdrijven.

17 juni 2019: een 9+ voor Vivianne Miedema

Gelukkig hebben we Miedema, de enige speelster van wereldklasse in een oranje shirt. Lieke Martens passeert haar back slechts in de eerste minuut en verdwijnt dan uit beeld. Ze moest zich spiegelen aan Gullit in 1988: uit vorm speelde hij in dienst van Van Basten. Martens zou zich moeten beperken tot het zoeken naar Miedema. Tijdens Nederland-Kameroen dacht ik aan het Italië van 1982. Dat begon nog slechter aan het toernooi om de wereldtitel met drie gelijke spelen in de poule, een schrale troost. Nederland speelt met zoveel stress. Elke bal van Van Lunteren, Van Es, Bloodworth en Spitse strompelt van de voeten. Een grasspriet is al een obstakel. Waar is Daniëlle van de Donk in hemelsnaam? Op de loop voor de bal? Is Sarina ­Wiegman in staat om deze voetballers van hun levensangst te bevrijden?

15 juni 2019: een 9 voor Eugénie le Sommer

Brazilië-Australië was een spannende, intense wedstrijd, waarin mentaliteit eens te meer de doorslag gaf. Deze Australische vrouwen zakten niet weg in de tweede helft, zoals tegen Nederland, maar gooiden in de rust vermoedelijk zoveel suikers, supplementen and what not in de thee dat ze van 0-2 op 3-2 konden komen. Ik had me voorgenomen één helft te kijken, wat nog een klein verschil betekent met mannenvoetbal: als ik een WK volg bij de vrouwen, kan ik zonder schuldgevoel een wedstrijd overslaan.

Bij Brazilië-Australië lukte spijbelen niet. De Brazilaansen, individueel beter, werden langzaam maar zeker verwurgd door een fitter en fanatieker Australië. Zij speelden niemand door de benen, zoals Brazilië met wellust, zij renden zich helemaal het rambam en trokken nooit een gespierd been terug. Australië zou een toernooiploeg kunnen blijken, als ze dit ­tempo tenminste volhouden.

Een elftal dat een symbiose is tussen talent en mentaliteit, is het Franse. Ze hebben een centrale verdediger in Griedge Mbock, die niet te passeren is en daarnaast kan voetballen. Ze leeft in de schaduw van Wendie Renard, die beroemder is en dus meer onder druk staat, wat tot vreemde fouten leidt. Verdedigend is Mbock veel beter. 

Dan is er een linksback die me in de Champions Leaguefinale al was opgevallen met haar aanvallende en elegante finesse, de kleine Frans-Tunesische Amel Majri. Het team dat haar wil uitschakelen, zal een verdediger als rechtsbuiten moeten opstellen. Ze kan dribbelen, efficiënte steekballen geven en beschikt over een accurate voorzet met links. Haar corners zijn geknipt voor het hoofd van Renard, die niet alleen lang is, maar ook kan ­timen als De Ligt.

 Le Sommer is mijn favoriete speler bij Frankrijk. Samen met Majri maakt zij de linkerkant levensgevaarlijk. Het gekke is dat ze speelt als middenvelder en scoort als een spits: voor Lyon 257 keer in 290 wedstrijden. (Misschien spits geweest voordat Hegerberg kwam?) Ze heeft een fantastische techniek, die ze functioneel gebruikt, zodat ze zelden of nooit een bal kwijtraakt. Als Majri opstoomt, zakt zij terug. Voordat je het weet, gaat ze diep en scoort ze. Geweldige voetballer.

Een 6 voor Guro Reiten

Tegen Nigeria leek de Noorse Reiten nog een aardige middenvelder, tegen Frankrijk had ze weinig in te brengen bij Henry en Bussaglia. Er zullen vanmiddag weer tienduizenden Nederlanders met oranje bloemkolen op hun hoofd zingend door de straten van ­Valenciennes trekken – wat een sfeer, hopelijk krijgen we er beelden van – maar het moet me van het hart dat de krachtsverschillen in dit toernooi zo groot zijn dat het bereiken van de kwartfinale voor Nederland een mooi succes zou zijn. Spelend tegen ons zou Reiten waarschijnlijk weer een prima middenvelder blijken.

Een 9 voor Corinne Diacre 

In tegenstelling tot de van arrogantie overlopende coach van de Verenigde Staten heeft die van de ­Franse vrouwen een verfrissende houding ten ­opzichte van de omstanders, meestal journalisten. “Ik ben heel streng. Wij hebben nooit lol in het team. Dat komt door mijn starheid. De meisjes hebben het erg moeilijk met mij. Dat zie je terug op het veld.” Dat vrouwen vaak leuker zijn dan mannen weet ik al vijftig jaar. Hoe dankbaar om te zien dat niet alle voetbaltrainers boven hun macht hoeven te reiken in hun streven naar humor en intelligentie.

14 juni 2019: een 5 voor John de Bever

Het is niet vol te houden dat schlagerzangers geen rol zouden mogen spelen in het maatschappelijk debat. Daar staat tegenover dat John de Bever bij Studio France geen reden is om de televisie aan te zetten. Omdat ik het vanwege Suse van Kleef toch had gedaan, hoorde ik dat John een tegenstander is van de VAR, een opvatting die Dick Advocaat niet eens meer durft aan te hangen. Dit is zo typisch NOS. Steeds maar weer het midden zien te vinden tussen expertise en de grootste gemene deler. Hebben ze in Van Kleef een topanalist, zetten ze die De Bever naast haar, in het misverstand dat het volk zulks zou willen. John vond nummer drie van Noorwegen goed. Hij had het nog niet gezegd of Frankrijk maakte 1-0 door een fout van nummer drie.

13 juni 2019: een 8 voor Sarina Wiegman

De wissels van de bondscoach hadden het hoogst denkbare rendement. Drie punten of één punt scheelt meer dan twee. De vraag waarom het Nederlands elftal zo traag en angstig voetbalde, is niet alleen te beantwoorden met ‘stress’. Hoewel ik begrijp dat de vrouwen zichzelf nog meer op de kaart willen zetten dan ze al staan, heeft de marketingmachine hoge toeren gedraaid. Aan Depay hebben we gemerkt waar het toe leidt als het voetbal zelf op de tweede plaats komt. Ik zag de afgelopen weken te veel obscure tv-ploegen, te veel lolligheid en te veel slecht lijkende poppetjes voorbijkomen. Het wordt tijd dat Wiegman de tent potdicht gooit. Interviews uitsluitend in de mixed zone en geen spelletjes meer met voetballers die het uitgieren. Vanaf nu is lekker met de meiden het parool, achter gesloten deuren graag.

12 juni 2019: een 9 voor Vivianne Miedema

Een van de verworvenheden van het klimmen der jaren: met geknoei minder geduld krijgen. Knoeien was het wat Bloodworth deed. Knoeien op twintig meter, knoeien in de dekking voor eigen doel. Die is rijp voor een harde wissel. 

Spitse, nog zo een. Zij is toch aanvoerder? Iets meer concentratie, lef en inzet zouden gewenst zijn, tegen een tegenstander die niet meer was dan toernooionkruid. Je moet het wel wieden en uitwortelen, die handel. Dat duurde te lang. 

Gelukkig hebben we Miedema, die aan Memphis Depay een overtuigende masterclass gaf. Zo speelt een spits. Bij haar sprong geen bal weg, elke pass had ze meteen onder controle en speelklaar. Het was jammer dat ­Danielle van de Donk te weinig achter haar kwam. Tot nu toe is Miedema de beste speler die ik in Frankrijk heb gezien.

11 juni 2019: een 4 voor Memphis Depay

Zou het een poging tot reclame voor het boek over ‘een harde jeugd vol angst en agressie’ zijn, dat voetbal van Memphis tegen Portugal? Dat hij zich in de rol van slachtoffer manoeuvreerde om medelijden op te wekken? Ik las in VI een onderverdeling van de internationals naar ­nationale, Europese en mondiale top. 

Op Memphis werd het stempel ‘wereldklasse’ gedrukt door een collega van de schrijver van het boek over ‘de jeugd vol angst en agressie’. Twee interlands gespeeld en nauwelijks een bal kunnen aannemen. Tegen Portugal 33 keer balverlies. Dat is geen wereldklasse, dat is wanhopig en tevergeefs aanklampen bij de subtop. Ik zag de nabeschouwing bij de NOS. De naam van Depay viel niet. Die van Cillessen wel, wat logisch was. Memphis durfden ze niet te bekritiseren. En Koeman ­durfde hem niet te wisselen.

8 juni 2019: een 7 voor Memphis Depay

In het commentaar van de bondscoach hoorde je tussen de regels door een zeker ongemak over de wissel van De Roon. Die had namelijk vrijwel niks fout gedaan en zijn opdracht te opereren als waakhond van De Jong vlekkeloos uitgevoerd. De botte oplossing van Raffie in de rust – ‘De Roon eruit, Van de Beek erin’ – was een vorm van voetbalpopulisme die je eerder in een talkshow zou verwachten. Natuurlijk moest Van de Beek erin. Het Nederlands elftal had geen sikkepit diepgang. De wijziging die technisch en tactisch het meest rechtvaardig zou zijn geweest, was het vervangen van Memphis. Bergwijn in de spits, Donny op tien, klaar was Kees: diepgang verzekerd.

Zelfs voor Memphis’ doen sprongen de ballen vaak van zijn schoenen en kwamen passes niet aan. Na elf minuten kon hij een pass van Wijnaldum niet aannemen. Twee minuten later opende hij naar links, waar niemand stond. Bal over de zijlijn. Ik praatte intussen tegen het tv-toestel. ‘Lekker, dat boek over jou, Memphis, over je harde jeugd vol angst en agressie. Neem eens een bal fatsoenlijk aan, man. Oh, je was net weer een enorm creatieve tekst voor ­Instagram aan het bedenken? ‘The street is talking. Today we took the number one spot as the BESTSELLING book in the Netherlands’? Knap hoor, die regel, maar ik zag de post wel op een wedstrijddag. Had je niks anders aan je hoofd, popidool?’

Nou ja, Memphis wissel je dus klaarblijkelijk niet. De bondscoach heeft hem in alle opzichten een vrije rol gegeven, inclusief de vrijheid te falen en ongeconcentreerd te voetballen. Op Twitter zeiden mensen na afloop dat hij ondanks slecht spel bij alle doelpunten betrokken was geweest. ‘Kun je nagaan wat er gebeurt als hij goed is.’ Die opvatting mist de essentie.

Memphis is een voorhoedespeler zonder de finesse van Van Persie, noch beschikkend over het killer­instinct van Van Nistelrooy. Zo snel als Rashford is hij ook niet. Hij is de belichaming van de Europese subtop. Zijn kracht is de totale overgave, de energie, de opofferingsgezindheid die hij tentoonspreidt. Hij kan een team op sleeptouw nemen met onbaatzuchtigheid. In dat opzicht is hij een sleutelspeler en wil Koeman de man niet wisselen rond wie hij zijn team heeft opgebouwd. Dat snap ik wel. Maar dat boek over een harde jeugd vol angst en agressie heb ik nu echt wel uit.

Een 8 voor Virgil van Dijk

Wat lekker om te zien dat Van Dijk zich van het boegeroep van de Engelsen niks aantrok. Hij hoorde het niet eens, wel wetend dat het merendeel van de bevolking van de UK inmiddels zoveel heeft gezopen dat er van onherstelbare hersenschade sprake is. Zie ook de Brexit. Het team ontbeerde creativiteit. Het middenveld van Liverpool beschikt over het Braziliaanse brein van Fabinho. Het Engelse elftal heeft zo’n speler niet. Henderson werd er het hersenloze werkpaard dat hij van nature is.

Een 8 voor Jackie Groenen

Het is een verademing dat het Nederlands vrouwenteam dinsdag eindelijk moet voetballen. Ook hier ­begint de marketing op de zenuwen te werken. KPN heeft een meezinger, Blokker heeft poppetjes, Albert Heijn blaast zijn roeptoeters mee en Jantje Smit wil dat we allemaal zingen dat we Nederland zijn. De scheidslijn tussen enthousiasme en exploitatie is zo dun.

7 juni 2019: een 7 voor Nabil Fekir

Ik spel de transfergeruchten, hoewel het gunstig schijnt te zijn voor zowel kopende als verkopende partijen zo lang mogelijk te wachten met het sluiten van een deal. Waarom weet niemand. Het is net als met heien: geen hond kan je vertellen waarom het om half acht begint. Lyon is het Ajax van Frankrijk: elk jaar is het kopen en verkopen en meestal blijft de selectie op peil. Nu wil Fekir per se weg, wat de kans dat Memphis blijft vergroot. Met Fekir uit de weg kan Memphis naar het centrum. Opleiden en scouten zijn Lyons krachten: zomaar wat namen van zelfopgeleide spelers die ze onlangs verkochten: Umtiti, Tolisso, Lacazette, voor samen 175 miljoen. En die ze kochten: Mendy (5 miljoen), Ndombele (8 miljoen), Dembélé (22 miljoen) wier aanstaande verkopen minstens het viervoudige opbrengen. Net Ajax, zei ik al.

6 juni 2019: een 5 voor Rutger Arisz

Of ex-directeur Arisz nu wel of niet is afgehaald van het ‘dossier-Nouri’, maakt voor de zaak zelf niks uit. Het waren ontroerende beelden van Mohammed en Mo met de schaal in hun handen tijdens de viering van het 34ste kampioenschap van Ajax op het Museumplein. Er sprak een harmonie uit die deze week in een talkshow werd bevestigd. De zaak tussen Ajax en de familie Nouri zou rond zijn. Helaas klopt daar niks van. 

Ik weet niet hoe vaak Van der Sar per kwartaal het geruststellende ‘komt goed, Edwin’ van zijn advocaten hoort, bij het aftekenen van de zoveelste factuur. Het komt niet goed. Het proces begint te ­schuren. Ik zou me goed kunnen voorstellen dat wanneer Ajax niet beweegt, de juristen van Nouri er opeens genoeg van krijgen en naar de rechter stappen.

5 juni 2019: een 8 voor Joël Matip

Er is veel gezegd over Van Dijk en dat hij de ­Ballon d’Or zou moeten krijgen. Mij best en van harte gegund. Ook hadden ze het over De Ligt, die naast hem bij Liverpool zou moeten gaan voetballen. (Die raadgevingen van Jan en alleman over waar De Ligt zou moeten spelen, houd op zeg.) Mag ik op Matip wijzen? Die tijdens de Champions Leaguefinale nog beter was dan Van Dijk? Met als hoogtepunt die pass op Robertson: Becker geeft hem de bal, Son dreigt te pressen, Kane staat bij de keeper, Van Dijk wijst op Wijnaldum als aanspeelpunt en Matip geeft doodkalm een bal in de ruimte voor Robertson die de linksback in staat stelt op te stormen en uit te halen. Als die bal had gezeten, was het de assist van het jaar geweest.

4 juni 2019: een 9 voor Vivianne Miedema

Miedema mist de explosiviteit van Ada Hegerberg, maar of de Noorse in staat is tot de typerende ‘Sleep van Miedema’, waarbij de tegenstander slaapt terwijl Miedema als een schaduw voorbijglijdt, betwijfel ik. Het doelpunt tegen Australië was van hoog niveau, zo hoog dat de spits Miedema de afwezigheid van Hegerberg in Frankrijk kan doen vergeten. Ook is ze in staat een mogelijke plek in de kwartfinale, in principe het hoogst bereikbare voor het Nederlandse vrouwenteam, te upgraden naar een halve finale. Laten we aan de vooravond van het WK afspreken het woord Leeuwinnen te beperken tot de vrouwtjesdieren die op de savannen van Afrika leven. Ik ben ook blij dat Groenen terug is op haar niveau. Ze kan Shanice wegsteken, van wie maar een van de drie voorzetten hoeft aan te komen. ­Vivianne Miedema doet de rest.

1 juni 2019: een 5 voor Michael van Praag

Van Praag is zo’n volbloed bestuurder aan wie je geen hekel kunt hebben. Zie hem genietend de ronde maken in een volle eetzaal: bij elke tafel even stilstaan, handen schudden, zo nodig een kwinkslag die het ­ordinaire net niet te boven komt, glimlachend rondkijkend op zoek naar nog belangrijker mensen die een contactmoment met hem verdienen. 

Hij heeft zelfspot genoeg als de zelfspot onderdeel blijft van de totale Michael van Praag. Heel af en toe is het zoeken naar zelfspot. Dan dreigt de totale Michael een tikkie voor lul te staan en dat verdraagt het ego van de geboren bestuurder dan weer niet.

Ik houd niet van het woord bubbel, maar toen Van Praag om zich heen ging slaan na zijn kierewiettweet over het stadion van Bakoe, slaagde hij er niet in uit de plastic wanden van zijn bobobubbel te breken. ‘Indrukwekkend’ noemde hij het lege stadion van Bakoe, waarvan hij een foto op Twitter zette. Hij vond het gemeen dat de mensen hem erover aanvielen, omdat hij de foto ver voor aanvang van de wedstrijd had gemaakt. 

Natuurlijk was het stadion toen leeg. Dat het later niet veel voller zou raken, liet hij achterwege. Ook het argument dat als Max Verstappen ging racen in Bakoe je er niemand over hoorde, sneed geen hout. Als een Armeense coureur niet zou worden toegelaten in Azerbeidzjan –misschien stond die man wel bovenaan in het klassement van de Formule 1 – dan zou de hel losbreken. 

Een van Arsenals beste voetballers werd zo dreigend bejegend door het Kuifjeland, gelegen in het spookachtige Transkaukasië, dat Mkhitaryan het veiliger achtte niet te gaan voetballen tussen de bergruggen achter de Oeral. Voordat je het weet, lig je jarenlang op vierduizend meter hoogte vanuit een tent naar wilde gemzen te koekeloeren, terwijl ergens beneden maar geen overeenstemming kan worden bereikt over de hoogte van het losgeld.

‘In Azerbeidzjan ­leven ook mensen. En die houden ook van voetbal,’ luidde het antwoord van Van Praag op de talloze ­gerechtvaardigde verwijten van hypocrisie aan de Uefa. Deze wedstrijd had nooit mogen worden ­gespeeld. Die context maakte Van Praags tweet ­ridicuul.

1 juni 2019: een 4 voor John Stegeman

De grootste rivaal van Go Ahead is PEC. Eén dag nadat Stegeman promotie naar de eredivisie was mis­gelopen, maakte de trainer bekend over te stappen naar de eredivisie. De nieuwe club heet PEC. Terwijl zijn spelers met 3-2 en 4-3 voor kwamen, zat Stegeman op de bank het persbericht voor te bereiden waarin hij zijn transfer zou bekendmaken. In de ­euforie van de promotie zou hij het doen, dacht hij. Dan trok het minder aandacht. Verslapte de concentratie? Lette hij even niet op? RKC won ten slotte, waarmee trainer Fred Grim twee wedstrijden tegen PEC afdwong. Ik weet wie er gaat winnen straks. 

1 juni 2019: een 8 voor Sarina Wiegman

De meisjes van Oranje zijn alomtegenwoordig op de ‘socials’. Andrélon voert actie met het Nederlandse vrouwenteam. Ik ben benieuwd naar de omvang van de deal. Andrélon is van Unilever, een miljarden­bedrijf. Wordt het geen tijd de vrouwen los te maken van de ING? Zou de KNVB niet veel beter een aparte sponsor kunnen werven voor het vrouwenteam? Bij de hoofdsponsor zijn ze een boedelbakje. Unilever zou mooi zijn. Commercieel zit er meer in bij die ­meiden.    

31 mei 2019: een 8+ voor Fred Grim

Dat RKC is gepromoveerd naar de eredivisie dankt het aan interessant, aanvallend voetbal. Sinds hij in 2012 de finale van het NextGentoernooi bereikte, nadat hij met de A1 van Ajax twee keer kampioen was geworden, weet ik dat Fred Grim een goede trainer is. Als dank werd hij eruit geknikkerd door Bergkamp, Jonk en Jongkind, die op De Toekomst, niet geholpen door kennis of kunde en gesteund door de agressieve en kwaadaardige journalistiek van De Telegraaf, uit naam van Cruijff erin slaagden een enorme puinhoop te creëren. Grim werd trainer van ­Almere City, waar hij een Bronzen Stier en een periodetitel wist te winnen, en passant Vincent Janssen aan een transfer helpend. Terwijl Jonk inmiddels voor Jantje Smit werkt, gebruikte Grim de talenten van Dylan Seys, Stijn Spierings, Anas Tahiri en Emil Hansson optimaal en bereikte de eredivisie.

29 mei 2019: een 8 voor Anwar el Ghazi

Frank Lampard had nog niet verloren van Aston Villa in de finale voor een plek in de Premier League of de geruchten over zijn opvolging van Maurizio Sarri bij Chelsea begonnen rond te fladderen als zwaluwen in een lagedrukgebied (Of als metaforen in het werk van Marsman: ‘De morgenlucht is een bezoedeld kleed/een bladzij met een ezelsoor’). Dus Lampard verliest de play-off van het team van El Ghazi en hij is meteen in de race bij Chelsea. Gekke wereld. 

El Ghazi speelde goed in de halve ­finale tegen West Brom, tegen Derby bekroonde hij zijn comeback met een kopdoelpunt, nadat hij zijn tegenstander behoorlijk had overklast. Weer zo’n voetballer die tijd nodig had om het zinnebeeldige kwartje te laten vallen. Mocht Villa hem kopen van Lille, dan kan hij doorbreken in de Premier League. 

28 mei 2019: Edwin van der Sar: 6-

Van der Sar vond het ‘erg vervelend’ voor de toeschouwers dat de wedstrijd tussen Ajax O19 en Feyenoord O19 niet kon worden uitgespeeld. Sorry, maar ik was allang weg toen het sein tot staken werd gegeven. Voor crimineel spektakel heb ik Netflix. De situatie was een half uur voor het begin van de wedstrijd al enigszins surrealistisch. Bij het hek naar De Toekomst stond een aantal nauwelijks tot niet geïnstrueerde beveiligers. In het kassahok één overspannen man. Toen ik mijn perskaart toonde bleek dat de beveiliger nog nooit zoiets had gezien. Zijn baas ook niet. Een Ajaxsteward liet me binnen. Net op tijd, zeg. Op het middenveld liep een lange blonde jongen naast wie ik had gestaan tijdens Sparta O19-Ajax O19, Wouter Burger. Een box-to-box-speler die we terug gaan zien in Feyenoord 1.

25 mei 2019: Naci Ünüvar: 9

Ver in de tweede helft, de zon was al aan het zakken, kreeg ik in de gaten dat ik naast een groepje spelers van Feyenoord O19 stond. We keken naar Sparta O19-Ajax O19. Soms doe ik iets geks, dan rijd ik bijvoorbeeld op een woensdag in de spits over de A4 naar Rotterdam en zoek me rot naar een sportpark dat Nieuw Terbregge heet. “Gewoon langs het vliegveld rijden en steeds maar rechtdoor, dan steek je af,” had Hugo Borst gezegd. Enfin, genoeg geklaagd.

Dat die spelers van Feyenoord daar stonden, vond ik mooi. Vanmiddag vechten ze op De Toekomst voor hun laatste kans op het kampioenschap en dit was hun laatste kans om de tegenstander te observeren. Ze zagen dat Ajax met maar vier spelers van 18 jaar was gekomen. De rest was van 2002 of 2003. Ünüvar wordt half juni 16 jaar oud. Ik heb het elftal dit seizoen een keer of zes zien spelen, waaronder twee heel slechte wedstrijden tegen het AZ van Maxim Gullit. Op deze late voorjaarsmiddag voetbalden ze ook niet geweldig, maar met meer dan de helft van het Oranje O17 dat zondagmiddag Europees kampioen was geworden, viel er hoopgevend veel individueel talent te bewonderen. Vooral Ünüvar, die donderdag een contract heeft getekend, is een jongen die voor het eerst sinds 2017 weer extra mensen naar de velden zal trekken. Hij maakte de 0-1 door pijlsnel weg te sprinten, de bal over de uitkomende keeper te liften, te controleren met de schouder en binnen te tikken. Zijn tweede doelpunt was een vrije trap, die hij in de laatste ­minuut geraffineerd met binnenkant rechts laag langs het muurtje schoof. De spelers van Feyenoord dachten niet dat hij makkelijk zou zijn uit te schakelen. In drie dagen tijd besliste Ünüvar twee sleutelwedstrijden: een EK-finale en deze tegen Sparta.

Ajax A1, overigens met lichte disciplineproblemen, heeft het kampioenschap nu weer in eigen hand. Bij Sparta deden talentvolle voetballers mee, afkomstig uit een goede jeugdopleiding. Toch zijn er mensen bij de club die de jeugdopleiding willen afschaffen. Onlangs sprak ook Robert Eenhoorn van AZ zich in die richting uit. Goed opleiden kost veel geld. Waarom zou je dat uitgeven als jaar in jaar uit de topclubs kersen komen plukken? Dat is een zorgwekkende situatie. Helaas kan de KNVB er niks aan doen. De grote clubs maken alles uit op dit vlak. 

25 mei 2019: Arsène Wenger: 8

Wenger vertelde aan The Guardian goed te leven in zijn zwarte gat. Of dat waar is, weten we natuurlijk niet. De man is veertig jaar lang trainer geweest.

Interessant vond ik dat hij al aan het eind van de ­jaren tachtig computerprogramma’s ontwierp om de fysieke en technische voortgang van zijn spelers in kaart te brengen. Nu heeft hij geïnvesteerd in een chip die tegen de schoen van een speler wordt geplakt, het meest geavanceerde meetinstrument op de markt. Welke Nederlandse trainer zou er als eerste mee gaan werken? Ik denk Sarina Wiegman, vooruitstrevender dan wie ook in deze polder.

25 mei 2019: Marten de Roon: 8

Morgen Atalanta-Sassuolo. Als Atalanta wint, worden ze derde, een prachtige prestatie. Ik zag Marten de Roon zondag tegen Juventus. Hij was een van de beste ­spelers op het veld. Kost tussen de 20 en 25 miljoen euro. Ideale opvolger van Lasse Schöne.  

24 mei 2019: Ada Hegerberg: 9

Dat Hegerberg de beste voetbalster van de ­wereld is, staat buiten kijf. In de Europese competities speelde 46 wedstrijden, waarin ze 44 keer scoorde. Het meisje is pas 23 jaar, hè. In de 208 competitiewedstrijden die ze tot nu toe ­afwerkte, waarvan de laatste vier jaar in Lyon, maakte ze 211 doelpunten. Wie haar vorige week Barcelona zag verslaan in de Champions League­finale, zal niet twijfelen aan haar status van superster. Ze voetbalt op het niveau van Martha en Hamm. Iemand mailde me dat ze hem sterk aan Marco van Basten deed denken. Het is natuurlijk ontzettend spijtig dat dit kanon niet meedoet aan het WK. Ze heeft er geen trek meer in door de Baudets van de Noorse voetbalbond te worden behandeld als tweederangs sportvrouw. Gelijk heeft ze. Hegerberg is groter dan Noorwegen.

23 mei 2019: Martin Ødegaard: 8

Toen hij 16 was en een hype, ergerde ik me aan die jongen met zijn praatjes en zijn foto’s met ­Zidane. Dat was in 2015. Hij haalde het eerste één keer en zat in het tweede onder Zidane vooral op de bank. Intussen is Zidane terug bij Real en hoewel Ødegaard heeft gezegd dat die terugkeer mooi is voor Madrid, is het de vraag of dat ook voor hem geldt. Volgens Bryan Linssen is zijn teamgenoot al veel te goed voor Ajax en moet hij naar Madrid gaan. Bryan gebruikt grote woorden, vermoedelijk om een gebrek aan lengte te compenseren. Ook de agent van Ødegaard weet dat Ajax op dit moment de beste stap is voor zijn speler. Ik hoop dat de Noor goed heeft opgelet bij het meeverdedigen van Ziyech. Dat is een verbeterpunt.

22 mei 2019: Henrikh Mkhitaryan: 8

Mkhitaryan, middenvelder van Arsenal, mag niet meedoen in de Europa Leaguefinale van 2019. De veiligheid van de Armeniër loopt ­gevaar in Azerbeidzjan. Dus omdat twee dwergstaten aan de rand van het heelal elkaar al zevenduizend jaar een gebied betwisten waar wij niet dood gevonden willen worden, moet ­Arsenal het tegen Chelsea zonder zijn middenveldmotor doen. Dat de Uefa hier niks tegen doet, zegt alles over de integriteit, de visie en de besluitvaardigheid van de overkoepelende bond. De Uefa had tegen de organisatie in ­Bakoe moeten zeggen: Mkhitaryan doet mee. Wordt hem een haar gekrenkt, dan maakt Azerbeidzjan niet langer deel uit van de internationale voetbalwereld. Nog beter: Arsenal en Chelsea hadden samen kunnen optrekken in een weigering naar Bakoe te komen. Dat ze daar toch gaan voetballen, zegt veel over het ­cynisme en opportunisme van de clubs.

21 mei 2019: Thierry Henry: 9+ 

Ik zou een stukje schrijven, onderwerpen zat: Oranje O17, Ada Hederberg, Marten de Roon, Jaap de Groot, wie weet, totdat ik op een filmpje van de BBC stuitte. Gareth Southgate, Peter Crouch, Jermaine Jenas, Danny Rose en Thierry Henry die onder de hashtag ARoyalTeamTalk, in een kleedkamer bijeenkomen om over psychische problemen te praten. O ja, en Prins William was er ook bij. Plus een paar oudere voetbalfans die aan depressies en angstaanvallen hadden geleden, of leden. Hoe zij keken toen de voetballers het veld betraden. Ik heb nooit zo’n intense clip gezien. De tussenshots als Peter Crouch vertelt dat hij huilend in bed lag omdat hij er net als andere kinderen wilde uitzien. Wie het woord verbinden gebruikt wil ik doodslaan. Dat is dan mijn mental health problem. De BBC verbond op geniale wijze.

18 mei 2019: Hakim Ziyech: 9

Nu zelfs de politiek zich uitspreekt voor het blijven van Hakim Ziyech, wat me een unieke wending lijkt –hebben leden van de Tweede Kamer zich ooit uitgesproken voor het thuisblijven van Abe Lenstra toen Fiorentina hem de blanco cheque bood? – ligt het voor de hand af te wegen of de kans aanwezig is.

Ziyech verdient bij Ajax wat Vertonghen en Alder­weireld ongeveer bij Spurs krijgen. Voor het geld hoeft hij niet naar een subtopper in Engeland. Een

financiële sprong voorwaarts kan alleen een transfer naar de absolute top hem brengen: dus niet naar AS Roma of Dortmund. En vooralsnog heeft die absolute top zich niet gemeld.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat Ajax een transfer van Ziyech en Van de Beek zal blokkeren,

gezien de belofte van de directie de selectie niet te

laten leegplukken. De Jong is al weg, De Ligt en Neres staan op de rand van een vertrek. Voor Van de Beek zal gelden dat mocht Ajax hem tegen willen houden, men hem zal moeten belonen met een opwaardering van zijn contract naar het niveau van Ziyech, Blind en Tadic. Anders is het vals. Stel je voor: Bergwijn komt naar Ajax om te schitteren in een voorhoede naast Tadic en Ziyech. Daarachter Donny van de Beek, Carel Eiting en Noussair Mazraoui. Blind,

Tagliafico, Veltman en een of andere obscure Argentijn, of de rechter centrale verdediger van Lyon,

Denayer. Die is goed! Onana op goal. Op zijn sloffen haalt Ajax de groepsfase van de Champions League weer. Kijkcijfers blijven maar stijgen. Niet alleen Amsterdam maar heel Nederland verheugt zich. Ik weet dat: toen ik zondag de Bas Paauwe-zaal van De Kuip betrad wilden er vijf hele grote, sterke Rotterdammers met me op de foto. Ik kon geen nee zeggen, om voor de hand liggende redenen. De sterkste fluisterde in mijn oor dat hij hoopte dat Ajax kampioen zou worden. Ik zei dat hij dat beter niet hardop kon zeggen. “Waarom denk je dat ik fluister?” zei hij.

18 mei 2019: Florentino Perez: 5

Wat wil Perez, de president van Real Madrid, nu

eigenlijk? Laatst schreef ik iets over de verbazing­wekkende Luka Jovic. Dat hij zo snel en tweebenig was en hoe goed hij kon koppen. Dat Madrid hem wil hebben, begrijp ik. Zestig miljoen gaat Perez voor de Serviër betalen en dat is geen cent te veel.

Ook tactisch gezien lijkt het een slimme zet:

Benzema krijgt een nieuwe Ronaldo naast zich om zijn efficiënte loopacties omheen te weven. Hazard daar schuin links achter kan ik ook volgen, hoewel het de doodsteek is voor de eigen opleiding als Isco en Asensio weer op de bank belanden. En de pas nog bejubelde Vinícius? In de verhuur? Dat de schrokop uit Madrid dan ook nog eens Neymar wil opvreten, toont een vorm van voetbalboulimia waar niet alleen de patiënt zelf van moet overgeven.

18 mei 2019: Ousmane Dembélé : 8  

The Bleacher Report publiceerde een mooi filmpje over Abdelhak Nouri, waarin onder anderen Justin Kluivert en Ousmane Dembélé optreden. De laatste tijd verrijken Amerikaanse media de voetbalwereld: de New York Times met Rory Smith, The Players

Tribune met hun baanbrekende interviews en het Bleacher Report van Ted Turner: hoofdkantoor in San Francisco. Ook de voetbalwereld wordt steeds kleiner. Amerika zit bovenop het nieuws.

17 mei 2019: een 9 voor Matthijs de Ligt

Volgens mij was het na een maand van haar burgemeesterschap dat Femke Halsema op bezoek ging bij de familie Nouri aan de Aalbersestraat. Er werd niet met bier gegooid en men stak geen vuurwerk af. Even over dat eeuwige vuurwerk: twee weken geleden zag ik na afloop van Liverpool-Barcelona een indrukwekkende uiting van supportersvreugde door de Kop. Geen spoortje vuurwerk gezien. 

Met Halsema heb ik niet te doen, daarvoor is zij een te sterke vrouw en Matthijs een veel te goede keeper. Het ging redelijk relaxed op het Museumplein, behalve dan het gebruik van een vol blikje bier als aanvalswapen. Hopelijk staat die lamzak frontaal op camera. Voordat de ceremonie begon, zag ik op televisie Mohammed Nouri praten met Femke Halsema. Het zag eruit als een gesprek tussen mensen die elkaar al langer kennen. 

16 mei 2019: een 9 voor Erik ten Hag

Opnieuw reageerde Ten Hag relaxed en volwassen na het behalen van het kampioenschap. Hans Kraaij vroeg waarom hij niet ging ‘cashen’ in het buitenland. Alsof bij Ajax niks te verdienen valt. Vraag even aan Tadic, Ziyech en Blind wat er elke maand op hun rekening wordt bij­geschreven. Marc Overmars heeft onlangs bijgetekend. Zou het niet voor de hand liggen dat hij Ten Hag opwaardeert met een nieuw contract? Dan casht Erik gewoon in Amsterdam. Vaak zijn het trouwens aanhangers en oud-spelers van Feyenoord die vinden dat Ten Hag moet cashen in het buitenland. Zijn zij mooi van hem af. Zouden zij echt denken dat Frenkie de Jong bij Barcelona gaat voetballen om te cashen in het buitenland? Ten Hag lijkt me iemand die graag iets opbouwt. Liever wacht hij nog even op Bergwijn.

14 mei 2019: een 6- voor John de Jong

Ik zag een tweet met een uitspraak van John de Jong, technisch directeur van PSV. ‘Wij verkopen Steven Bergwijn NIET aan Ajax. Niet voor 30 miljoen, niet voor 40, niet voor 50, 60, 70 miljoen of nog meer. Het antwoord blijft: NEE.’ 

Het gebruik van de hoofdletters is significant. PSV stelt zich loeihard op, tot vreugde van de achterban. Nu ben ik de technisch directeur van Inter Milaan en iemand leest me dit bericht voor. (Inter is naast Ajax de meest serieuze kandidaat in de markt voor Bergwijn.) Ik glimlach om de emotionele liquidatie van een bieder door de verkopende partij. In plaats van de prijs op te drijven door een paar keer van Amsterdam naar Milaan te wijzen en weer terug, verzwakt PSV zijn onderhandelingspositie. Mijn ­eerste bod namens Inter bedraagt 21 miljoen.

14 mei 2019: een 9+ voor Robin van Persie

Terwijl Ajax in de Arena kampioen werd, zat ik in de Kuip bij de afscheidswedstrijd van Robin van Persie. Het leek een opoffering, maar later die avond zou ik Van Bommel tegenkomen in Rotterdam. Dat was pas echt doorbijten uit respect voor een groot voetballer. Niet alle ex-voetballers kregen het respect dat ze verdienden. Van Basten werd uitgefloten en zijn toespraak overstemd door de aubade die ook de aanhangers van Manchester United blijven brengen als ze tegen Arsenal spelen. ‘Ooh, Robin van Persie’. Robin was zichtbaar versleten en nog altijd de beste voetballer op het veld. Dat ze bij Feyenoord niet ophouden te denken het publiek te vermaken met een lied van Lee Towers, zegt misschien niets over de voetbalvisie van de leiding, maar geruster op de toekomst zou ik er niet van worden. 

11 mei 2019: een 4 voor Gerd Müller 

Op de eerste plaats in de lijst van ergste verloren wedstrijden in de voetbalgeschiedenis staat de WK-finale van 1974. Het was zo erg dat ik maanden later, bij de première van de WK-film van Maarten de Vos in de City, nog altijd hoopte dat Rep die bal erin zou schieten. Weer niet. Ajax-Tottenham Hotspur staat op de tweede plaats. Genoeg daarover. Op drie staat Oostenrijk-Nederland (3-2) in 1957, na een 0-2 ruststand door twee goals van Noud van Melis. Toen heb ik drie kwartier verschrikkelijk gehuild. Op vier de halve finale 1998 tegen Brazilië. Toen heeft mijn dochter drie kwartier verschrikkelijk gehuild. Op vijf, ex aequo, staan Milan-Ajax 2003 (3-2), Argentinië-Nederland 1978 (3-1) en Nederland-Brazilië 1994 (2-3). Ik herinner me geen tranen meer. 

11 mei 2019: een 9 voor Matthijs de Ligt

Het woord trots wordt vaak misbruikt. Ik ben niet trots op Ajax, of op wat ze hebben bereikt. Wij waren slechts toeschouwers, geen deelnemer. De trots gunnen we de spelers die ons zoveel wedstrijden in een roes van dankbare gelukzaligheid hebben gebracht. Zo vaak zullen we het in het café, in huis­kamers, op straat – en de kinderen op het schoolplein en in de klas – nog hebben over een elftal dat het voetbal opnieuw leek te hebben uitgevonden.

Er staan vier Engelse ploegen in twee Europese ­finales. Onze felicitaties gaan uit naar stadions van miljarden, naar honderden miljoenen per jaar aan tv-rechten, aan de transfer fees van Mino Raiola, aan de salarissen. Gefeliciteerd, miljardairs.

Maar Ajax zal worden herinnerd om het voetbal, om de essentie. Miljoenen kinderen weten nu wie Matthijs de Ligt is, kennen de namen van Frenkie, Donny en Hakim. De voetballers mogen daar trots op zijn, wij zijn alleen maar dankbaar.

11 mei 2019: een 4 voor Lucas Moura

Van Céline heb ik altijd beweerd dat zijn antisemitisme mijn bewondering voor zijn schrijverschap niet in de weg stond. Céline had dan ook niet drie keer gescoord tegen Ajax in een halve finale om de Cham­pions League. Bij Moura heb ik er geen probleem mee dit principe overboord te gooien. Die gast is een aanhanger van de Braziliaanse president Jair Bolsonaro, die over een lid van het parlement zei dat ze het niet verdiende te worden verkracht, omdat ze te lelijk was. Zijn ideeën over homoseksualiteit zijn bekend: hij heeft liever dat zijn zoon omkomt bij een auto-ongeluk dan dat hij thuis komt vertellen homo te zijn. In Brazilië zijn in de afgelopen jaren, ook in naam van Lucas Moura, meer dan vierhonderd homo’s en transgenders vermoord.

In 1958 moest Pelé op de bank beginnen van het Braziliaanse elftal, omdat hij te zwart was. Vanaf de kwartfinale schoot hij zijn land ten slotte naar de ­wereldtitel. Het heeft weinig invloed gehad. Bolsonaro, de held van Moura, betoogde dat veel Afro-Brazilianen zich niet zouden mogen voortplanten. “Bolso­naro is geen racist, want als hij een racist was, zat hij wel in de gevangenis,” aldus Moura over zijn president. Bolsonaro versoepelde de wapenwet in zijn land en gaf het leger weer toestemming om het militaire regime uit de jaren zestig te herdenken. Over de tienduizenden die in die periode zijn gemarteld, zei hij dat het een fout was geweest. Ze hadden ze beter kunnen vermoorden. Ik denk niet dat ik op 1 juni naar de finale kijk.

10 mei 2019: een 8 voor Joël Veltman

Veltman had ik liever in de basis zien staan, met Mazraoui op het middenveld. Dat gezegd hebbende, achteraf, geef ik toe de wedstrijd nog niet te hebben verwerkt. Evenmin als de voorbeschouwing van Valentijn Driessen van De Telegraaf, die ervoor pleitte om Lucas Moura niet te dekken, want die scoorde nooit. Hij had de hattrick van half april tegen Huddersfield kennelijk over het hoofd gezien. 

Het deed me deugd om Christian Eriksen na afloop te horen zeggen dat Ajax de beter voetballende ploeg was geweest. Dat de Spurs het op mentaliteit hadden gewonnen. Het was een van de treurige aspecten van de nederlaag: dat Tottenham met al die buitenlanders in hun team een ouderwets Engelse vechtploeg is gebleven. Alleen Eriksen zou bij Ajax op het middenveld mee mogen doen. Liverpool gaat er vermoedelijk gehakt van maken.

9 mei 2019: een 9 voor Hakim Ziyech

Het is twee uur ’s nachts en ik kan niet slapen. Net naar het filmpje met Ziyech gekeken. Hij slaapt ook niet, denkend aan die twee keer dat hij het eindpunt in de combinatie was en dat hij net naast schoot. En even later op de paal. 

Matthijs de Ligt slaapt niet. De aanval van ­Tottenham ­Hotspur in de laatste minuut gaat steeds door zijn hoofd. Of aanval? Het waren nauwelijks aanvallen te noemen van Tottenham. Ze zetten een lantaarnpaal voorin en mikten alles op de lampenkap. Voetballen was het niet: het was een soort powerplay waar ik eigenlijk op neerkijk. 

Schöne slaapt ook niet. Hij vraagt zich obsessief af wat hij precies deed toen Onana de bal voor het oprapen had. Ik kijk het filmpje met Ziyech terug en ik hoop dat hij bij Ajax blijft.

8 mei 2019: een 9+ voor Frenkie de Jong

Die lach van Frenkie heeft in al zijn aanstekelijkheid een hoog fuck you-gehalte. Zo lacht een jongen uit Arkel aan wie zojuist iemand het begrip ‘vliegschaamte’ heeft uitgelegd. Of aan wie is gevraagd of hij de tatoeage van een tijger op zijn rug wil. Frenkie lachen. “Een tijger? Serieus?” 

Met de doorbraak van de jonge voetballers bij Ajax zien we een kentering in de cultuur van de tatoeage. 

De tatoeage heeft zo te zien zijn langste tijd gehad. De tatoeage schittert door afwezigheid bij Mazraoui, Onana, De Jong, De Ligt, Van de Beek. Zij vervolgen afbeeldingsloos hun weg. Zou Alderweireld zich vanavond niet een beetje schamen voor zijn opsmuk? Frenkie de Jong die in het voorbijgaan een blik werpt en dan zegt: “Ik mocht geen tatoeage van mijn moeder. Ze vond het zo ouderwets.” 

7 mei 2019: een 9+ voor Hakim Ziyech

Die hakbal! De hakbal waarmee Ziyech ver terug op eigen helft de aanval opzette waarin hij ten slotte zelf de assist zou geven op Klaas-Jan Huntelaar, die eigenlijk de assist op Donny van de Beek had moeten geven. 

Intussen liet Mazraoui zich ook zien met zijn werk aan de zijlijn en daarna die pass op Hakim. Maar de hakbal van Ziyech! Die goed terechtkwam. Of mag je dat bij zo’n hakbal niet eens dénken, dat de hakbal ook verkeerd terecht had kunnen komen? 

Later liet Van de Beek aan Huntelaar zien, lachend en wel, wat je doet als er een medespeler vrij voor de keeper staat: dan geef je hem de bal. En dan scoort de medespeler. Die vervolgens de man van de assist hartelijk komt bedanken. Maar nog even over die hakbal.  

4 mei 2019: een 8+ voor Luka Jovic

Omdat ik veel live wedstrijden kijk uit de Premier League, had ik nog nooit een hele wedstrijd van Jovic gezien. My bad! Hij was de eerste speler in de laatste twee maanden die Ajax even uit mijn hoofd kon ­verdrijven. Jovic kan dribbelen, schieten met twee ­benen, passen, alles in de hoogste versnelling. 

O ja, koppen kan hij ook. Zelf zette hij tegen Chelsea de aanval op voor Eintracht Frankfurt, door een technisch volmaakte pass op Kostic te geven. Hij rende door en Kostic gaf een strakke, vrij lage bal voor het doel. De manier waarop Jovic hem erin kopte! Die techniek hadden ze in Duitsland niet meer gezien sinds Uwe Seeler.

Eintracht Frankfurt was eigenlijk een interessanter elftal dan dat met olieroebels bijeengehouden Chelsea. Daar hadden we Willian weer met zijn schijnbewegingen zonder rendement, Vanenburgschaartjes en schoten die altijd net naast gaan. Naast hem die klier van een Giroud en rechts van hem het draven van een pseudotalent als Pedro. Het spijt me voor Kanté en Hazard, maar Chelsea kunnen we sinds Ajax naar de top lonkt niet meer ­helemaal serieus nemen. Had Maurizio Sarri nou net zo’n bril op als de huisjesmelkende Oranjetelg uit Amsterdam? Wie naar voetballen kijkt door een Ajaxbril, ziet verderop alleen nog maar karikaturen.

Dat is een gevaar voor woensdag: Tottenham Hot­spur is veel beter dan we nu denken. Ze kunnen echt voetballen en het is raar dat ze al een paar wedstrijden niet scoren, want ze scoren altijd. Ajax zal woensdag binnen een kwartier een doelpunt moeten maken. Geloof me, als de Spurs erin gaan geloven, wordt het moeilijk.

Alleen hebben ze geen Jovic en zijn zelfs zij te arm om hem te kopen. Aan de beste jonge aanvaller van Europa kleeft een zwarte rand: hij is eigendom van iemand die Fali Ramadani heet, een Albanese spelersmakelaar die Jovic verkocht aan Limasol, waarvoor hij nooit een seconde speelde, om hem in een geblindeerde vrachtwagen van Cyprus naar Benfica te transporteren, dat hem verhuurde aan Eintracht Frankfurt. Kan een wereldtalent op tegen het bederf om hem heen, is de vraag. 

4 mei 2019: een 9 voor Erik ten Hag

Wie gaat Ten Hag morgen sparen tegen Willem II? Ziyech? Nee, dan wordt Hakim boos. Schöne? Nee, dan wordt Lasse boos. Tadic? Nee, dan spreekt Dusan een Servische banvloek uit over Ten Hag. Onana? Nee, want Lamprou heeft oude banden met Willem II. 

De Ligt? Nee, dan geeft Matthijs hem een kopstoot. Veltman? Dat zou heel oneerlijk zijn na zo’n lange ­revalidatie. Coachen is ontzettend gecompliceerd. Als ik Ten Hag was en ik moest spelers sparen, dan spaarde ik Ekkelenkamp, Dani de Wit, Dolberg en Sinkgraven. Dan maar boos.

4 mei 2019: een 5 voor Mauricio Pochettino

Jan Vertonghen heeft geen hersenschudding, zegt Tottenham Hotspur. Hij heeft alleen iets aan zijn neus. We zagen Jan kotsen en in elkaar zakken, maar hij mankeert alleen iets aan zijn neus. Pochettino zei ook al dat de dokters niks te verwijten viel toen ze de wankelende Belg het veld weer in stuurden. Laten we hopen dat Pochettino bij het bepalen van tactiek en opstelling voor woensdag even helder denkt als bij het verdedigen van zijn medische staf.

3 mei 2019: een 9,5 voor Lionel Messi

Daar had je Messi weer met een free kick. Hij ging in de bovenhoek. What’s new? Den Uyl en de oliecrisis: “Het wordt nooit meer zoals vroeger.” Gordon vindt ware liefde. Echt waar?

Ja, het stond in de krant. Benzineprijs gaat ­omhoog. Theo Hiddema woont in Maastricht. ­Kader Abdolah heeft een snor. Mieke Telkamp zingt Waarheen, waarvoor. Pelé met zijn duizend goals. Amsterdam heeft last van toeristen. Eigenlijk was Garrincha beter. GroenLinks waarschuwt voor klimaat­verandering. Er was een vak in De Meer en daar zaten mensen te blowen en te genieten van de schaar van Tscheu La Ling. Op de snelweg staat een file. Ronnie O’Sullivan maakt een 147. Michel van Egmond schrijft een bestseller. Messi schoot met links een vrije trap in de bovenhoek. Gelukkig via een schouder, anders was het saai geweest.

2 mei 2019: een 5 voor Mauricio Pocchettino

Het inbrengen van Mazraoui was een wissel op het niveau van Ajax’ voetbal. Nous ging over Eriksen heen, die gedwongen was met hem mee te gaan. Het was het einde van de dreiging van Tottenham.

Achter de vervanging van Schöne zat een gedachte, die van Vertonghen door Sissoko berustte op toeval. Toch wordt Pochettino gezien als een tactisch brein. Een brein dat tegen dit Ajax drie centrale verdedigers opstelde. En dat niet ingreep toen bleek dat Van de Beek Wanyama tot hijgende hulpeloosheid wist te reduceren.

Zou Koeman het hebben gezien? Dat zal toch wel? En Overmars, die vooral druk bezig is met het verkopen van De Ligt en Ziyech? Toch moet hij misschien tussendoor in Donny’s contract even een paar getallen wijzigen richting het salarisplafond waartegen Blind en Tadic hun hoofd net niet stoten.  

1 mei 2019: een 9+ voor Donny van de Beek

Ik vind het komisch wanneer mensen Donny een loper noemen, een werker, een dienende speler, weet ik veel. Vooral is Van de Beek een gewel­dige voetballer, wiens baltechniek en handelingssnelheid niks onderdoen voor die van ­Tadic of Ziyech. 

En als een analist van Veronica hem Opdebeek noemt en een hele studio daarom lacht, weet je exact waarom elke zender van John de Mol altijd mislukt. Expertise en feitenkennis zijn bij De Mol ondergeschikt aan flauwekul. 

Dit was een halve ­finale in de Champions League en in de studio zitten clowns en praatjesmakers die van De Mol tonnen per jaar krijgen om hun ongein over ons uit te storten. Gelukkig namen Blind, Veltman, De Ligt, Van de Beek, De Jong cum suis hun vak wel ­serieus. Ze knokten totdat ze niet meer konden.

30 april 2019: een 5 voor Mauricio Pochettino

Ik wens de spelers van Ajax de mentale kracht toe van Ben Arfa, de voetballer van Rennes die het opnam tegen de miljarden van Qatar en won. Pochettino, de trainer van Tottenham Hotspur, vond het ‘oneerlijk’ dat Ajax een paar dagen vrij had gekregen van de KNVB en de Spurs niet. Crybaby Pochettino. 

Ajax moet het opnemen tegen een nieuw stadion van een miljard, honderden miljoenen aan televisierechten en een contract van een half miljard over vijftien jaar met Nike. Weet je wat pas oneerlijk is? Dat heel Europa hoopt dat Ajax wint van het grote geld. 

Zoals Frankrijk tranen van ontroering meehuilde met Ben Arfa nadat hij de beker had gewonnen en schande riep toen de rancuneuze PSG-eigenaar Nasser Al-Khelaifi hem na afloop de hand weigerde te schudden. Het grote geld verspreidt bederf. 

27 april 2019: een 8 voor Paul Pogba

Natuurlijk won Manchester City verdiend van United. Guardiola bouwt er nu drie jaar aan een ideaal elftal en kocht in de loop van die tijd spelers als Gundogan, Sané, Ederson, Mahrez en de man die tegen Manchester United de beste van het veld was, de geniale Bernardo Silva. United zit opgescheept met een ceo die niks van voetballen begrijpt. Ed Woodward is nu aan zijn vierde trainer bezig. Daarbij komt de geluidsoverlast van permanent overvliegende straal­jagers als Gary en Phil Neville, Paul Scholes, Rio Ferdinand en de verschrikkelijke Roy Keane. Zelfs Ajax heeft nooit zo’n destructieve vijfde colonne gekend.

Na de wedstrijd tegen Manchester City moest Pogba het weer ontgelden. “Hij is het grote probleem van dit team,” aldus Keane. Tuurlijk, Pogba is groot, hij is zwart en soms heeft hij de motoriek van een giraffe. Een beter doelwit vond koning Leopold II in Kongo-Vrijstaat niet eens. Volgens Gary Neville was Pogba met andere dingen bezig dan met voetballen voor United.

Omdat de vooringenomen commentaren, ook al vooraf, me de keel uithingen, heb ik tijdens Manchester United-Manchester City speciaal op Pogba gelet: hij was lang niet slecht. Het grote probleem bij United in die wedstrijd was De Gea die na rust twee keer fout zat bij schoten van Bernardo Silva en Sané. Een tweede probleem was de tactiek van Solskjaer die een starre 5-3-2 speelde.

Pogba had in de eerste helft, toen United keurig stand hield, minstens tien voorwaartse acties. Hij kwam ook gemotiveerd uit de kleedkamer met een mooie combinatie met Shaw, twee goede acties op het middenveld en een solo besloten met een schot dat werd geblokt door Gundogan die daardoor geblesseerd van het veld moest. In Spanje zullen grote donkere jongens ook best worden uitgescholden, maar met de bescherming van Zidane is Pogba in Madrid beter op zijn plaats dan als schietschijf van de arrogante bully’s uit de klas van ’92.

27 april 2019: een 8+ voor Donyell Malen

Ik stond naast Raiola toen ik Malen voor het eerst zag spelen. Raiola vond hem top, ik zag het niet, die gure middag op het kunstgras van De Toekomst. Arsenal zag het wel en nam de jongen van zestien voor noppes over van Ajax. Het gekke is dat, hoewel hij bijna dertig goals maakte in iets meer dan zestig jeugd­wedstrijden, Arsenal al na twee jaar afscheid van hem nam.

Raiola bracht Malen naar PSV en toonde daarmee impliciet aan dat de move naar Londen verkeerd was geweest. Weer een voorbeeld van uit winstbejag ongewenst sollen met het leven van een teenager. Donderdag zag ik wat anderen al wisten: Malen is top. De demarrage na Rosario’s dieptebal was bliksem in het grauw van de avond. De combinatie met Bergwijn voor de derde goal een wederzijds herkennen van talent. Luuk de Jong keek ernaar en zag dat zijn toekomst achter hem lag.

27 april 2019: een 7- voor Mark van Bommel

In plaats van blij te zijn met de uitstekende prestaties van zijn in sommige opzichten middelmatige elftal, blijft Van Bommel zeuren over… tja, als er niks te zeuren was, zeurde hij nog. Willem II-PSV werd live uitgezonden door de Franse televisie. Zonder Ajax’ prestaties in Europa zou dat nooit zijn gebeurd. De KNVB helpt Ajax, ja, en indirect PSV. Wees blij, Mark.

26 april 2019: een 4 voor Roy Keane

Als Pogba blank was geweest en één meter tweeënzeventig lang, zou hij dan ook de eeuwige pispaal zijn van verbitterde oud-voetballers die vooral uitblonken in het uitdelen van doodschoppen? Speel ik hier de vermaledijde racismekaart? Zeker wel, maar ik houd er meteen mee op. Ik heb de biografie van Roy Keane gelezen, door Roddy Doyle, en behalve de verbittering is er de waanzin, iets wat hij zijn ‘self-destruct button’ noemt. Als zo iemand analist wordt en hij gaat zich zitten opwinden omdat zijn club verliest door slechter te voetballen dan de tegenstander, in dit geval Manchester City, komt er bagger uit. Alex Ferguson zegt over Keane: “The hardest part of Roy’s body is his tongue.” Pogba verdient bij Manchester United het tienvoudige van wat Keane daar ooit heeft gekregen. Deal ermee, Roy, zou ik zeggen.

25 april 2019: een 7+ voor Mark van Bommel

Ik ken een meisje, of vrouw moet ik geloof ik zeggen, dat/die niet naar PSV kijkt, want als ze wel kijkt, scoren ze in de laatste minuut. Dat bijgeloof beheerst nu ons leven. Van Bommel krijgt ten onrechte een hoop shit over zich heen.

Vergelijk het centrum De Ligt/Blind met Viergever/Schwaab en je weet meteen hoe groot Van Bommels prestatie met PSV is. Welke middenvelders heb je liever: De Jong en Van de Beek, of Hendrix en Perreiro? Van zijn voorhoede zou alleen Bergwijn Ajax kunnen versterken.

Als Overmars verstandig is, haalt hij Stevie dan ook weg uit Eindhoven. PSV heeft het geld nodig en Ajax kan het betalen. Bergwijn maakt 25 doelpunten in Amsterdam waar hij wel wordt aangespeeld en Ajax verkoopt hem door voor stukken meer dan PSV nu kan krijgen. Dit is de tijd van doen. 

29 augustus: een 9 voor Hakim Ziyech

Wat speelde Ziyech een wedstrijd en vooral: wat gaf hij een antwoord op het al jarenlang ­durende gestook van de steeds sneller leeg­lopende ‘grootste krant’ van Nederland. Ziyech zette druk waar hij kon, vulde de positie van nummer 10 heel anders in dan Van de Beek, maar niet minder doorslaggevend. Die hartverwarmende combinatie tussen Hakim en Dest als inleiding tot het tweede doelpunt deed sterk denken aan het vorige seizoen. De ingrepen in de opstelling van Ten Hag maakten zijn elftal verdedigend sterker en hechter. Álvarez, 21 jaar, bleek een uitstekende aankoop met het overzicht van een routinier. Maar Ziyech was natuurlijk Ajax’ grote man. Alles ging via hem. Hij gaf de assist op Álvarez en dolde de Cyprioten waar ze bij stonden. O, ik hoor net dat Álvarez er niks van kan. Says Gijp.

Hakim Ziyech Beeld BSR Agency

28 augustus: een 9 voor Ansu Fati

Het debuut was veelbelovend. In het veld gekomen voor Carles Pérez, denderde de 16-jarige ­Fati langs de lijn alsof hij nooit anders had ­gedaan. Hij maakte nog bijna een doelpunt ook. Niemand kan garanderen dat Fati, de op één na jongste 16-jarige debutant in de geschiedenis van Barcelona, een grote carrière in het verschiet heeft. Er zijn voorbeelden van mislukkingen. Ik noem een Zakaria Bakkali. Het neemt me in voor coach Valverde dat hij het aandurfde de jongen erin te ­gooien. Jardim deed het met Mbappé, Van ’t Schip met Sepp van den Berg, Van Gaal met Seedorf, Moyes met Rooney en Van Bommel met Ihattaren. Dit is de maand van de 16-jarigen. ­Rennes staat bovenaan in de Franse competitie en Camavinga (16) speelde alle drie wedstrijden. Ik dacht aan het middenveld van Ajax. Wordt het geen tijd voor Ünüvar?

Beeld AFP

27 augustus: een 7 voor Frenkie de Jong

Als ik naar Barcelona kijk, let ik op Messi en Suárez. Zondag deden ze niet mee, dus lette ik vooral op De Jong en op de man die zijn plaats bekleedt: Busquets. En natuurlijk op wereldkampioen Griezmann. Hij en Busquets waren de beste spelers op het veld. Allebei maakten ze één doorslaggevende fout: een waardeloze bal op Frenkie waar Betis uit scoorde. Griezmann stelde er twee goals en een assist tegenover en Busquets een topwedstrijd als verdedigende middenvelder. Denk maar niet dat iemand bij Barcelona stilstaat bij die twee ziekenhuisballen op Frenkie, behalve hijzelf die nacht, woelend in zijn bed. Wat ik geruststellend vond, was dat Busquets hem niet negeerde, hem zelfs zocht, iets wat je van concurrenten als Rafinha en Roberto niet hoefde te verwachten. Valverde liet hem staan, ook een goed teken. Misschien.

Frenkie De Jong. Beeld JOSEP LAGO/AFP

24 augustus: een 8 voor Robert Eenhoorn

Behalve een bandje uit Arizona is Calexico een grensplaats in Californië tussen de VS en Mexico. De Rabobank had er een kantoor. Dat is dicht gegaan omdat uitkwam dat er drugsgeld van het kartel werd witgewassen. Let wel: alleen omdat het uitkwam. Onder wiens leiding zou ik het stadion van AZ liever zien herbouwen: die van Robert Eenhoorn of de Rabobank, die Midreth, de bouwer van het stadion een faillissement indreef?

Dit is een retorische vraag. Midreth leende in twee jaar 15 miljoen van de Rabobank, waarvoor de aan­nemer een commissie van meer dan 7 miljoen moest betalen aan de bank. De rechter noemde dat ‘machtsmisbruik’ en ‘onrechtmatig gedrag’. De Rabobank, erkend witwasser en rentemanipulator, wil geen voetbalclubs meer als klant. Ik durf met gemak de stelling aan dat elke Nederlandse voetbalclub betrouwbaarder is dan de Rabobank.

Robert Eenhoorn Beeld ANP

24 augustus: een 8 voor Marco Bizot

Toen hij in de jeugd van Ajax speelde vond ik Bizot een goede keeper. Het gekke is dat die jongens zelden echt doorbreken, laat staan het eerste halen, keepers als Alblas, Peter Leeuwenburgh, El Maach of Van ­Bladeren, hoewel de laatste twee nog steeds die hoop zullen koesteren. Bizot is na omzwervingen bij AZ beland en bij de selectie van het Nederlands elftal. Nog steeds vind ik het een goede keeper.

In een interview in de VI blijkt hij ook een interessante figuur te zijn. Duiken in Polynesië heeft zijn belangstelling. Ook neemt hij naar AZ zijn eigen koffiezetapparaat mee. Misschien biedt Alkmaar een beter sociaal klimaat voor mensen die hun eigen koffie willen zetten dan Amsterdam. Ik dacht aan Wim Suurbier en Ruud Krol uit de Knabbel en Babbeldagen en mijmerde over de voetbalhumor die in en over Bizot en zijn koffiemachine zou worden uitgestort. Is voor keepers Ajax’ eigen opleiding sowieso al geen automatisch openzwaaiende toegangspoort, keepers met een eigen koffiezetapparaat kunnen zich helemaal beter richten op een loopbaan met de omweg langs weideveld en boerensloot.

Marco Bizot Beeld BSR Agency

24 augustus: een 8+ voor Mohammed Ihatarren

Op 24 februari 2018 zag ik Ihattaren voor het eerst voetballen. FC Utrecht O19-PSV O19. Twintig minuten voor tijd mocht hij, hangend op rechts, invallen van Van Bommel. Een 16-jarige jongen die een bal

op het hoofd van zijn spits liet vallen en vanaf dat moment O17 achter zich kon laten. Nog een paar keer zag ik hem voetballen, ook op De Toekomst, waar hij vooral de kat uit de boom keek.

Vanaf het begin van dit seizoen is zijn handelingssnelheid verdubbeld, evenals zijn actieradius. Hij is overal, en waar hij is, dreigen gevaarlijke situaties. Wereldster in de dop. Van Bommel durft hem te laten spelen en geeft hem de vrijheid van buiten naar binnen te komen en van rechts naar links te zwerven. Ik geloof dat ik hem na rust vooral op 10 zag spelen.

Een andere ingreep van de PSV-trainer was het ­herstellen van de fout om Sadilek als linksback te gebruiken. Boscagli was daar beter op zijn plek omdat hij als verdediger gevaarlijke situaties nu eenmaal beter inschat. Gutiérrez zette de opgaande lijn voort, maar de voetballer van de avond was Ihattaren, die een terechte publiekswissel kreeg. Koeman zag het en dacht vermoedelijk dat hij beter Ihattaren had kunnen selecteren dan Malen. Althans, ik vond wel dat hij dat beter had kunnen doen.

Mohammed Ihatarren Beeld BSR Agency

23 augustus: een 9 voor Andre Onana

Ik hoop dat Onana zo blijft keepen. Ik hoop dat ­Eiting snel herstelt. Ik hoop dat Hakim Ziyech zijn vorm terugvindt. Ik hoop dat Donny nog een jaar blijft. Ik hoop dat de mensen Joël Veltman eens met rust laten. Ik hoop dat Poulsen en Reiziger elkaar verstaan. Ik hoop dat Álvarez en Blind het centrum van Ajax’ verdediging gaan vormen. Ik hoop dat Naci Ünüvar niet alleen een groei- maar ook een leeftijdsspurt doormaakt, zodat hij in maart of april kan debuteren in het eerste als ‘hangend op links’. Ik hoop dat ze Brian Brobbey vaker met Ajax 1 laten mee­trainen, opdat hij zich ‘kan laten zien’. Ik hoop dat Kasper Dolberg volgende week woensdag meedoet tegen Marseille en dat hij een doelpunt maakt. Ik hoop dat Patrick Vieira hem dan zal blijven opstellen.

Onana tijdens VVV Venlo - Ajax Beeld ANP/VI Images

22 augustus: een 7 voor Kevin Strootman

Op Twitter zie je leiders, mensen die een stelling poneren en anderen die daar een hartje bij kleuren of de tweet herhalen. De leiders zien niks in Joël Veltman en volgers beamen dat. Als de leiders niks zagen in Zoet, beaamden de volgers dat ook. De communis opinio luidt dat Veltman in de voorselectie van Oranje een belachelijke keuze is van Ronald Koeman. 

Zelf vind ik de keuze van Zoet veel belachelijker, evenals die van Kongolo, Malen, Berghuis, Promes, Weghorst en Van Aanholt. Als Ziyech met een pass over veertig meter Donny van de Beek alleen voor de keeper zet, barsten leiders en volgers in tranen uit van bewondering. Als Veltman hetzelfde doet, zoals in de 47ste minuut ­tegen Apoel, zijn ze met z’n allen koffie halen. Strootman heeft zo’n mazzel dat Veltman de pispaal is. 

Kevin Strootman. Beeld BSR Agency

21 augustus: een 4 voor Razvan Marin

Je moet als columnist natuurlijk oppassen niet de schoolpleinbully te worden die elke dag opnieuw dezelfde jongen als slachtoffer kiest, maar wat is Marin slecht. Hij neemt geen bal fatsoenlijk aan, begrijpt niets van de tactiek – ik ook niet trouwens – en als hij in de buurt van zijn eigen doel komt, verkeert iedereen in ­levensgevaar. In de 57ste minuut kopte hij de bal achteruit om hem vervolgens bijna langs Onana te ­tikken. 

Niet dat Mazraoui op zijn plek – eindelijk zag Ten Hag wat wij allemaal een half uur eerder hadden gezien en haalde Marin eraf – het beter deed. Dus je kunt je afvragen wat de ­instructies eigenlijk zijn voor de ongelukkige die bij Ajax ­rechtshalf moet spelen. Het was dat Onana een fantastische ­redding uit zijn juwelenkist toverde, anders was dit stukje erg slecht afgelopen.

Razvan Marin. Beeld BSR Agency

20 augustus: een 9+ voor Eduardo Camavinga

De journalist van L’Équipe gebruikte het woord ‘avènement’, troonsbestijging, om de wedstrijd van de 16-jarige middenvelder van Rennes te beschrijven. Zoiets maakte je eigenlijk nooit mee, zei hij. Ik had hetzelfde gevoel. In gedachten schreef ik een eerste zin: ‘Ik heb de nieuwe Frenkie gezien en hij heet Camavinga.’ Toen wist ik nog niet dat hij zestien was en dat zijn contract van januari vorige week al is verlengd. Hij speelde ­tegen Verratti, Draxler en Di María en hij heerste als, ehh, als Frenkie. Een minuut voor rust opende hij over dertig meter op Traoré, die doorliep en passte op Niang. Dat was de gelijkmaker. Drie minuten na rust gaf hij de assist voor de winnende goal.  98 procent van zijn passes kwam aan. MOTM bij Canal Plus en een studio vol verblufte analisten.

Eduardo Camavinga. Beeld Lintao Zhang/Getty Images

17 augustus: een 8 voor Érick Gutiérrez

Erick Gutierrez. Beeld SOCCRATES/BSR Agency

De prestatie van PSV tegen Haugesund werd door alle journalistiek betrokkenen geslacht. Johan Derksen was zo wanhopig dat hij opperde een centrale verdediger te maken van Jorrit Hendrix. “Die jongen kan dat.” Het gekke was dat Viergever en Baumgartl tegen Haugesund tot de betere spelers behoorden. Behalve in de laatste tien minuten had ik niet zo veel te klagen over PSV. Minder dan over Ajax tegen Paok in elk geval, wat vermoedelijk te wijten is aan mijn grotere betrokkenheid bij de club uit Amsterdam.

Het middenveld van PSV kent hetzelfde euvel als dat van Ajax: een diep spelende nummer 10, wat de tactiek vaker op het ouderwetse 4-2-4 doet lijken dan op modernere varianten. Als je mij vraagt hoe het gemis van Frenkie de Jong kan worden opgevangen, zeg ik: ga met de punt naar achteren spelen. Frenkies onvervangbaarheid moet anders, structureler, worden opgelost dan door een voetballer op het veld.

Kijkend naar PSV dacht ik dat Rosario en Gutiérrez de zaak beter in balans hielden dan Blind en Marin, of Blind en Mazraoui. Met name Gutiérrez gaat hard vooruit. Hij speelt met veel meer durf en energie dan voorheen. Ik heb hem zitten turven: hij had talloze onderscheppingen, gevolgd door een beheerste voortzetting. In de eerste helft telde ik zeven van die acties.

Het werd begrijpelijk dat deze jongen, net 24 geworden, al 15 interlands heeft gespeeld voor Mexico. Vaak zocht hij Bergwijn, van wie de mensen blijven roepen dat hij op de vleugel moet spelen. Als nummer 10 zette hij Dumfries, Bruma, Gakpo en Ihattaren voor het doel. Ondanks de kleine ruimte komt hij door zijn aanname en demarrage bijna altijd zijn eerste man voorbij. Stevie is een andere voetballer dan Van de Beek, wat niet wil zeggen dat hij als nummer 10 is mislukt.

Een 7- voor Sierd de Vos

Sierd de Vos. Beeld Sportlust

Het leggen van een verband tussen de Griekse economie en de ontblote bovenlijven van de supporters van Paok zou ik niet racistisch noemen, zoals de club deed in een statement. Sierd heeft soms de neiging om ‘kort door de bocht’ te gaan. Een Turkse scheidsrechter die zich vergist heet in zijn commentaar vanaf dat moment ‘de Turk’, uitgesproken met een negatieve lading. Clubeigenaren uit het Midden-Oosten noemt hij ‘de sjeik’, op de toon van ‘de Turk’. Er hangt altijd een zekere spanning rond zijn commentaar: zal hij te ver gaan vanavond of blijft het net binnen de perken? Dinsdag bleef het binnen de perken.

Commentatoren bij een voetbalwedstrijd zijn gespeend van de nuance die een eindredacteur bij The Guardian zou aanbrengen. Uitglijders gebeuren steevast op momenten dat ze zich kleur- of bloemrijk willen uiten. Frank Snoeks maakte ooit een ongepaste grap over de depressies van een Duitse voetballer, ik meen Sebastian Deisler. Bonter maakte Herman Kuiphof het in 1974 tijdens Brazilië-Zaïre. Bij een opstootje tussen de vrijwel allemaal donkere spelers op het veld zei hij: ‘Nu wordt het een echte stammenoorlog.’ Ik heb daar toen op 25-jarige leeftijd bestraffend over geschreven. 

Een 7+ voor Nick Viergever

Nick Viergever. Beeld BSR Agency

Viergever komt uit Capelle aan de IJssel. Hij speelde voor vier clubs. Overal paste hij zich aan als een professional. In zijn interview donderdag na afloop hoorde ik een Brabantse tongval met Limburgse Van Bommeltinten er doorheen. Ging wel ver, vond ik.

16 augustus: een 2 voor John van den Heuvel

Wie zich het geweld van de onbarmhartige berichtgeving door De Telegraaf tijdens de Fluwelen Revolutie herinnert, was niet verbaasd over de modder die onze burgemeester over zich heen kreeg. ‘Actiejournalistiek’, noemde hoofdredacteur Paradijs dat. Ik herinner me een voorval uit de jaren zeventig na de wedstrijd FC Amsterdam-Ajax. In de sociëteit van het Olympisch Stadion viel de toenmalige hoofdredacteur van De Telegraaf van zijn barkruk. Onder leiding van chef Witkamp werd de man weggedragen door twee voetbalverslaggevers. In het voorbijgaan zei Witkamp glimlachend tegen me: “Denk erom dat je het niet opschrijft.” Ik heb dat niet gedaan, hoewel ik net van het studentenblad Propria Cures kwam, waar iets ‘niet opschrijven’ laag op de prioriteitenlijst stond. Witkamp mocht ik wel en met de alcoholist die de grootste krant van Nederland leidde, had ik medelijden.    

15 augustus: een 9 voor Wilfred Ndidi

Wat ik raar vind: hoe is het mogelijk dat Mazraoui precies dezelfde fouten maakt als de gewisselde Marin? Ze zullen Nous toch wel hebben verteld dat hij vooral verdedigend goed uit zijn doppen moest kijken? Corners en vrije trappen voor Ajax zijn nu de gevaarlijkste momenten, om­-dat iedereen de afvallende bal – krijg het woord ­nauwelijks uit mijn mond – aanvalt, maar niet

ef­ficiënt, waardoor er vijf tegenstanders op Onana afhollen. Schuif de corner liever over de achterlijn: veel veiliger. Vrije trappen hoog over, nooit in de muur. Ik wil graag meedenken: Thiago Mendes van Lille is een goeie. O shit, net verkocht aan Lyon. Die scouten kennelijk wel in Frankrijk. De beste jonge ­verdedigende middenvelder? Ndidi van Leicester ­City. Verdient te veel, schijnt. Ik beloof goed op te letten, want er móet iets gebeuren op dat middenveld.

Wilfred Ndidi Beeld AP

14 augustus: Een 8+ voor Joël Veltman 

Er waren er maar twee echt goed: Van de Beek en Veltman. Dat de laatste een nieuwe aanbieding zal krijgen, mag geen vraag meer zijn. In de eerste zeven minuten had hij al vier keer ingegrepen. Zo stabiel als Veltman en Van de Beek voetbalden, zo labiel waren, bijvoorbeeld, Blind en na rust Mazraoui. Blind kan absoluut niet ­samenspelen met Marin, die weer geen flauw ­benul had wat zijn positie precies inhield. Na rust tastte Nous in hetzelfde duister. Wanneer krijgt Ten Hag een middenveld zonder Schöne en De Jong onder controle? Paok bleek een in de tegenaanval levensgevaarlijk elftal. Schoppen konden ze ook. Een begrijpelijke actie van Huntelaar was het uitdelen van een verdiende wraakellenboog. Tadic werd uitgeroepen tot Man of the Match, terwijl Diego Biseswar verreweg de beste voetballer op het veld was.

13 augustus: een 8+ voor Harry Maguire

Hoe vaak hebben we Nederlandse experts in ­Nederlandse talkshows, Nederlandse ex-profs, elkaar niet proestend aan zien kijken als de naam viel van Harry Maguire? “80 miljoen pond?” En dan weer schateren met zijn allen. “Duurder dan De Ligt?” Men kwam niet meer bij. Hebben zij dan niet naar het WK in Rusland gekeken, dacht ik bij elke nieuwe lachbui.

De lachebekjes zouden met zijn allen de BBC-column van Rio Ferdinand uit juli 2018 nog eens moeten lezen. En het commentaar van Mourinho en Gary Neville van zondag bekijken. Maguire is een topaankoop van Manchester United, vergelijkbaar met die van Van Dijk door Liverpool. De 4-0 tegen Chelsea is maar één wedstrijd en ze kunnen Pogba nog steeds kwijtraken. Het probleem van de centrale verdediging echter, met Jones, Smalling, Bailly en Rojo steevast wankelend, lijkt opgelost.

Harry Maguire. Beeld AFP

10 augustus: een 8 voor Steven Bergwijn

Gelukkig heeft Steven Bergwijn al op zijn dertiende laten zien hoe sterk hij in zijn schoenen staat. Als je sinds februari hoort over belangstelling van Ajax en een dag voor jouw wedstrijd tegen Haugesund laat de club weten dat Neres bijtekent en dat ze alles op alles zetten om Ziyech te houden, moet je iets wegslikken.

Bergwijn sprak, zoals men dat zegt, met zijn voeten en speelde donderdag een goede wedstrijd. Laat Lozano het al twee weken afweten al of niet door transfergeneuzel, Bergwijn dribbelde stoïcijns door en schoot een penalty vlekkeloos binnen. Intussen gaf hij aan Lozano het voorbeeld hoe je met tegenslag omgaat. Warempel leerde de Mexicaan ervan. Hij viel redelijk in, zette druk en verdedigde mee.

Met Sadilek als linksback speelde van Bommel weer met vuur. Alle voorzetten van de Noren kwamen van rechts, waar Sadilek kopduels verloor, geel pakte en voorbij werd gesneld. Sadilek is de schaduw van een linksback: je loopt er dwars doorheen. Ik heb geen idee wie er in het tweede op die positie staat: slechter dan Sadilek kan hij niet zijn.

Het goede nieuws bij PSV was het spel van aankoop Baumgartl. Sterk in duels was hij en hij speelde de bal lekker hard naar zijn medespelers, meestal vooruit. Het lijkt erop dat Luckassen en Sainsbury hun kans hebben gehad en verspeeld.

Steven Bergwijn. Beeld BSR Agency

10 augustus: een 8 voor Michel Kreek

De terugkeer van Kreek bij Ajax ging in alle stilte, zoals zich bij Kreek bijna alles in stilte afspeelt. Toen hij door het fameuze managementteam Jonk/Bergkamp na zeven jaar Toekomst werd weggestuurd naar het Siberië van Almere, hoorde je hem niet. Het Nederlands vrouwenelftal haalde de WK-finale. Assistent Kreek bleef zoals ook tijdens de wedstrijden, verborgen in de coulissen.

Zijn terugkomst naar Ajax is een statement van anderen, van Overmars vooral denk ik. Langzamerhand wordt de door de fluwelen revolutie aangerichte schade op De Toekomst gerestaureerd. Kreek is terug, Ronald de Boer traint jeugdspelers alsof hij nooit is weggeweest en Casimir Westerveld is als hoofd jeugdscouting weer bij de opleiding betrokken. Intussen liet Fred Grim, al in 2012 kaltgestellt, bij RKC zien hoe goed hij zijn vak beheerst.

Wim Jonk geeft veel interviews over zijn ‘aanpak’ bij Volendam. Hoe ook daar wordt gewerkt volgens de methode-Cruijff. Of er bij Ajax nog individueel werd getraind, wist hij eigenlijk niet, zei hij onlangs. Gezien bovenstaande ontwikkelingen hoeft Jonk zich over De Toekomst geen zorgen te maken. Daar wint kwaliteit het weer van dogmatisme en is de angstcultuur verdwenen.

Michel Kreek. Beeld BSR Agency

10 augustus: een 8 voor Joël Veltman

Feyenoord wint met 4-0 van Dinamo Tbilisi. Van der Heijden en Botteghin houden de nul. Iedereen ziet het, inclusief Stam: ze zijn gek als ze Jan-Arie laten gaan. Veltman zit bij Ajax in hetzelfde parket. Niet alleen zijn tackle na het stomme balverlies van Schuurs was grandioos: achter hem gaf, uit het zicht van de scheidsrechter die naar de tackle en de bal keek, ­Martínez een enorme beuk aan een Griek. 

Het tweede gevolg van die sublieme tackle was dat Martínez geen rood kreeg en Paok geen penalty. Een speler als Veltman is veel meer dan een rechtsback: hij ­vertegenwoordigt de club Ajax en De Toekomst in een kleedkamer vol aankopen.

Joël Veltman. Beeld BSR Agency

9 augustus: een 8 voor Laurent Koscielny 

In het spelershome van Arsenal stonden zijn ouders naast de deur van de wc. Een onopvallend echtpaar, niet groot van stuk zoals veel inwoners van de Corrèze. Zijn moeder was naar de kapper van Tulle geweest, zijn vader had het kortgeknipte, opgeschoren vierkante hoofd van de streek. Niemand sprak met die toonbeelden van bescheidenheid. Ik wilde een praatje gaan ­maken. “Ik ken Tulle goed,” zou ik zeggen. Ik deed het niet. Koscielny heeft Londen verruild voor Bordeaux, nog geen 200 kilometer van Tulle. Op zijn 34ste wil hij weer in de buurt van zijn ouders zijn, zijn kinderen dicht bij opa en oma. Op Instagram trok hij het Arsenalshirt uit waaronder dat van Bordeaux tevoorschijn kwam. Respectloos, noemde Ian Wright dat. Je zou die schreeuwlelijk met zijn stropdas de bescheiden aanwezigheid van de familie Koscielny toewensen.

Laurent Koscielny. Beeld AFP

8 augustus: een 8 voor Antoine Griezmann 

De pers in Frankrijk besteedde veel aandacht aan wat lijkt op een ijskoude behandeling van de nieuwe leerling door de populairste jongen van de klas. Messi, zittend op de bank, weigert de uitgestoken hand van Griezmann die in de wedstrijd tegen Arsenal na 80 minuten wordt gewisseld. Helemaal alleen is Griezmann daar, terwijl Messi besmuikt zit te ginnegappen met de reserve Vidal achter hem. Als ik Griezmann was, zou ik nu denken dat ze het over mij hadden. Met welk oogmerk de editor of manipulator heeft zitten knippen, weten we niet. Toch liegen die beelden niet. Er is duidelijk afstand tussen Messi en de naast hem zittende Griezmann, die wereldkampioen is en Messi niet. Zou dat steken? Is het kleintje echt zo kinderachtig en onprofessioneel? Griezmann zou niet de eerste zijn die daar is weggepest.  

7 augustus: een 6 voor Noussair Mazraoui

“Niet te snel oordelen,” zei ik de hele nacht tegen mezelf. De eerste taalarme die nog durft te zeggen dat Martínez ‘comfortabel aan de bal’ is, vraagt om zinvol geweld. Niet te snel oordelen. Mazraoui moest voor Marin spelen omdat die defensief tekortschoot. Wat doet Nous? Hij laat een gat vallen als in de romp van de Titanic. Kijkend naar Schuurs moeten we ons heftig voornemen niet te snel te oordelen. Een De Ligt is hij in elk ­geval niet, heel zacht uitgedrukt. Ajax moet hopen op de snelle inzetbaarheid van Álvarez en een centrum dat bestaat uit Blind en de Mexicaan. Het goede nieuws is dat Marin met rechts een vrije trap kan nemen die in de verte aan de baai van Genua doet denken waar Schöne van een welverdiende pasta alle vongole geniet.

6 augustus: een 8 voor Ché Nunnely 

De maandagkranten waren ontevreden over het begin van de eredivisie. Het was niet goed en dat viel tegen en wat dacht Van Bommel wel. Geen van de schrijvers deelde mijn blijheid. Ik heb alles gezien, wat begon op vrijdag met PEC-­Willem II. Ik zag dat Nunnely, verkocht door Ajax, veel beter was dan Johnsen, verhuurd door Ajax. Ik zag op zondagochtend dat Hansie Kraaij te patronizing sprak tegen Fresia Cousiño Arias. Het viel me op dat Marin nog niet helemaal gewend is aan de gewenste pijlsnelle omschakeling bij Ajax. Het verbaasde me dat Stam, Feyenoords nieuwe trainer, Burger (18) te lang liet staan tegen Sparta. Dat Donny van de Beek Ajax’ beste speler was, verbaasde me niet. Alleen Studio voetbal heb ik niet gezien. Mijn vrouw had kaartjes voor gregoriaanse gezangen in onze Franse dorpskerk.

Ché Nunnely speelde zeven jaar in de jeugdopleiding van Ajax, dat hem deze zomer verkocht aan Willem II. Beeld BSR Agency

3 augustus: een 7 voor Mark van Bommel

Op zondag 12 mei, vier dagen na de uitschakeling door Tottenham Hotspur, werd Ajax tegen FC Utrecht virtueel kampioen, mede doordat PSV die zondag van AZ verloor. Mark van Bommel ging laat in de middag met de bus mee terug naar Eindhoven, waar hij in zijn auto stapte en waarschijnlijk eerst even langs zijn huis is gereden, om daarna terug naar het Westen te scheuren, waar hij tijdens het dessert arriveerde op de afscheidsavond van Robin van Persie.

Mensen kunnen klagen wat ze willen over Van Bommels gedrag langs de zijlijn, wat inderdaad vaak irritant genoeg is. Dat is de trainer. De collega Mark vindt een oude vriendschap belangrijk genoeg om blijk te geven van zijn trouw op de dag dat hij als trainer een titel verspeelde. Hij moet nog heel wat af klieren wil ik dat vergeten.

Je zal maar opgescheept zitten met een egoïst als Lozano, die maar aan één ding denkt: het belang van Lozano. Tegen Ajax zat hij op de bank na een verschrikkelijke thuiswedstrijd tegen Basel te hebben gespeeld. Een en al balverlies leed de Mexicaan, voor wie de club Napoli dom genoeg belangstelling heeft: een voetballer aan wie de verongelijktheid kleeft als poep aan een schoen. Vergelijk hem eens met Ziyech, die eerder terugkomt van vakantie voor een invalbeurt in de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal, nog zonder ritme, maar wel meeverdedigend als Bernardo Silva bij City. Het is een discipline die Lozano niet beheerst. In de uitwedstrijd tegen Basel liet hij zijn man lopen en sjokte terug in de hoop dat de verdediging het zou oplossen. Dat gebeurde, Lozano kreeg de bal, speelde Malen aan, voorzet, goal Bruma.

Het was een weerspannigheid die nog werd beloond ook. Mislukking ligt op de loer onder de immer dreigende lavastromen van de Vesuvius. 

Mark van Bommel. Beeld VI-Images / Gerrit van Keulen

Een 9 voor Donny van de Beek

Eén keer maakte Van de Beek amok bij een wissel: het was in die ongelukkige wedstrijd tegen Feyenoord toen Van Persie even wilde laten zien dat hij zelfs Matthijs de Ligt nog wel aankon. Donny had er geen trek meer in om door Ten Hag altijd als eerste te worden gewisseld en gaf daar blijk van. Inhoudelijk had hij gelijk en het misbaar leidde er uiteindelijk toe dat het wisselbeleid werd aangepast. Van de Beek kwam voorgoed in de basis en voetbalde zich met stip op de scoutinglijst van Real Madrid.

Hij moet nog vijf dagen wachten en weet dan of hij naar Spanje vertrekt of niet. De kans dat Real Pogba kan strikken wordt er niet groter op, nu ze niemand blijken te kunnen verkopen, noch James, noch Isco, noch Bale. Als Pogba op 8 augustus, deadline day in Engeland, nog speler is van Manchester United, gaat Donny op reis naar Real Madrid, dat is gespeend van diepgaande middenvelders. Daarom alleen al zal Van de Beek er zeker zijn van een basisplaats.

Donny van de Beek. Beeld Frank Augstein/AP

Een 6 voor Gareth Bale 

Aanvankelijk dacht ik dat Real Madrid Bale wilde behouden ondanks zijn slechte verstandhouding met Zidane. Voortschrijdend inzicht noopt me in te zien dat zijn verhouding met voorzitter Perez ook onder druk staat. Voor zichzelf regelde Bale veel ­Chinees geld, ervan uitgaande dat Madrid hem voor niks zou ten gaan. Dat dit in het voetbal niet gebruikelijk is, leert Bale nu.

Gareth Bale. Beeld Frank Franklin II/AP

2 augustus 2019: een 8 voor Lasse Schöne

Natuurlijk mag Schöne weg als hij het zou willen. Als mens lijkt hij me sympathiek, als voetballer koester ik een haat-liefdeverhouding met hem. Ooit, het was onder Frank de Boer, zag ik hem tijdens een wedstrijd waarin het niet liep bij Ajax, een cynisch glimlachje uitwisselen met Moisander. “Het gaat ruk, kan ons wat rotten,” zei het lachje. Van een andere trainer hoorde ik dat hij op de training de staf aardig in de maling kon nemen. “Goeie oefening, trainer,” ironisch bedoeld. Bij balbezit is hij er, sinds Bosz hem neerzette als controleur, alleen maar op vooruit gegaan. Hoogtepunten waren de wedstrijden tegen Real Madrid en Juventus. Bij balverlies hoop je altijd dat hij zijn tegenstander kan bijhouden. Tactisch is hij geknipt voor de Serie A. Bij dezen neem ik de eerste zin terug.

Lasse Schöne. Beeld BSR Agency

1 augustus 2019: een 9 voor Gareth Bale

Hoofdschuddend liep Lozano het veld af. Hem wisselen? Welke gek haalde dat in zijn hoofd. Is Bale ooit zo weggelopen na een wissel? Of heeft hij misbaar gemaakt bij een invalbeurt, zoals die in de Champions League finale van 2018 toen hij als reserve twee doelpunten maakte?

Er zijn al mensen die Van Bommel de kerst niet zien halen. Hij maakt best fouten: Sadilek is natuurlijk geen linksback, dat zien we allemaal. Toch zal Zidane eerder aan de beurt zijn voor het goed gehonoreerde slecht nieuws-gesprek met de baas. Het voetbal is hard en ex-voetballers zijn nog harder, gezien de manier waarop Zidane Bale heeft behandeld, die in Madrid vier Champions League-finales won in drie waarvan hij scoorde. Dat de voorzitter Bale niet naar China liet gaan, zegt iets over de nabije toekomst van Zidane.

Gareth Bale. Beeld JUSTIN LANE/EPA

31 juli 2019: een 8 voor Wouter Burger

Eind mei schreef ik dat we Burger, toen eerstejaars A-junior, zouden terugzien in Feyenoord 1.Tegen Southampton stond hij in de basis. In de 89ste minuut schoof hij de bal in de hoek van het Engelse doel. Daar verbleef alleen nog een teamgenoot die zo dom was niet opzij te gaan. Burger scoorde dus niet de gelijkmaker die hem dichter bij de basis had gebracht. 

Ze hebben het steeds over de kwaliteiten van Feyenoordspelers die een derde plaats onmogelijk zouden maken. Wat te denken van een trainer die aan de competitie denkt te kunnen beginnen met Botteghin en Van Beek? Zo’n typische Stambeslissing is dat. Twee identieke Japen naast elkaar. En Jan-Arie wegsturen, pfff. Er zijn genoeg jonge spelers met talent – Hansson, Kökçü, Burger, Ayoub – om derde te worden. Nu nog een trainer die het aaneensmeedt.

Feyenoorder Wouter Burger. Beeld BSR Agency

30 juli 2019: een 8 voor Joël Veltman

Over van alles en nog wat wordt de columnist geacht een mening te hebben. Zolang van types als Gordon en Joling in talkshows hetzelfde wordt verwacht – een mening te hebben over van alles en nog wat – devalueert dat de mening van de columnist. Gelukkig zit Gordon thans in een afkickkliniek waar hij het geven van meningen moet afleren. Het is een dagelijkse strijd. Nu die mataklappe Joling nog. Hier mijn, gedevalueerde, mening over de uitdrukking ‘deelt miljoenencontract uit’. Je leest de naam van een club, Manchester United, en daarna de zin­snede: ‘deelt miljoenencontract uit’. Alsof de voetballer zijn hand ophoudt en de clubeigenaar filantroop is. Een contract is een arbeidsovereenkomst. Als Ajax Veltman wil behouden, wens ik te lezen dat Ajax Veltman een contractverlenging aanbiedt. Er is geen sprake van uitdelen, maar van gerechtigheid.

Beeld SOCCRATES/BSR Agency

8 juli 2019: een 9 voor Sarina Wiegman

“Bellissima finale,” zei de RAI in de rust. De staatsomroep van het land dat louter door seksisten wordt bewoond, zeggen ze, had twee vrouwen als verslaggever afgevaardigd en ­Regina Baresi als analist, de dochter van Beppe en nichtje van Franco. Wiegman had het voor rust goed voor elkaar met haar 4-4-1-1 systeem, waarin Donkie op rechts de machine Dunn/­Rapinoe moest afstoppen, wat behoorlijk lukte.

Beerensteyn bleef lopen en dreigen. Jammer dat ze net niet bij de fantastische steekbal van Miedema kon komen na 25 minuten. Van Veenendaal blonk opnieuw uit in het doel. Na rust versierde de misselijke cheat Morgan een penalty en de rest is de mooie geschiedenis van een Nederlands elftal dat zijn beste wedstrijd voor de finale bewaarde, maar dat niet was opgewassen tegen de klasse van Rapinoe, Lavelle, Dunn en Heath.

Sarina Wiegman Beeld ANP

6 juli 2019: een 9,5 voor Sarina Wiegman

Er is een aantal factoren waarom 5 miljoen mensen naar de halve finale van ‘Sarina en haar meiden’ (Hard gras 126) hebben gekeken. Succes is belangrijk. Mensen kijken graag naar winnende landgenoten. Schaatsen is populair in Nederland omdat we het allemaal graag doen en ook omdat we al sinds mensenheugenis wereldkampioenen voortbrengen. De voetbalvrouwen zijn sympathiek. Er is sprake van een team, 23 mensen vormen een zichtbare eenheid.

De Engels-Amerikaanse journalist Rory Smith verklaarde zich tegenstander van het excessieve huddelen van alle teams. ‘Ze kruipen voor de wedstrijd bij elkaar, voor de rust, na de rust en na afloop. Er is een overdosis van huddelen.’ Mij ergert het niet. Sinds ik ooit een paar jaar coach van een meisjeselftal was weet ik dat het woord ‘samen’ bij hen voorop staat. Ze beleefden een groot plezier aan het uitspinnen van een combinatie, alsof het doel van het spel combineren was. 

Jongens gaan rennen met de bal aan de voet en de kop naar de grond. Volbloed paarden met een blinddoek voor. Totdat ze een jaar of dertien zijn kunnen meisjesteams jongens wegtikken, zuiver door hun teamgeest. Ego’s maken ze ondergeschikt aan het geheel. In het algemeen lopen mannen met de borst vooruit, al is het een kippenborstje.

Het interview met Sari van Veenendaal na afloop van de halve finale was veelbetekenend. Goedmoedig geplaagd door Daniëlle van de Donk had Sari zichtbaar moeite met de aan haar gerichte complimenten. Als een Neymar zegt dat hij alleen maar kan presteren door het team, is het platvloerse marketing. Van Veenendaal meent zoiets.

Sarina Wiegman is zich bewust van deze processen, bleek ook uit het Hard gras-interview dat Anna ­Enquist met haar maakte. “Vrouwen worden anders gewaardeerd en daarom schort het hun ook vaak aan zelfwaardering,” zei ze. Het voordeel ervan is dat ze beter zijn als onderdeel van een geheel. Wiegman begeleidt de processen als een moeder. In het interview looft ze haar ouders: “Nooit veroordelen, altijd meedenken, vertrouwen geven. Dat is goed voor een kind.” Het is ook goed voor het Nederlands elftal. Sarina Wiegman is een toptrainer.

Sarina Wiegman Beeld AFP

6 juli 2019: een 4 voor Alex Morgan

Rapinoe maakte een grapje toen ze zei dat Alex haar naar de kroon stak ‘to the next level’ met de viering van haar doelpunt. Morgan maakte het gebaar van thee drinken, wat de Engelsen tot razernij bracht. Overigens speelde Morgan beter zonder Rapinoe in de buurt, wat een clash van ego’s aannemelijk maakt. Het lijken wel mannen, zeg. Ze intimideren, ze gaan liggen – Morgan is Suárez als het op schwalbes aankomt – ze krijsen tegen de scheidsrechter en ze rekken tijd als ze voor staan. Ze hebben één zwakke plek: het centrale duo achterin kan er niet tegen te worden opgejaagd. Wiegman weet dit natuurlijk allang.

(190703) -- LYON, July 3, 2019 -- Alex Morgan (L) of the United States celebrates a goal during the semifinal between the United States and England at the 2019 FIFA Women s World Cup at Stade de Lyon in Lyon, France on July 2, 2019. ) (SP)FRANCE-LYON-FOOTBALL-FIFA WOMEN S WORLD CUP-SEMIFINALS-ENG VS USA XiaoxYijiu PUBLICATIONxNOTxINxCHN Beeld BSR Agency

6 juli 2019: een 9 voor Stefanie van der Gragt

We hebben het over de prestatie van Groenen gehad en over die van Sari van Veenendaal, maar Van der Gragt was tegen Zweden onze beste man. Ze kleunde erin als De Ligt. Als iemand Morgan aankan, is zij het, al is ze te vriendelijk om haar met trash talk te bestoken, iets waar dit verwende product van het Californische Berkeley om vraagt. Ik hoop dat Stefanie zich realiseert dat het model gaat liggen bij de minste aanraking.

Stefanie van der Gragt Beeld BSR Agency

5 juli 2019: een 8 voor Daphne Koster

In één keer stal zij onze harten. Normaliter nogal gereserveerd en op haar hoede, identificeerde ze zich zo met de emoties van de spelers op het veld, dat ze in snikken uitbarstte. Plotseling hielden we van Daphne Koster. Wie we al een tijdje missen is Tessel Middag, samen met Suse van Kleef en Leonne Stentler, de ster van Studio France. Tessel wilde geen analyse doen van het Nederlands elftal. Begrijpelijk, want als ze is hersteld van haar blessure hoopt ze natuurlijk nog in aanmerking te komen voor een selectie. Studio France was een uiterst prettig programma om naar te kijken. Nadat de redactie was gestopt met de ‘oude witte mannen’ kwamen er bijna alleen nog deskundige vrouwen te zitten. Studio France heeft, in navolging van Fox, bewezen dat er genoeg vrouwen zijn die uitstekend over voetbal kunnen praten.

Daphne Koster Beeld Eva Plevier

4 juli 2019: een 9+ voor Jackie Groenen

Scorebordjournalistiek, kun je zeggen en dan heb je zwaar ongelijk. Scorebordjournalistiek zou het zijn wanneer Groenen een matige wedstrijd had gespeeld en we uitsluitend afgingen op het prachtig beheerste schot met de binnenkant van haar rechtervoet in de verre hoek, de openzwaaiende deur naar de finale om het wereldkampioenschap voetbal. 

Jackie Groenen voetbalde een dijk van een wedstrijd, niet geholpen op rechts door een falende Lineth Beerensteyn, die ten onder ging aan de druk van een basisplaats. Shanice verving haar en dat bracht ­Jeroen Elshoff tot de quote of the match: “Het wachten is nu op die ene voorzet die aankomt” – hoewel Shanice eerlijk gezegd goed inviel. Het mooiste beeld na afloop vond ik de tranen met tuiten huilende Sari van Veenendaal, die zich realiseerde dat ze haar team meer dan één keer had gered. 

Jackie Groenen Beeld BSR Agency

3 juli 2019: een 5 voor Alex Morgan

Over een paar uur verslaat het Nederlands elftal Zweden. Waarom zouden we wel van Canada en Japan winnen en niet van Zweden? En dan de finale tegen de vreselijke Morgan. Ik heb zo’n weerzin tegen het mens. Waarom? Daarom! 

Waar ik wel blij om ben, is dat de term ‘de Spelen’ niet meer valt. Gek werd ik van de collectieve hysterie bij ‘onze meiden’ na het bereiken van de Spelen. De Olympics vallen in het niet bij dit WK-toernooi. Geen mens die de tv straks aanzet omdat het vrouwen­elftal in Fukuoka tegen Vuurland voetbalt. De Olympische Spelen zijn een event voor de bobo’s in hun blazers. Ik ben erbij geweest in ­China, in 2008. Geen reet aan, dames. De enige die je in Japan, met geluk, tegenkomt, is Megan Rapinoe. Maar die zien jullie zondag al.

Alex Morgan Beeld Getty Images

2 juli: een 9 voor Sherida Spitse

Voetballers die nadenken over hun beroep spreken van ‘een wapen’. Het koppen van Luuk de Jong, de vrije trap van Zico: wapens waarmee ze een wedstrijd kunnen beslissen. De spelhervatting van Spitse is een wapen. Op het trainingskamp in Zuid-Afrika riep Wiegman haar spelers bijeen en vroeg wie er extra wilde trainen op vrije trappen en corners. Ze vond dat hun spelhervattingen te weinig opleverden. Onder leiding van Kreek en keeperstrainer Schoenmakers gingen ze met een groepje aan het werk. In Zeist kwamen de puntjes op de i: de loopacties en de timing. Jammer dat het resultaat in verband wordt gebracht met de aanwezigheid aldaar van de mannen. Als innovatieve coach sla ik Wiegman hoger aan dan Koeman. Het is een teken van emancipatie dat de trainers van de beide Oranjes nu bij elkaar zitten.

Beeld BSR Agency

1 juli 2019: een 9 voor Jackie Groenen

Zoals Daniëlle van de Donk keek toen ze zei dat er van de rechterkant niet zo veel voorzetten aankwamen: zo heb ik een vrouw niet zien kijken sinds Christine Lagarde, directeur van het Internationale Monetaire Fonds, op de G20 naar Ivanka Trump keek. Wiegman doet heel veel goed wat onverlet laat dat het voortdurend opstellen van Shanice van de Sanden ook binnenskamers tot opgetrokken wenkbrauwen leidt. Als ik de wenkbrauwen van Donkie mag geloven. Groenen was dit keer de beste speelster, terwijl Miedema harten stal met haar ‘sorry’ voor het vertoonde veldspel in de eerste helft. Ik dacht aan Neymar, aan Ronaldo, aan Messi, aan Depay, aan Alex Morgan. Zouden zij zich na een historische overwinning ooit hebben verontschuldigd voor hun prestatie? Natuurlijk niet. Zij zijn te groot voor excuses, te klein voor de meetlat van de menselijkheid.

Jackie Groenen Beeld BSR Agency

29 juni 2019: een 9 voor Lucy Bronze

De derde voornaam van Lucy Bronze is Tough. Zoek het maar op. Ze komt uit Berwick- upon-Tweed, een stadje aan de Engelse noordgrens waarvan de inwoners na eeuwenlange oorlogen niet meer weten of ze Schots of Engels zijn. De lokale voetbalclub speelt in de vijfde divisie van het Schotse amateurvoetbal. Toch is Lucy redelijk verstaanbaar, in elk geval beter dan Alex Ferguson. Ook zij heeft een jaar gevoetbald onder leiding van Anson Dorrance van North Carolina, de coach die verreweg de grootste invloed heeft gehad op het moderne vrouwenvoetbal. Hij werd ooit kampioen van de VS met de jonge Mia Hamm en Sarina Wiegman in zijn team.

Het doelpunt van Bronze tegen de Noren komt in aanmerking voor goal of the tournament, zo verschrikkelijk hard en technisch perfect raakte Bronze de bal met haar rechter uit de ingestudeerde vrije trap. Na het Engelse mannenteam in 2018 dat een stuk of acht doelpunten maakte uit standaardsituaties, volgen de vrouwen het voorbeeld onder leiding van Phil ‘Lobanovski’ Neville. Bronze maakte een doelpunt en gaf een assist op White, die gruwelijk miste. Ze vond haar back-up in Jill Scott die de bal enigszins onbeholpen in de hoek schoof. 

Een speler als Bronze hebben wij niet, de vrouwelijke Kieran Trippier van 2018, noch iemand als het sluwe loopwonder Scott. Ik vind dat ze ondergewaardeerd wordt, zoals meer voetballers die niet zo gestroomlijnd ogen als Abebe Bikila. Ze is nogal mager en zo houterig dat je haar vermoedelijk kunt horen lopen. Ik denk dat ze rammelt. Onvermoeibaar holt ze van achteren naar voren en weer terug. Ze verliest zelden de bal en al haar passes gaan vooruit. Engeland speelde zijn beste wedstrijd tot nu toe. De spits Ellen White scoort altijd, Kirby is de handige draaitol op het middenveld en achterin is Steph Houghton onklopbaar. Nu maar hopen dat die verslaggevers haar naam eens leren uitspreken.

Lucy Bronze Beeld BSR Agency/Soccrates

29 juni 2019: een 8 voor Christophe Dugarry

Matthijs de Ligt uit Abcoude begrijpt niet helemaal wat het creëren van een wereldwijd imago betekent. Wie moet hem adviseren? De nieuwe schoonvader uit Folledam, die zich altijd bewust is van het volgende cameramoment? Of Mino Raiola, wiens universum is gebouwd op een vermeende zakelijkheid? Ik zag op BFM, met tien miljoen dagelijkse kijkers de grootste nieuws- en sportzender van Frankrijk, de hartenkreet van Christophe Dugarry, een wereldkampioen voetbal met grote invloed, over de handelswijze van het duo Raiola/De Ligt. Dugarry was zichtbaar verontwaardigd over de verderfelijkheid van dit ‘nieuwe voetbal’ zoals hij het noemde. ‘Met zo’n mentaliteit gaat deze jongen het nooit redden.’ Het is jammer om te zien hoe De Ligt, een groot talent op wie tot nu toe niets viel aan te merken, zijn reputatie te grabbel gooit, of laat gooien. Word wakker, jongen. Kies voor het voetbal.

Voormalig voetballer Christophe Dugarry (C) bekijkt de wedstrijd Frankrijk-Slovenië. Beeld AFP

29 juni 2019: een 9+ voor Christiane Endler

Hieronder mijn team van het toernooi tot nu toe. We spelen 4-4-2. Opstelling gemaakt vóór Frankrijk-Amerika.

Doel: Endler (Chili)
Achter: Bronze (UK), Houghton (UK), Mbock (Frankrijk), Majri (Frankrijk);
Midden: Scott (UK), Marta (Brazilië), Le Sommer (Frankrijk), Rapinoe (USA);
Voor: White (UK), Miedema (Nederland).

Christiane Endler in actie tegen Thailand Beeld EPA/Eddy LeMaistre

28 juni 2019: een 8 voor Megan Rapinoe

Als mij drie dagen geleden om een korte typering van het Amerikaanse elftal was gevraagd, zou ik ‘arrogant bitches’ hebben gezegd. Met als arrogantste secreet Megan Rapinoe, die met dat paarse haar. Een kort filmpje zette alles op zijn kop. “Ik ga echt niet naar dat fucking Witte Huis,” hoor je haar schamperen. Trump liep leeg op Twitter. 

Woensdag kwam er een tweet terug van nog zo’n arrogant secreet, Ali Krieger. Ze zei tegen Trump: “Ik weet dat je kwaad wordt op vrouwen die je niet kunt controleren of grijpen.” Alles is beeldvorming. Het Amerikaanse team verspeelde sympathie bij de Biblebelt en de mest- en varkensboeren van Trump, aan de andere kant wonnen ze het respect van de East Coast en Europa. Arrogante secreten zijn ze nog steeds, maar wel onze arrogante secreten.  

Megan Rapinoe Beeld Getty Images

27 juni 2019: een 4 voor Shanice van de Sanden

Het is de vraag of Beerensteyn een starter is of dat ze haar pieken als invaller beleeft. De tijd is rijp om het uit te proberen. Shanice bakte er weer niks van. Als er een diepe bal kwam, wilde ze wel rennen, maar duels waarbij een sprintje was vereist, ging ze sjokkend uit de weg. Die wissel had eerder kunnen plaatsgrijpen. 

Een tweede wissel die over tijd kwam, was die van ­Merel van Dongen voor Kika van Es. Vijf minuten voor tijd pas zag de bank in dat op links een trage back op instorten stond. De Japanners hadden het een kwartier eerder in de ­peiling. Ze brachten de snelle Momiki. Italië – vijftiende op de Fifaranglijst, dat mag geen probleem betekenen – komt met de ­gevaarlijke Valentina Giacinti op rechts. Aan haar mogen we ­Merel niet blootstellen.

Shanice van de Sanden. Beeld VI Images

26 juni 2019: een 8 voor Lieke Martens

Ik weet niet of we ooit eerder met zoveel geluk een wedstrijd hebben gewonnen. De Japanners werden stukken beter, overal op het veld werd Oranje uitgespeeld. Merel van Dongen had geen idee meer of de Japanners haar links of rechts pijnlijk gingen declasseren, Bloodworth gaf alles weg wat er maar weg te geven viel, ­Japanners schoten op de lat of op de paal, of ­misten vrije kansen die Willem Alexander nog had ­gemaakt, en Van Veenendaal redde ballen als Jan van Beveren in 1970. Sorry, Japan was veel en veel beter dan het Nederlands elftal. Al die nare hoge ballen naar nowhereland, gegeven door spelers die elke traptechniek en elk spelinzicht misten. Gelukkig was Martens herrezen, gaf een hakbal met rechts en schoot een geweldige penalty binnen. Player of the Match, bij ons dan: ­Jackie Groenen.

Lieke Martens (l) Beeld Getty Images

25 juni 2019: een 9.5 voor Marta

Dat Frankrijk ten slotte won van Brazilië lag min of meer voor de hand, hoewel een minuut voor het doelpunt van Henry een zekere goal van Debinha werd geblokt door Mbock. Het hoogtepunt moest toen nog komen. Het was een hartstochtelijke aansporing van de grote Marta, die wereldwijd zeeën van sympathie moet hebben teweeggebracht. Ik kan er niet zonder ontroering naar kijken als Marta de meisjes van haar land toespreekt. “Dit is wat ik van jullie vraag. Er zal niet eeuwig een Formiga zijn, noch een Marta, noch een Cristiane. Het voort­bestaan van het vrouwenvoetbal hangt van jullie af. Denk daarover na. Hecht er waarde aan. Huil in het begin, opdat je kunt ­lachen aan het eind.” Dat is het moment dat Marta breekt, en ­miljoenen mensen met haar. Tranen voor Marta, de glimlach ­erdoorheen.

Marta Beeld Getty Images

24 juni 2019: een 9 voor Caroline Graham Hansen

Graham Hansen werd na de thriller tegen Australië uitgeroepen tot ‘player of the match’. Ik had me al afgevraagd hoe de ‘man of the match’ bij vrouwenvoetbal moest worden genoemd: dit lijkt me de in alle opzichten correcte oplossing. Voetbaltaal kan op het eerste gezicht ­gecompliceerd zijn, complicaties die even later met gemak worden opgelost. Over de gelijkmaker van Australië, een gevolg van een lage, indraaiende ­corner van Elise Kellond-Knight, zou bij een mannenwedstrijd worden gezegd dat de bal het doel inging via ‘een woud van ­benen’. Vraag me niet waarom, maar bij vrouwen werkt al dat ­oude hout niet. De site van de BBC gaf de oplossing: de bal ging erin ‘through a sea of legs’. Dat ik een zee van benen bij vrouwen ­prefereer, is dat mijn taalgevoel of een rudiment van seksisme?

Caroline Graham Hansen Beeld REUTERS

22 juni 2019: een 8+ voor Jackie Groenen

De coaches staan voor lastige keuzes. Merel van Dongen mocht het proberen in plaats van Kika van Es. Was dat een verbetering? Merel kwam in de basis om met haar goede linker de ballen vanaf links voor te geven. Dat lukte niet. Ook met haar rechterbeen bleef het stamelen. Van Es speelde zo slecht tegen Kameroen dat een vervanging gerechtvaardigd leek. Anderzijds gaf zij tegen Nieuw-Zeeland in de 58ste minuut vanaf de achterlijn wel een uitstekende voorzet met haar linker en heeft ze het wapen van haar rechtervoet om te openen op de andere kant. De trage Van Dongen legt meer energie en naar voren gerichte agressie in haar spel, maar Martens kon ze nooit ­bereiken in haar toenemende afzondering. De ­coaches staan voor lastige keuzes.

Gelukkig hadden ze de twee wedstrijden lang hinderlijk in de weg lopende Van de Donk laten staan, zoals Hiddink ooit in 1998 tegen Argentinië weigerde de falende Bergkamp te wisselen. Het middenveld van het Nederlands elftal sprankelde vooral als Spitse, Groenen en Van de Donk vlakbij elkaar combineerden, geholpen door hun inzicht (Spitse) en weelderige balcontrole (Groenen en Van de Donk). Laten we ook de terugzakkende Miedema niet vergeten, met haar schitterende aannames, sluw doorgeschoven ballen en die signature sleep met links om haar rechter in stelling te brengen. ‘Shit, op de paal.’ Zou het Nederlands elftal toch een toernooiploeg worden als Italië ’82?

Wat ik niet begreep van de coaches, die voor lastige keuzes staan, was de wissel van Spitse. Slecht begonnen – met weer die tot vlekkenkoorts leidende passes achteruit, zelfs een vrije trap schoof ze terug – gaf ze na bijna een half uur een schitterende diepe bal op Miedema. Daarna werd het voetbal met de minuut beter, een trend die zich in de tweede helft voort­zette. Dus de wissel van Spitse na een uur lag niet voor de hand. Groenen kwam op zes en Roord viel ­tegen. Het was een keuze zonder meeropbrengst.

Jackie Groenen (r) Beeld BSR Agency

22 juni 2019: een 4 voor Desiree van Lunteren

Het begon in de eerste minuut met de niet gegeven penalty na Desirees gebruikelijke gestumper aan de bal. Daarna moest Dekker haar geregeld uit de brand helpen, omdat de rechtsback óf uit positie stond óf op snelheid werd geklopt, allebei even zorgwekkend.

Elke tegenstander weet dat je de bal bij haar binnendoor moet geven. Ze snapt weinig van de positie en is te langzaam om dat gebrek op te vangen.

Gelukkig kon Van Lunteren een beslissende voorzet geven na schitterend werk van Beerensteyn en Miedema – en omdat Shanice het kon opbrengen om, geheel tegen haar natuur in, van de bal af te blijven.

Desiree van Lunteren Beeld BSR Agency

22 juni 2019: een 8+ voor Lineth Beerensteyn

Pas nadat de goed invallende Beerensteyn had gescoord, kwamen de in oranje gestoken toeteraars weer tot leven. Misschien zaten ze even bij de oranje pakken neer, nadat iemand op Twitter om een stadionverbod had gevraagd voor de toeteraars. Of ze hadden de koppen bij elkaar gestoken om uit te vogelen wat de snelste weg naar Friesland was.

Op het moment van schrijven weet ik niet of Maarten van der Weijden Hindeloopen al voorbij is, maar de in oranje gestoken toeteraars zullen vast op tijd de bruggen van Dokkum of Stavoren bemannen, evenals ­duizenden andere in oranje gestoken fans. 

Lineth Beerensteyn of Holland Women celebrates the victory, nederland, holland, netherlands, vrouw, vrouwen, women, oranje, the netherlands, leeuwinnen, oranjeleeuwinnen, dames during Holland - Canada NETHERLANDS, BELGIUM, LUXEMBURG ONLY COPYRIGHT BSR/SOCCRATES Beeld BSR Agency

21 juni 2019: een 8 voor Lineth Beerensteyn

Met Van de Donk had ik eergisteren te doen. Haar gezicht vol uitputting, bekloeg ze zich bij de NOS over de harde kritiek op de spelers van Oranje. Ondanks mijn mededogen mompelde ik wel: ‘Deal ermee, meid’. Dat deed ze tijdens de wedstrijd tegen Canada. We zagen dat ze terug was, met als hoogtepunt de omhaal waarvoor ze ons met een glimlach in haar vuistje beloonde. Beerensteyn werd in Hard gras geïnterviewd door Robert Vuijsje, die een gesprek moest voeren met een speler die steeds op haar horloge keek. Ze moest namelijk voor sluitingstijd nog naar het Kruidvat om deodorant te kopen. Ook zij liet in de wedstrijd zien dat ze liever voetbalt. Mannetje passeren, Miedema die doorpasste op Van Lunteren en de goal van ­Lineth, die net voor sluitingstijd naar de bal gleed.

Beeld BSR Agency

20 juni 2019: een 8+ voor Debinha

Niet alleen de Braziliaanse Marta kan voetballen en niet alleen de Chileense Endler kan keepen. Naast Marta, die in de wedstrijd tegen Italië balaannames en korte passes had om van te watertanden, zagen we middenvelder Debinha. Hoe zij een corner met haar hak bovenin het doel plaatste, was ongehoord, nog ongehoorder de ­reflex van de Italiaanse keeper Laura Giuliani.

Van der Vaart kon zo’n hakbal geven, Van Persie, ­Ronaldinho en dan heb je Debinha. Italië-Brazilië was na Frankrijk-Noorwegen de beste wedstrijd die ik heb gezien. Dus nu krijgen we waarschijnlijk op zondag Frankrijk-Brazilië. Het is haast onmogelijk om niet terug te denken aan de legendarische wedstrijd Brazilië-Frankrijk van 1958, met Pelé, Didi, Vavá en de Fransen Fontaine en Kopa. Toen won Brazilië. Zondag zal het andersom aflopen, tenzij Debinha in een flits van genialiteit ­alles verandert.

Beeld Getty Images

19 juni 2019: een 4 voor Michel Platini

Hopelijk kunnen de Fransen hun hoofd bij het WK houden. Er is hier zoveel afleiding: Neymar terug naar Barcelona, de rugbybekerfinale en Platini die wordt opgesloten. Gary Lineker liet zich over hem van zijn meest melodramatische kant zien: ‘The saddest and most depressing: he was a footballer, one of us.’ Ik ben opgelucht dat Platini niet een van ons is. Evenmin als de fraudeur Uli Hoeness one of us is. 

De Spaanse voetballers die zich lieten omkopen, horen niet bij ons, Ronaldo en Messi met hun voorwaardelijke gevangenisstraffen ook niet. Corruptie is onlosmakelijker met het voetbal verbonden dan Farage met de brexit. Dus voor de VAR hadden de Fransen minder aandacht. Ik vind het spijtig dat John de Bever ineens onzichtbaar is. Is er niet één talkshow die hem wil uitnodigen over de VAR?

Michel Platini Beeld AFP

18 juni 2019: een 9,5 voor Christiane Endler

Oppassen met overdrijven is mijn motto. Soms lijkt de werkelijkheid zelf overdreven. Wat de keeper van Chili dit toernooi laat zien, is ‘buitenaards’ volgens TF1 en ‘van een ander niveau’ volgens de BBC. Volgens L’Equipe is Endler de ‘beste keepster van de wereld’. De Fifa verkoos haar na Chili-USA, ondanks de 0-3, tot beste speler van het veld. Sommige mensen willen het doel bij vrouwenvoetbal verkleinen. 

Endler zou protesteren. Uitblinken in een groot doel is haar ambitie. Ze meet 1,82 meter wat voor mannen ‘aan de korte kant’ is. Toch haalt ze elke bal die onder de lat komt weg met haar onwaarschijnlijke sprongkracht. Binnen het doelgebied heeft ze alles met haar bokservuist. Ze zweeft naar de bovenhoek en ze smijt zich op de doellijn voor Yashinreddingen. Nog nooit heb ik zo’n keepster gezien, zonder overdrijven.

Christiane Endler, keepster van de Chileense vrouwen. Beeld BSR Agency

17 juni 2019: een 9+ voor Vivianne Miedema

Gelukkig hebben we Miedema, de enige speelster van wereldklasse in een oranje shirt. Lieke Martens passeert haar back slechts in de eerste minuut en verdwijnt dan uit beeld. Ze moest zich spiegelen aan Gullit in 1988: uit vorm speelde hij in dienst van Van Basten. Martens zou zich moeten beperken tot het zoeken naar Miedema. Tijdens Nederland-Kameroen dacht ik aan het Italië van 1982. Dat begon nog slechter aan het toernooi om de wereldtitel met drie gelijke spelen in de poule, een schrale troost. Nederland speelt met zoveel stress. Elke bal van Van Lunteren, Van Es, Bloodworth en Spitse strompelt van de voeten. Een grasspriet is al een obstakel. Waar is Daniëlle van de Donk in hemelsnaam? Op de loop voor de bal? Is Sarina ­Wiegman in staat om deze voetballers van hun levensangst te bevrijden?

Vivianne Miedema Beeld AFP

15 juni 2019: een 9 voor Eugénie le Sommer

Brazilië-Australië was een spannende, intense wedstrijd, waarin mentaliteit eens te meer de doorslag gaf. Deze Australische vrouwen zakten niet weg in de tweede helft, zoals tegen Nederland, maar gooiden in de rust vermoedelijk zoveel suikers, supplementen and what not in de thee dat ze van 0-2 op 3-2 konden komen. Ik had me voorgenomen één helft te kijken, wat nog een klein verschil betekent met mannenvoetbal: als ik een WK volg bij de vrouwen, kan ik zonder schuldgevoel een wedstrijd overslaan.

Bij Brazilië-Australië lukte spijbelen niet. De Brazilaansen, individueel beter, werden langzaam maar zeker verwurgd door een fitter en fanatieker Australië. Zij speelden niemand door de benen, zoals Brazilië met wellust, zij renden zich helemaal het rambam en trokken nooit een gespierd been terug. Australië zou een toernooiploeg kunnen blijken, als ze dit ­tempo tenminste volhouden.

Een elftal dat een symbiose is tussen talent en mentaliteit, is het Franse. Ze hebben een centrale verdediger in Griedge Mbock, die niet te passeren is en daarnaast kan voetballen. Ze leeft in de schaduw van Wendie Renard, die beroemder is en dus meer onder druk staat, wat tot vreemde fouten leidt. Verdedigend is Mbock veel beter. 

Dan is er een linksback die me in de Champions Leaguefinale al was opgevallen met haar aanvallende en elegante finesse, de kleine Frans-Tunesische Amel Majri. Het team dat haar wil uitschakelen, zal een verdediger als rechtsbuiten moeten opstellen. Ze kan dribbelen, efficiënte steekballen geven en beschikt over een accurate voorzet met links. Haar corners zijn geknipt voor het hoofd van Renard, die niet alleen lang is, maar ook kan ­timen als De Ligt.

 Le Sommer is mijn favoriete speler bij Frankrijk. Samen met Majri maakt zij de linkerkant levensgevaarlijk. Het gekke is dat ze speelt als middenvelder en scoort als een spits: voor Lyon 257 keer in 290 wedstrijden. (Misschien spits geweest voordat Hegerberg kwam?) Ze heeft een fantastische techniek, die ze functioneel gebruikt, zodat ze zelden of nooit een bal kwijtraakt. Als Majri opstoomt, zakt zij terug. Voordat je het weet, gaat ze diep en scoort ze. Geweldige voetballer.

Eugénie le Sommer Beeld BSR Agency

Een 6 voor Guro Reiten

Tegen Nigeria leek de Noorse Reiten nog een aardige middenvelder, tegen Frankrijk had ze weinig in te brengen bij Henry en Bussaglia. Er zullen vanmiddag weer tienduizenden Nederlanders met oranje bloemkolen op hun hoofd zingend door de straten van ­Valenciennes trekken – wat een sfeer, hopelijk krijgen we er beelden van – maar het moet me van het hart dat de krachtsverschillen in dit toernooi zo groot zijn dat het bereiken van de kwartfinale voor Nederland een mooi succes zou zijn. Spelend tegen ons zou Reiten waarschijnlijk weer een prima middenvelder blijken.

Guro Reiten Beeld AFP

Een 9 voor Corinne Diacre 

In tegenstelling tot de van arrogantie overlopende coach van de Verenigde Staten heeft die van de ­Franse vrouwen een verfrissende houding ten ­opzichte van de omstanders, meestal journalisten. “Ik ben heel streng. Wij hebben nooit lol in het team. Dat komt door mijn starheid. De meisjes hebben het erg moeilijk met mij. Dat zie je terug op het veld.” Dat vrouwen vaak leuker zijn dan mannen weet ik al vijftig jaar. Hoe dankbaar om te zien dat niet alle voetbaltrainers boven hun macht hoeven te reiken in hun streven naar humor en intelligentie.

Corinne Diacre Beeld AFP

14 juni 2019: een 5 voor John de Bever

Het is niet vol te houden dat schlagerzangers geen rol zouden mogen spelen in het maatschappelijk debat. Daar staat tegenover dat John de Bever bij Studio France geen reden is om de televisie aan te zetten. Omdat ik het vanwege Suse van Kleef toch had gedaan, hoorde ik dat John een tegenstander is van de VAR, een opvatting die Dick Advocaat niet eens meer durft aan te hangen. Dit is zo typisch NOS. Steeds maar weer het midden zien te vinden tussen expertise en de grootste gemene deler. Hebben ze in Van Kleef een topanalist, zetten ze die De Bever naast haar, in het misverstand dat het volk zulks zou willen. John vond nummer drie van Noorwegen goed. Hij had het nog niet gezegd of Frankrijk maakte 1-0 door een fout van nummer drie.

Beeld BSR Agency

13 juni 2019: een 8 voor Sarina Wiegman

De wissels van de bondscoach hadden het hoogst denkbare rendement. Drie punten of één punt scheelt meer dan twee. De vraag waarom het Nederlands elftal zo traag en angstig voetbalde, is niet alleen te beantwoorden met ‘stress’. Hoewel ik begrijp dat de vrouwen zichzelf nog meer op de kaart willen zetten dan ze al staan, heeft de marketingmachine hoge toeren gedraaid. Aan Depay hebben we gemerkt waar het toe leidt als het voetbal zelf op de tweede plaats komt. Ik zag de afgelopen weken te veel obscure tv-ploegen, te veel lolligheid en te veel slecht lijkende poppetjes voorbijkomen. Het wordt tijd dat Wiegman de tent potdicht gooit. Interviews uitsluitend in de mixed zone en geen spelletjes meer met voetballers die het uitgieren. Vanaf nu is lekker met de meiden het parool, achter gesloten deuren graag.

Sarina Wiegman. Beeld VI Images

12 juni 2019: een 9 voor Vivianne Miedema

Een van de verworvenheden van het klimmen der jaren: met geknoei minder geduld krijgen. Knoeien was het wat Bloodworth deed. Knoeien op twintig meter, knoeien in de dekking voor eigen doel. Die is rijp voor een harde wissel. 

Spitse, nog zo een. Zij is toch aanvoerder? Iets meer concentratie, lef en inzet zouden gewenst zijn, tegen een tegenstander die niet meer was dan toernooionkruid. Je moet het wel wieden en uitwortelen, die handel. Dat duurde te lang. 

Gelukkig hebben we Miedema, die aan Memphis Depay een overtuigende masterclass gaf. Zo speelt een spits. Bij haar sprong geen bal weg, elke pass had ze meteen onder controle en speelklaar. Het was jammer dat ­Danielle van de Donk te weinig achter haar kwam. Tot nu toe is Miedema de beste speler die ik in Frankrijk heb gezien.

Vivianne Miedema in actie tijdens het WK tegen Nieuw-Zeeland. Beeld BSR Agency

11 juni 2019: een 4 voor Memphis Depay

Zou het een poging tot reclame voor het boek over ‘een harde jeugd vol angst en agressie’ zijn, dat voetbal van Memphis tegen Portugal? Dat hij zich in de rol van slachtoffer manoeuvreerde om medelijden op te wekken? Ik las in VI een onderverdeling van de internationals naar ­nationale, Europese en mondiale top. 

Op Memphis werd het stempel ‘wereldklasse’ gedrukt door een collega van de schrijver van het boek over ‘de jeugd vol angst en agressie’. Twee interlands gespeeld en nauwelijks een bal kunnen aannemen. Tegen Portugal 33 keer balverlies. Dat is geen wereldklasse, dat is wanhopig en tevergeefs aanklampen bij de subtop. Ik zag de nabeschouwing bij de NOS. De naam van Depay viel niet. Die van Cillessen wel, wat logisch was. Memphis durfden ze niet te bekritiseren. En Koeman ­durfde hem niet te wisselen.

Memphis Depay tijdens de finale van de Nations League. Beeld BSR Agency

8 juni 2019: een 7 voor Memphis Depay

In het commentaar van de bondscoach hoorde je tussen de regels door een zeker ongemak over de wissel van De Roon. Die had namelijk vrijwel niks fout gedaan en zijn opdracht te opereren als waakhond van De Jong vlekkeloos uitgevoerd. De botte oplossing van Raffie in de rust – ‘De Roon eruit, Van de Beek erin’ – was een vorm van voetbalpopulisme die je eerder in een talkshow zou verwachten. Natuurlijk moest Van de Beek erin. Het Nederlands elftal had geen sikkepit diepgang. De wijziging die technisch en tactisch het meest rechtvaardig zou zijn geweest, was het vervangen van Memphis. Bergwijn in de spits, Donny op tien, klaar was Kees: diepgang verzekerd.

Zelfs voor Memphis’ doen sprongen de ballen vaak van zijn schoenen en kwamen passes niet aan. Na elf minuten kon hij een pass van Wijnaldum niet aannemen. Twee minuten later opende hij naar links, waar niemand stond. Bal over de zijlijn. Ik praatte intussen tegen het tv-toestel. ‘Lekker, dat boek over jou, Memphis, over je harde jeugd vol angst en agressie. Neem eens een bal fatsoenlijk aan, man. Oh, je was net weer een enorm creatieve tekst voor ­Instagram aan het bedenken? ‘The street is talking. Today we took the number one spot as the BESTSELLING book in the Netherlands’? Knap hoor, die regel, maar ik zag de post wel op een wedstrijddag. Had je niks anders aan je hoofd, popidool?’

Nou ja, Memphis wissel je dus klaarblijkelijk niet. De bondscoach heeft hem in alle opzichten een vrije rol gegeven, inclusief de vrijheid te falen en ongeconcentreerd te voetballen. Op Twitter zeiden mensen na afloop dat hij ondanks slecht spel bij alle doelpunten betrokken was geweest. ‘Kun je nagaan wat er gebeurt als hij goed is.’ Die opvatting mist de essentie.

Memphis is een voorhoedespeler zonder de finesse van Van Persie, noch beschikkend over het killer­instinct van Van Nistelrooy. Zo snel als Rashford is hij ook niet. Hij is de belichaming van de Europese subtop. Zijn kracht is de totale overgave, de energie, de opofferingsgezindheid die hij tentoonspreidt. Hij kan een team op sleeptouw nemen met onbaatzuchtigheid. In dat opzicht is hij een sleutelspeler en wil Koeman de man niet wisselen rond wie hij zijn team heeft opgebouwd. Dat snap ik wel. Maar dat boek over een harde jeugd vol angst en agressie heb ik nu echt wel uit.

Memphis Depay Beeld AFP

Een 8 voor Virgil van Dijk

Wat lekker om te zien dat Van Dijk zich van het boegeroep van de Engelsen niks aantrok. Hij hoorde het niet eens, wel wetend dat het merendeel van de bevolking van de UK inmiddels zoveel heeft gezopen dat er van onherstelbare hersenschade sprake is. Zie ook de Brexit. Het team ontbeerde creativiteit. Het middenveld van Liverpool beschikt over het Braziliaanse brein van Fabinho. Het Engelse elftal heeft zo’n speler niet. Henderson werd er het hersenloze werkpaard dat hij van nature is.

Virgil van Dijk Beeld EPA

Een 8 voor Jackie Groenen

Het is een verademing dat het Nederlands vrouwenteam dinsdag eindelijk moet voetballen. Ook hier ­begint de marketing op de zenuwen te werken. KPN heeft een meezinger, Blokker heeft poppetjes, Albert Heijn blaast zijn roeptoeters mee en Jantje Smit wil dat we allemaal zingen dat we Nederland zijn. De scheidslijn tussen enthousiasme en exploitatie is zo dun.

Jackie Groenen Beeld ANP

7 juni 2019: een 7 voor Nabil Fekir

Ik spel de transfergeruchten, hoewel het gunstig schijnt te zijn voor zowel kopende als verkopende partijen zo lang mogelijk te wachten met het sluiten van een deal. Waarom weet niemand. Het is net als met heien: geen hond kan je vertellen waarom het om half acht begint. Lyon is het Ajax van Frankrijk: elk jaar is het kopen en verkopen en meestal blijft de selectie op peil. Nu wil Fekir per se weg, wat de kans dat Memphis blijft vergroot. Met Fekir uit de weg kan Memphis naar het centrum. Opleiden en scouten zijn Lyons krachten: zomaar wat namen van zelfopgeleide spelers die ze onlangs verkochten: Umtiti, Tolisso, Lacazette, voor samen 175 miljoen. En die ze kochten: Mendy (5 miljoen), Ndombele (8 miljoen), Dembélé (22 miljoen) wier aanstaande verkopen minstens het viervoudige opbrengen. Net Ajax, zei ik al.

Beeld REUTERS

6 juni 2019: een 5 voor Rutger Arisz

Of ex-directeur Arisz nu wel of niet is afgehaald van het ‘dossier-Nouri’, maakt voor de zaak zelf niks uit. Het waren ontroerende beelden van Mohammed en Mo met de schaal in hun handen tijdens de viering van het 34ste kampioenschap van Ajax op het Museumplein. Er sprak een harmonie uit die deze week in een talkshow werd bevestigd. De zaak tussen Ajax en de familie Nouri zou rond zijn. Helaas klopt daar niks van. 

Ik weet niet hoe vaak Van der Sar per kwartaal het geruststellende ‘komt goed, Edwin’ van zijn advocaten hoort, bij het aftekenen van de zoveelste factuur. Het komt niet goed. Het proces begint te ­schuren. Ik zou me goed kunnen voorstellen dat wanneer Ajax niet beweegt, de juristen van Nouri er opeens genoeg van krijgen en naar de rechter stappen.

Algemeen directeur Edwin van der Sar en Rutger Arisz. Beeld ANP

5 juni 2019: een 8 voor Joël Matip

Er is veel gezegd over Van Dijk en dat hij de ­Ballon d’Or zou moeten krijgen. Mij best en van harte gegund. Ook hadden ze het over De Ligt, die naast hem bij Liverpool zou moeten gaan voetballen. (Die raadgevingen van Jan en alleman over waar De Ligt zou moeten spelen, houd op zeg.) Mag ik op Matip wijzen? Die tijdens de Champions Leaguefinale nog beter was dan Van Dijk? Met als hoogtepunt die pass op Robertson: Becker geeft hem de bal, Son dreigt te pressen, Kane staat bij de keeper, Van Dijk wijst op Wijnaldum als aanspeelpunt en Matip geeft doodkalm een bal in de ruimte voor Robertson die de linksback in staat stelt op te stormen en uit te halen. Als die bal had gezeten, was het de assist van het jaar geweest.

Joël Matip (rechts) Beeld AFP

4 juni 2019: een 9 voor Vivianne Miedema

Miedema mist de explosiviteit van Ada Hegerberg, maar of de Noorse in staat is tot de typerende ‘Sleep van Miedema’, waarbij de tegenstander slaapt terwijl Miedema als een schaduw voorbijglijdt, betwijfel ik. Het doelpunt tegen Australië was van hoog niveau, zo hoog dat de spits Miedema de afwezigheid van Hegerberg in Frankrijk kan doen vergeten. Ook is ze in staat een mogelijke plek in de kwartfinale, in principe het hoogst bereikbare voor het Nederlandse vrouwenteam, te upgraden naar een halve finale. Laten we aan de vooravond van het WK afspreken het woord Leeuwinnen te beperken tot de vrouwtjesdieren die op de savannen van Afrika leven. Ik ben ook blij dat Groenen terug is op haar niveau. Ze kan Shanice wegsteken, van wie maar een van de drie voorzetten hoeft aan te komen. ­Vivianne Miedema doet de rest.

2019-04-04 21:39:55 ZEIST - Portret van Vivianne Miedema van het Nederlands vrouwenelftal tijdens een fotomoment op de KNVB campus. ANP LEX VAN LIESHOUT Beeld ANP

1 juni 2019: een 5 voor Michael van Praag

Van Praag is zo’n volbloed bestuurder aan wie je geen hekel kunt hebben. Zie hem genietend de ronde maken in een volle eetzaal: bij elke tafel even stilstaan, handen schudden, zo nodig een kwinkslag die het ­ordinaire net niet te boven komt, glimlachend rondkijkend op zoek naar nog belangrijker mensen die een contactmoment met hem verdienen. 

Hij heeft zelfspot genoeg als de zelfspot onderdeel blijft van de totale Michael van Praag. Heel af en toe is het zoeken naar zelfspot. Dan dreigt de totale Michael een tikkie voor lul te staan en dat verdraagt het ego van de geboren bestuurder dan weer niet.

Ik houd niet van het woord bubbel, maar toen Van Praag om zich heen ging slaan na zijn kierewiettweet over het stadion van Bakoe, slaagde hij er niet in uit de plastic wanden van zijn bobobubbel te breken. ‘Indrukwekkend’ noemde hij het lege stadion van Bakoe, waarvan hij een foto op Twitter zette. Hij vond het gemeen dat de mensen hem erover aanvielen, omdat hij de foto ver voor aanvang van de wedstrijd had gemaakt. 

Natuurlijk was het stadion toen leeg. Dat het later niet veel voller zou raken, liet hij achterwege. Ook het argument dat als Max Verstappen ging racen in Bakoe je er niemand over hoorde, sneed geen hout. Als een Armeense coureur niet zou worden toegelaten in Azerbeidzjan –misschien stond die man wel bovenaan in het klassement van de Formule 1 – dan zou de hel losbreken. 

Een van Arsenals beste voetballers werd zo dreigend bejegend door het Kuifjeland, gelegen in het spookachtige Transkaukasië, dat Mkhitaryan het veiliger achtte niet te gaan voetballen tussen de bergruggen achter de Oeral. Voordat je het weet, lig je jarenlang op vierduizend meter hoogte vanuit een tent naar wilde gemzen te koekeloeren, terwijl ergens beneden maar geen overeenstemming kan worden bereikt over de hoogte van het losgeld.

‘In Azerbeidzjan ­leven ook mensen. En die houden ook van voetbal,’ luidde het antwoord van Van Praag op de talloze ­gerechtvaardigde verwijten van hypocrisie aan de Uefa. Deze wedstrijd had nooit mogen worden ­gespeeld. Die context maakte Van Praags tweet ­ridicuul.

1 juni 2019: een 4 voor John Stegeman

De grootste rivaal van Go Ahead is PEC. Eén dag nadat Stegeman promotie naar de eredivisie was mis­gelopen, maakte de trainer bekend over te stappen naar de eredivisie. De nieuwe club heet PEC. Terwijl zijn spelers met 3-2 en 4-3 voor kwamen, zat Stegeman op de bank het persbericht voor te bereiden waarin hij zijn transfer zou bekendmaken. In de ­euforie van de promotie zou hij het doen, dacht hij. Dan trok het minder aandacht. Verslapte de concentratie? Lette hij even niet op? RKC won ten slotte, waarmee trainer Fred Grim twee wedstrijden tegen PEC afdwong. Ik weet wie er gaat winnen straks. 

John Stegeman Beeld BSR AGENCY / SOCCRATES

1 juni 2019: een 8 voor Sarina Wiegman

De meisjes van Oranje zijn alomtegenwoordig op de ‘socials’. Andrélon voert actie met het Nederlandse vrouwenteam. Ik ben benieuwd naar de omvang van de deal. Andrélon is van Unilever, een miljarden­bedrijf. Wordt het geen tijd de vrouwen los te maken van de ING? Zou de KNVB niet veel beter een aparte sponsor kunnen werven voor het vrouwenteam? Bij de hoofdsponsor zijn ze een boedelbakje. Unilever zou mooi zijn. Commercieel zit er meer in bij die ­meiden.    

Sarina Wiegman van het Nederlands vrouwenelftal Beeld ANP

31 mei 2019: een 8+ voor Fred Grim

Dat RKC is gepromoveerd naar de eredivisie dankt het aan interessant, aanvallend voetbal. Sinds hij in 2012 de finale van het NextGentoernooi bereikte, nadat hij met de A1 van Ajax twee keer kampioen was geworden, weet ik dat Fred Grim een goede trainer is. Als dank werd hij eruit geknikkerd door Bergkamp, Jonk en Jongkind, die op De Toekomst, niet geholpen door kennis of kunde en gesteund door de agressieve en kwaadaardige journalistiek van De Telegraaf, uit naam van Cruijff erin slaagden een enorme puinhoop te creëren. Grim werd trainer van ­Almere City, waar hij een Bronzen Stier en een periodetitel wist te winnen, en passant Vincent Janssen aan een transfer helpend. Terwijl Jonk inmiddels voor Jantje Smit werkt, gebruikte Grim de talenten van Dylan Seys, Stijn Spierings, Anas Tahiri en Emil Hansson optimaal en bereikte de eredivisie.

Fred Grim (links) Beeld VI Images

29 mei 2019: een 8 voor Anwar el Ghazi

Frank Lampard had nog niet verloren van Aston Villa in de finale voor een plek in de Premier League of de geruchten over zijn opvolging van Maurizio Sarri bij Chelsea begonnen rond te fladderen als zwaluwen in een lagedrukgebied (Of als metaforen in het werk van Marsman: ‘De morgenlucht is een bezoedeld kleed/een bladzij met een ezelsoor’). Dus Lampard verliest de play-off van het team van El Ghazi en hij is meteen in de race bij Chelsea. Gekke wereld. 

El Ghazi speelde goed in de halve ­finale tegen West Brom, tegen Derby bekroonde hij zijn comeback met een kopdoelpunt, nadat hij zijn tegenstander behoorlijk had overklast. Weer zo’n voetballer die tijd nodig had om het zinnebeeldige kwartje te laten vallen. Mocht Villa hem kopen van Lille, dan kan hij doorbreken in de Premier League. 

28 mei 2019: Edwin van der Sar: 6-

Van der Sar vond het ‘erg vervelend’ voor de toeschouwers dat de wedstrijd tussen Ajax O19 en Feyenoord O19 niet kon worden uitgespeeld. Sorry, maar ik was allang weg toen het sein tot staken werd gegeven. Voor crimineel spektakel heb ik Netflix. De situatie was een half uur voor het begin van de wedstrijd al enigszins surrealistisch. Bij het hek naar De Toekomst stond een aantal nauwelijks tot niet geïnstrueerde beveiligers. In het kassahok één overspannen man. Toen ik mijn perskaart toonde bleek dat de beveiliger nog nooit zoiets had gezien. Zijn baas ook niet. Een Ajaxsteward liet me binnen. Net op tijd, zeg. Op het middenveld liep een lange blonde jongen naast wie ik had gestaan tijdens Sparta O19-Ajax O19, Wouter Burger. Een box-to-box-speler die we terug gaan zien in Feyenoord 1.

25 mei 2019: Naci Ünüvar: 9

Ver in de tweede helft, de zon was al aan het zakken, kreeg ik in de gaten dat ik naast een groepje spelers van Feyenoord O19 stond. We keken naar Sparta O19-Ajax O19. Soms doe ik iets geks, dan rijd ik bijvoorbeeld op een woensdag in de spits over de A4 naar Rotterdam en zoek me rot naar een sportpark dat Nieuw Terbregge heet. “Gewoon langs het vliegveld rijden en steeds maar rechtdoor, dan steek je af,” had Hugo Borst gezegd. Enfin, genoeg geklaagd.

Dat die spelers van Feyenoord daar stonden, vond ik mooi. Vanmiddag vechten ze op De Toekomst voor hun laatste kans op het kampioenschap en dit was hun laatste kans om de tegenstander te observeren. Ze zagen dat Ajax met maar vier spelers van 18 jaar was gekomen. De rest was van 2002 of 2003. Ünüvar wordt half juni 16 jaar oud. Ik heb het elftal dit seizoen een keer of zes zien spelen, waaronder twee heel slechte wedstrijden tegen het AZ van Maxim Gullit. Op deze late voorjaarsmiddag voetbalden ze ook niet geweldig, maar met meer dan de helft van het Oranje O17 dat zondagmiddag Europees kampioen was geworden, viel er hoopgevend veel individueel talent te bewonderen. Vooral Ünüvar, die donderdag een contract heeft getekend, is een jongen die voor het eerst sinds 2017 weer extra mensen naar de velden zal trekken. Hij maakte de 0-1 door pijlsnel weg te sprinten, de bal over de uitkomende keeper te liften, te controleren met de schouder en binnen te tikken. Zijn tweede doelpunt was een vrije trap, die hij in de laatste ­minuut geraffineerd met binnenkant rechts laag langs het muurtje schoof. De spelers van Feyenoord dachten niet dat hij makkelijk zou zijn uit te schakelen. In drie dagen tijd besliste Ünüvar twee sleutelwedstrijden: een EK-finale en deze tegen Sparta.

Ajax A1, overigens met lichte disciplineproblemen, heeft het kampioenschap nu weer in eigen hand. Bij Sparta deden talentvolle voetballers mee, afkomstig uit een goede jeugdopleiding. Toch zijn er mensen bij de club die de jeugdopleiding willen afschaffen. Onlangs sprak ook Robert Eenhoorn van AZ zich in die richting uit. Goed opleiden kost veel geld. Waarom zou je dat uitgeven als jaar in jaar uit de topclubs kersen komen plukken? Dat is een zorgwekkende situatie. Helaas kan de KNVB er niks aan doen. De grote clubs maken alles uit op dit vlak. 

25 mei 2019: Arsène Wenger: 8

Wenger vertelde aan The Guardian goed te leven in zijn zwarte gat. Of dat waar is, weten we natuurlijk niet. De man is veertig jaar lang trainer geweest.

Interessant vond ik dat hij al aan het eind van de ­jaren tachtig computerprogramma’s ontwierp om de fysieke en technische voortgang van zijn spelers in kaart te brengen. Nu heeft hij geïnvesteerd in een chip die tegen de schoen van een speler wordt geplakt, het meest geavanceerde meetinstrument op de markt. Welke Nederlandse trainer zou er als eerste mee gaan werken? Ik denk Sarina Wiegman, vooruitstrevender dan wie ook in deze polder.

Arsène Wenger Beeld BSR Agency

25 mei 2019: Marten de Roon: 8

Morgen Atalanta-Sassuolo. Als Atalanta wint, worden ze derde, een prachtige prestatie. Ik zag Marten de Roon zondag tegen Juventus. Hij was een van de beste ­spelers op het veld. Kost tussen de 20 en 25 miljoen euro. Ideale opvolger van Lasse Schöne.  

Marten De Roon Beeld Getty Images for Lega Serie A

24 mei 2019: Ada Hegerberg: 9

Dat Hegerberg de beste voetbalster van de ­wereld is, staat buiten kijf. In de Europese competities speelde 46 wedstrijden, waarin ze 44 keer scoorde. Het meisje is pas 23 jaar, hè. In de 208 competitiewedstrijden die ze tot nu toe ­afwerkte, waarvan de laatste vier jaar in Lyon, maakte ze 211 doelpunten. Wie haar vorige week Barcelona zag verslaan in de Champions League­finale, zal niet twijfelen aan haar status van superster. Ze voetbalt op het niveau van Martha en Hamm. Iemand mailde me dat ze hem sterk aan Marco van Basten deed denken. Het is natuurlijk ontzettend spijtig dat dit kanon niet meedoet aan het WK. Ze heeft er geen trek meer in door de Baudets van de Noorse voetbalbond te worden behandeld als tweederangs sportvrouw. Gelijk heeft ze. Hegerberg is groter dan Noorwegen.

23 mei 2019: Martin Ødegaard: 8

Toen hij 16 was en een hype, ergerde ik me aan die jongen met zijn praatjes en zijn foto’s met ­Zidane. Dat was in 2015. Hij haalde het eerste één keer en zat in het tweede onder Zidane vooral op de bank. Intussen is Zidane terug bij Real en hoewel Ødegaard heeft gezegd dat die terugkeer mooi is voor Madrid, is het de vraag of dat ook voor hem geldt. Volgens Bryan Linssen is zijn teamgenoot al veel te goed voor Ajax en moet hij naar Madrid gaan. Bryan gebruikt grote woorden, vermoedelijk om een gebrek aan lengte te compenseren. Ook de agent van Ødegaard weet dat Ajax op dit moment de beste stap is voor zijn speler. Ik hoop dat de Noor goed heeft opgelet bij het meeverdedigen van Ziyech. Dat is een verbeterpunt.

22 mei 2019: Henrikh Mkhitaryan: 8

Mkhitaryan, middenvelder van Arsenal, mag niet meedoen in de Europa Leaguefinale van 2019. De veiligheid van de Armeniër loopt ­gevaar in Azerbeidzjan. Dus omdat twee dwergstaten aan de rand van het heelal elkaar al zevenduizend jaar een gebied betwisten waar wij niet dood gevonden willen worden, moet ­Arsenal het tegen Chelsea zonder zijn middenveldmotor doen. Dat de Uefa hier niks tegen doet, zegt alles over de integriteit, de visie en de besluitvaardigheid van de overkoepelende bond. De Uefa had tegen de organisatie in ­Bakoe moeten zeggen: Mkhitaryan doet mee. Wordt hem een haar gekrenkt, dan maakt Azerbeidzjan niet langer deel uit van de internationale voetbalwereld. Nog beter: Arsenal en Chelsea hadden samen kunnen optrekken in een weigering naar Bakoe te komen. Dat ze daar toch gaan voetballen, zegt veel over het ­cynisme en opportunisme van de clubs.

Henrikh Mkhitaryan Beeld Getty Images

21 mei 2019: Thierry Henry: 9+ 

Ik zou een stukje schrijven, onderwerpen zat: Oranje O17, Ada Hederberg, Marten de Roon, Jaap de Groot, wie weet, totdat ik op een filmpje van de BBC stuitte. Gareth Southgate, Peter Crouch, Jermaine Jenas, Danny Rose en Thierry Henry die onder de hashtag ARoyalTeamTalk, in een kleedkamer bijeenkomen om over psychische problemen te praten. O ja, en Prins William was er ook bij. Plus een paar oudere voetbalfans die aan depressies en angstaanvallen hadden geleden, of leden. Hoe zij keken toen de voetballers het veld betraden. Ik heb nooit zo’n intense clip gezien. De tussenshots als Peter Crouch vertelt dat hij huilend in bed lag omdat hij er net als andere kinderen wilde uitzien. Wie het woord verbinden gebruikt wil ik doodslaan. Dat is dan mijn mental health problem. De BBC verbond op geniale wijze.

Thierry Henry (rechts) Beeld REUTERS

18 mei 2019: Hakim Ziyech: 9

Nu zelfs de politiek zich uitspreekt voor het blijven van Hakim Ziyech, wat me een unieke wending lijkt –hebben leden van de Tweede Kamer zich ooit uitgesproken voor het thuisblijven van Abe Lenstra toen Fiorentina hem de blanco cheque bood? – ligt het voor de hand af te wegen of de kans aanwezig is.

Ziyech verdient bij Ajax wat Vertonghen en Alder­weireld ongeveer bij Spurs krijgen. Voor het geld hoeft hij niet naar een subtopper in Engeland. Een

financiële sprong voorwaarts kan alleen een transfer naar de absolute top hem brengen: dus niet naar AS Roma of Dortmund. En vooralsnog heeft die absolute top zich niet gemeld.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat Ajax een transfer van Ziyech en Van de Beek zal blokkeren,

gezien de belofte van de directie de selectie niet te

laten leegplukken. De Jong is al weg, De Ligt en Neres staan op de rand van een vertrek. Voor Van de Beek zal gelden dat mocht Ajax hem tegen willen houden, men hem zal moeten belonen met een opwaardering van zijn contract naar het niveau van Ziyech, Blind en Tadic. Anders is het vals. Stel je voor: Bergwijn komt naar Ajax om te schitteren in een voorhoede naast Tadic en Ziyech. Daarachter Donny van de Beek, Carel Eiting en Noussair Mazraoui. Blind,

Tagliafico, Veltman en een of andere obscure Argentijn, of de rechter centrale verdediger van Lyon,

Denayer. Die is goed! Onana op goal. Op zijn sloffen haalt Ajax de groepsfase van de Champions League weer. Kijkcijfers blijven maar stijgen. Niet alleen Amsterdam maar heel Nederland verheugt zich. Ik weet dat: toen ik zondag de Bas Paauwe-zaal van De Kuip betrad wilden er vijf hele grote, sterke Rotterdammers met me op de foto. Ik kon geen nee zeggen, om voor de hand liggende redenen. De sterkste fluisterde in mijn oor dat hij hoopte dat Ajax kampioen zou worden. Ik zei dat hij dat beter niet hardop kon zeggen. “Waarom denk je dat ik fluister?” zei hij.

Hakim Ziyech Beeld BSR Agency

18 mei 2019: Florentino Perez: 5

Wat wil Perez, de president van Real Madrid, nu

eigenlijk? Laatst schreef ik iets over de verbazing­wekkende Luka Jovic. Dat hij zo snel en tweebenig was en hoe goed hij kon koppen. Dat Madrid hem wil hebben, begrijp ik. Zestig miljoen gaat Perez voor de Serviër betalen en dat is geen cent te veel.

Ook tactisch gezien lijkt het een slimme zet:

Benzema krijgt een nieuwe Ronaldo naast zich om zijn efficiënte loopacties omheen te weven. Hazard daar schuin links achter kan ik ook volgen, hoewel het de doodsteek is voor de eigen opleiding als Isco en Asensio weer op de bank belanden. En de pas nog bejubelde Vinícius? In de verhuur? Dat de schrokop uit Madrid dan ook nog eens Neymar wil opvreten, toont een vorm van voetbalboulimia waar niet alleen de patiënt zelf van moet overgeven.

Florentino Perez Beeld REUTERS

18 mei 2019: Ousmane Dembélé : 8  

The Bleacher Report publiceerde een mooi filmpje over Abdelhak Nouri, waarin onder anderen Justin Kluivert en Ousmane Dembélé optreden. De laatste tijd verrijken Amerikaanse media de voetbalwereld: de New York Times met Rory Smith, The Players

Tribune met hun baanbrekende interviews en het Bleacher Report van Ted Turner: hoofdkantoor in San Francisco. Ook de voetbalwereld wordt steeds kleiner. Amerika zit bovenop het nieuws.

17 mei 2019: een 9 voor Matthijs de Ligt

Volgens mij was het na een maand van haar burgemeesterschap dat Femke Halsema op bezoek ging bij de familie Nouri aan de Aalbersestraat. Er werd niet met bier gegooid en men stak geen vuurwerk af. Even over dat eeuwige vuurwerk: twee weken geleden zag ik na afloop van Liverpool-Barcelona een indrukwekkende uiting van supportersvreugde door de Kop. Geen spoortje vuurwerk gezien. 

Met Halsema heb ik niet te doen, daarvoor is zij een te sterke vrouw en Matthijs een veel te goede keeper. Het ging redelijk relaxed op het Museumplein, behalve dan het gebruik van een vol blikje bier als aanvalswapen. Hopelijk staat die lamzak frontaal op camera. Voordat de ceremonie begon, zag ik op televisie Mohammed Nouri praten met Femke Halsema. Het zag eruit als een gesprek tussen mensen die elkaar al langer kennen. 

Frenkie de Jong en Matthijs de Ligt met de schaal Beeld ANP

16 mei 2019: een 9 voor Erik ten Hag

Opnieuw reageerde Ten Hag relaxed en volwassen na het behalen van het kampioenschap. Hans Kraaij vroeg waarom hij niet ging ‘cashen’ in het buitenland. Alsof bij Ajax niks te verdienen valt. Vraag even aan Tadic, Ziyech en Blind wat er elke maand op hun rekening wordt bij­geschreven. Marc Overmars heeft onlangs bijgetekend. Zou het niet voor de hand liggen dat hij Ten Hag opwaardeert met een nieuw contract? Dan casht Erik gewoon in Amsterdam. Vaak zijn het trouwens aanhangers en oud-spelers van Feyenoord die vinden dat Ten Hag moet cashen in het buitenland. Zijn zij mooi van hem af. Zouden zij echt denken dat Frenkie de Jong bij Barcelona gaat voetballen om te cashen in het buitenland? Ten Hag lijkt me iemand die graag iets opbouwt. Liever wacht hij nog even op Bergwijn.

14 mei 2019: een 6- voor John de Jong

Ik zag een tweet met een uitspraak van John de Jong, technisch directeur van PSV. ‘Wij verkopen Steven Bergwijn NIET aan Ajax. Niet voor 30 miljoen, niet voor 40, niet voor 50, 60, 70 miljoen of nog meer. Het antwoord blijft: NEE.’ 

Het gebruik van de hoofdletters is significant. PSV stelt zich loeihard op, tot vreugde van de achterban. Nu ben ik de technisch directeur van Inter Milaan en iemand leest me dit bericht voor. (Inter is naast Ajax de meest serieuze kandidaat in de markt voor Bergwijn.) Ik glimlach om de emotionele liquidatie van een bieder door de verkopende partij. In plaats van de prijs op te drijven door een paar keer van Amsterdam naar Milaan te wijzen en weer terug, verzwakt PSV zijn onderhandelingspositie. Mijn ­eerste bod namens Inter bedraagt 21 miljoen.

John de Jong Beeld Edwin van Zandvoort/Soccrates

14 mei 2019: een 9+ voor Robin van Persie

Terwijl Ajax in de Arena kampioen werd, zat ik in de Kuip bij de afscheidswedstrijd van Robin van Persie. Het leek een opoffering, maar later die avond zou ik Van Bommel tegenkomen in Rotterdam. Dat was pas echt doorbijten uit respect voor een groot voetballer. Niet alle ex-voetballers kregen het respect dat ze verdienden. Van Basten werd uitgefloten en zijn toespraak overstemd door de aubade die ook de aanhangers van Manchester United blijven brengen als ze tegen Arsenal spelen. ‘Ooh, Robin van Persie’. Robin was zichtbaar versleten en nog altijd de beste voetballer op het veld. Dat ze bij Feyenoord niet ophouden te denken het publiek te vermaken met een lied van Lee Towers, zegt misschien niets over de voetbalvisie van de leiding, maar geruster op de toekomst zou ik er niet van worden. 

Robin van Persie Beeld BSR Agency

11 mei 2019: een 4 voor Gerd Müller 

Op de eerste plaats in de lijst van ergste verloren wedstrijden in de voetbalgeschiedenis staat de WK-finale van 1974. Het was zo erg dat ik maanden later, bij de première van de WK-film van Maarten de Vos in de City, nog altijd hoopte dat Rep die bal erin zou schieten. Weer niet. Ajax-Tottenham Hotspur staat op de tweede plaats. Genoeg daarover. Op drie staat Oostenrijk-Nederland (3-2) in 1957, na een 0-2 ruststand door twee goals van Noud van Melis. Toen heb ik drie kwartier verschrikkelijk gehuild. Op vier de halve finale 1998 tegen Brazilië. Toen heeft mijn dochter drie kwartier verschrikkelijk gehuild. Op vijf, ex aequo, staan Milan-Ajax 2003 (3-2), Argentinië-Nederland 1978 (3-1) en Nederland-Brazilië 1994 (2-3). Ik herinner me geen tranen meer. 

Gerd Muller

11 mei 2019: een 9 voor Matthijs de Ligt

Het woord trots wordt vaak misbruikt. Ik ben niet trots op Ajax, of op wat ze hebben bereikt. Wij waren slechts toeschouwers, geen deelnemer. De trots gunnen we de spelers die ons zoveel wedstrijden in een roes van dankbare gelukzaligheid hebben gebracht. Zo vaak zullen we het in het café, in huis­kamers, op straat – en de kinderen op het schoolplein en in de klas – nog hebben over een elftal dat het voetbal opnieuw leek te hebben uitgevonden.

Er staan vier Engelse ploegen in twee Europese ­finales. Onze felicitaties gaan uit naar stadions van miljarden, naar honderden miljoenen per jaar aan tv-rechten, aan de transfer fees van Mino Raiola, aan de salarissen. Gefeliciteerd, miljardairs.

Maar Ajax zal worden herinnerd om het voetbal, om de essentie. Miljoenen kinderen weten nu wie Matthijs de Ligt is, kennen de namen van Frenkie, Donny en Hakim. De voetballers mogen daar trots op zijn, wij zijn alleen maar dankbaar.

Matthijs de Ligt Beeld BSR Agency

11 mei 2019: een 4 voor Lucas Moura

Van Céline heb ik altijd beweerd dat zijn antisemitisme mijn bewondering voor zijn schrijverschap niet in de weg stond. Céline had dan ook niet drie keer gescoord tegen Ajax in een halve finale om de Cham­pions League. Bij Moura heb ik er geen probleem mee dit principe overboord te gooien. Die gast is een aanhanger van de Braziliaanse president Jair Bolsonaro, die over een lid van het parlement zei dat ze het niet verdiende te worden verkracht, omdat ze te lelijk was. Zijn ideeën over homoseksualiteit zijn bekend: hij heeft liever dat zijn zoon omkomt bij een auto-ongeluk dan dat hij thuis komt vertellen homo te zijn. In Brazilië zijn in de afgelopen jaren, ook in naam van Lucas Moura, meer dan vierhonderd homo’s en transgenders vermoord.

In 1958 moest Pelé op de bank beginnen van het Braziliaanse elftal, omdat hij te zwart was. Vanaf de kwartfinale schoot hij zijn land ten slotte naar de ­wereldtitel. Het heeft weinig invloed gehad. Bolsonaro, de held van Moura, betoogde dat veel Afro-Brazilianen zich niet zouden mogen voortplanten. “Bolso­naro is geen racist, want als hij een racist was, zat hij wel in de gevangenis,” aldus Moura over zijn president. Bolsonaro versoepelde de wapenwet in zijn land en gaf het leger weer toestemming om het militaire regime uit de jaren zestig te herdenken. Over de tienduizenden die in die periode zijn gemarteld, zei hij dat het een fout was geweest. Ze hadden ze beter kunnen vermoorden. Ik denk niet dat ik op 1 juni naar de finale kijk.

Lucas Moura Beeld BSR Agency

10 mei 2019: een 8 voor Joël Veltman

Veltman had ik liever in de basis zien staan, met Mazraoui op het middenveld. Dat gezegd hebbende, achteraf, geef ik toe de wedstrijd nog niet te hebben verwerkt. Evenmin als de voorbeschouwing van Valentijn Driessen van De Telegraaf, die ervoor pleitte om Lucas Moura niet te dekken, want die scoorde nooit. Hij had de hattrick van half april tegen Huddersfield kennelijk over het hoofd gezien. 

Het deed me deugd om Christian Eriksen na afloop te horen zeggen dat Ajax de beter voetballende ploeg was geweest. Dat de Spurs het op mentaliteit hadden gewonnen. Het was een van de treurige aspecten van de nederlaag: dat Tottenham met al die buitenlanders in hun team een ouderwets Engelse vechtploeg is gebleven. Alleen Eriksen zou bij Ajax op het middenveld mee mogen doen. Liverpool gaat er vermoedelijk gehakt van maken.

Joël Veltman Beeld AFP

9 mei 2019: een 9 voor Hakim Ziyech

Het is twee uur ’s nachts en ik kan niet slapen. Net naar het filmpje met Ziyech gekeken. Hij slaapt ook niet, denkend aan die twee keer dat hij het eindpunt in de combinatie was en dat hij net naast schoot. En even later op de paal. 

Matthijs de Ligt slaapt niet. De aanval van ­Tottenham ­Hotspur in de laatste minuut gaat steeds door zijn hoofd. Of aanval? Het waren nauwelijks aanvallen te noemen van Tottenham. Ze zetten een lantaarnpaal voorin en mikten alles op de lampenkap. Voetballen was het niet: het was een soort powerplay waar ik eigenlijk op neerkijk. 

Schöne slaapt ook niet. Hij vraagt zich obsessief af wat hij precies deed toen Onana de bal voor het oprapen had. Ik kijk het filmpje met Ziyech terug en ik hoop dat hij bij Ajax blijft.

Hakim Ziyech en Dusan Tadic Beeld BSR Agency

8 mei 2019: een 9+ voor Frenkie de Jong

Die lach van Frenkie heeft in al zijn aanstekelijkheid een hoog fuck you-gehalte. Zo lacht een jongen uit Arkel aan wie zojuist iemand het begrip ‘vliegschaamte’ heeft uitgelegd. Of aan wie is gevraagd of hij de tatoeage van een tijger op zijn rug wil. Frenkie lachen. “Een tijger? Serieus?” 

Met de doorbraak van de jonge voetballers bij Ajax zien we een kentering in de cultuur van de tatoeage. 

De tatoeage heeft zo te zien zijn langste tijd gehad. De tatoeage schittert door afwezigheid bij Mazraoui, Onana, De Jong, De Ligt, Van de Beek. Zij vervolgen afbeeldingsloos hun weg. Zou Alderweireld zich vanavond niet een beetje schamen voor zijn opsmuk? Frenkie de Jong die in het voorbijgaan een blik werpt en dan zegt: “Ik mocht geen tatoeage van mijn moeder. Ze vond het zo ouderwets.” 

Frenkie de Jong Beeld ANP - Olaf Kraak

7 mei 2019: een 9+ voor Hakim Ziyech

Die hakbal! De hakbal waarmee Ziyech ver terug op eigen helft de aanval opzette waarin hij ten slotte zelf de assist zou geven op Klaas-Jan Huntelaar, die eigenlijk de assist op Donny van de Beek had moeten geven. 

Intussen liet Mazraoui zich ook zien met zijn werk aan de zijlijn en daarna die pass op Hakim. Maar de hakbal van Ziyech! Die goed terechtkwam. Of mag je dat bij zo’n hakbal niet eens dénken, dat de hakbal ook verkeerd terecht had kunnen komen? 

Later liet Van de Beek aan Huntelaar zien, lachend en wel, wat je doet als er een medespeler vrij voor de keeper staat: dan geef je hem de bal. En dan scoort de medespeler. Die vervolgens de man van de assist hartelijk komt bedanken. Maar nog even over die hakbal.  

Hakim Ziyech Beeld BSR Agency

4 mei 2019: een 8+ voor Luka Jovic

Omdat ik veel live wedstrijden kijk uit de Premier League, had ik nog nooit een hele wedstrijd van Jovic gezien. My bad! Hij was de eerste speler in de laatste twee maanden die Ajax even uit mijn hoofd kon ­verdrijven. Jovic kan dribbelen, schieten met twee ­benen, passen, alles in de hoogste versnelling. 

O ja, koppen kan hij ook. Zelf zette hij tegen Chelsea de aanval op voor Eintracht Frankfurt, door een technisch volmaakte pass op Kostic te geven. Hij rende door en Kostic gaf een strakke, vrij lage bal voor het doel. De manier waarop Jovic hem erin kopte! Die techniek hadden ze in Duitsland niet meer gezien sinds Uwe Seeler.

Eintracht Frankfurt was eigenlijk een interessanter elftal dan dat met olieroebels bijeengehouden Chelsea. Daar hadden we Willian weer met zijn schijnbewegingen zonder rendement, Vanenburgschaartjes en schoten die altijd net naast gaan. Naast hem die klier van een Giroud en rechts van hem het draven van een pseudotalent als Pedro. Het spijt me voor Kanté en Hazard, maar Chelsea kunnen we sinds Ajax naar de top lonkt niet meer ­helemaal serieus nemen. Had Maurizio Sarri nou net zo’n bril op als de huisjesmelkende Oranjetelg uit Amsterdam? Wie naar voetballen kijkt door een Ajaxbril, ziet verderop alleen nog maar karikaturen.

Dat is een gevaar voor woensdag: Tottenham Hot­spur is veel beter dan we nu denken. Ze kunnen echt voetballen en het is raar dat ze al een paar wedstrijden niet scoren, want ze scoren altijd. Ajax zal woensdag binnen een kwartier een doelpunt moeten maken. Geloof me, als de Spurs erin gaan geloven, wordt het moeilijk.

Alleen hebben ze geen Jovic en zijn zelfs zij te arm om hem te kopen. Aan de beste jonge aanvaller van Europa kleeft een zwarte rand: hij is eigendom van iemand die Fali Ramadani heet, een Albanese spelersmakelaar die Jovic verkocht aan Limasol, waarvoor hij nooit een seconde speelde, om hem in een geblindeerde vrachtwagen van Cyprus naar Benfica te transporteren, dat hem verhuurde aan Eintracht Frankfurt. Kan een wereldtalent op tegen het bederf om hem heen, is de vraag. 

Luka Jovic Beeld AFP

4 mei 2019: een 9 voor Erik ten Hag

Wie gaat Ten Hag morgen sparen tegen Willem II? Ziyech? Nee, dan wordt Hakim boos. Schöne? Nee, dan wordt Lasse boos. Tadic? Nee, dan spreekt Dusan een Servische banvloek uit over Ten Hag. Onana? Nee, want Lamprou heeft oude banden met Willem II. 

De Ligt? Nee, dan geeft Matthijs hem een kopstoot. Veltman? Dat zou heel oneerlijk zijn na zo’n lange ­revalidatie. Coachen is ontzettend gecompliceerd. Als ik Ten Hag was en ik moest spelers sparen, dan spaarde ik Ekkelenkamp, Dani de Wit, Dolberg en Sinkgraven. Dan maar boos.

Erik Ten Hag Beeld Getty Images

4 mei 2019: een 5 voor Mauricio Pochettino

Jan Vertonghen heeft geen hersenschudding, zegt Tottenham Hotspur. Hij heeft alleen iets aan zijn neus. We zagen Jan kotsen en in elkaar zakken, maar hij mankeert alleen iets aan zijn neus. Pochettino zei ook al dat de dokters niks te verwijten viel toen ze de wankelende Belg het veld weer in stuurden. Laten we hopen dat Pochettino bij het bepalen van tactiek en opstelling voor woensdag even helder denkt als bij het verdedigen van zijn medische staf.

Mauricio Pochettino Beeld Getty Images

3 mei 2019: een 9,5 voor Lionel Messi

Daar had je Messi weer met een free kick. Hij ging in de bovenhoek. What’s new? Den Uyl en de oliecrisis: “Het wordt nooit meer zoals vroeger.” Gordon vindt ware liefde. Echt waar?

Ja, het stond in de krant. Benzineprijs gaat ­omhoog. Theo Hiddema woont in Maastricht. ­Kader Abdolah heeft een snor. Mieke Telkamp zingt Waarheen, waarvoor. Pelé met zijn duizend goals. Amsterdam heeft last van toeristen. Eigenlijk was Garrincha beter. GroenLinks waarschuwt voor klimaat­verandering. Er was een vak in De Meer en daar zaten mensen te blowen en te genieten van de schaar van Tscheu La Ling. Op de snelweg staat een file. Ronnie O’Sullivan maakt een 147. Michel van Egmond schrijft een bestseller. Messi schoot met links een vrije trap in de bovenhoek. Gelukkig via een schouder, anders was het saai geweest.

Lionel Messi Beeld AFP - Javier Soriano

2 mei 2019: een 5 voor Mauricio Pocchettino

Het inbrengen van Mazraoui was een wissel op het niveau van Ajax’ voetbal. Nous ging over Eriksen heen, die gedwongen was met hem mee te gaan. Het was het einde van de dreiging van Tottenham.

Achter de vervanging van Schöne zat een gedachte, die van Vertonghen door Sissoko berustte op toeval. Toch wordt Pochettino gezien als een tactisch brein. Een brein dat tegen dit Ajax drie centrale verdedigers opstelde. En dat niet ingreep toen bleek dat Van de Beek Wanyama tot hijgende hulpeloosheid wist te reduceren.

Zou Koeman het hebben gezien? Dat zal toch wel? En Overmars, die vooral druk bezig is met het verkopen van De Ligt en Ziyech? Toch moet hij misschien tussendoor in Donny’s contract even een paar getallen wijzigen richting het salarisplafond waartegen Blind en Tadic hun hoofd net niet stoten.  

Mauricio Pochettino Beeld EPA

1 mei 2019: een 9+ voor Donny van de Beek

Ik vind het komisch wanneer mensen Donny een loper noemen, een werker, een dienende speler, weet ik veel. Vooral is Van de Beek een gewel­dige voetballer, wiens baltechniek en handelingssnelheid niks onderdoen voor die van ­Tadic of Ziyech. 

En als een analist van Veronica hem Opdebeek noemt en een hele studio daarom lacht, weet je exact waarom elke zender van John de Mol altijd mislukt. Expertise en feitenkennis zijn bij De Mol ondergeschikt aan flauwekul. 

Dit was een halve ­finale in de Champions League en in de studio zitten clowns en praatjesmakers die van De Mol tonnen per jaar krijgen om hun ongein over ons uit te storten. Gelukkig namen Blind, Veltman, De Ligt, Van de Beek, De Jong cum suis hun vak wel ­serieus. Ze knokten totdat ze niet meer konden.

Donny van de Beek Beeld AP

30 april 2019: een 5 voor Mauricio Pochettino

Ik wens de spelers van Ajax de mentale kracht toe van Ben Arfa, de voetballer van Rennes die het opnam tegen de miljarden van Qatar en won. Pochettino, de trainer van Tottenham Hotspur, vond het ‘oneerlijk’ dat Ajax een paar dagen vrij had gekregen van de KNVB en de Spurs niet. Crybaby Pochettino. 

Ajax moet het opnemen tegen een nieuw stadion van een miljard, honderden miljoenen aan televisierechten en een contract van een half miljard over vijftien jaar met Nike. Weet je wat pas oneerlijk is? Dat heel Europa hoopt dat Ajax wint van het grote geld. 

Zoals Frankrijk tranen van ontroering meehuilde met Ben Arfa nadat hij de beker had gewonnen en schande riep toen de rancuneuze PSG-eigenaar Nasser Al-Khelaifi hem na afloop de hand weigerde te schudden. Het grote geld verspreidt bederf. 

Mauricio Pochettino Beeld BSR Agency

27 april 2019: een 8 voor Paul Pogba

Natuurlijk won Manchester City verdiend van United. Guardiola bouwt er nu drie jaar aan een ideaal elftal en kocht in de loop van die tijd spelers als Gundogan, Sané, Ederson, Mahrez en de man die tegen Manchester United de beste van het veld was, de geniale Bernardo Silva. United zit opgescheept met een ceo die niks van voetballen begrijpt. Ed Woodward is nu aan zijn vierde trainer bezig. Daarbij komt de geluidsoverlast van permanent overvliegende straal­jagers als Gary en Phil Neville, Paul Scholes, Rio Ferdinand en de verschrikkelijke Roy Keane. Zelfs Ajax heeft nooit zo’n destructieve vijfde colonne gekend.

Na de wedstrijd tegen Manchester City moest Pogba het weer ontgelden. “Hij is het grote probleem van dit team,” aldus Keane. Tuurlijk, Pogba is groot, hij is zwart en soms heeft hij de motoriek van een giraffe. Een beter doelwit vond koning Leopold II in Kongo-Vrijstaat niet eens. Volgens Gary Neville was Pogba met andere dingen bezig dan met voetballen voor United.

Omdat de vooringenomen commentaren, ook al vooraf, me de keel uithingen, heb ik tijdens Manchester United-Manchester City speciaal op Pogba gelet: hij was lang niet slecht. Het grote probleem bij United in die wedstrijd was De Gea die na rust twee keer fout zat bij schoten van Bernardo Silva en Sané. Een tweede probleem was de tactiek van Solskjaer die een starre 5-3-2 speelde.

Pogba had in de eerste helft, toen United keurig stand hield, minstens tien voorwaartse acties. Hij kwam ook gemotiveerd uit de kleedkamer met een mooie combinatie met Shaw, twee goede acties op het middenveld en een solo besloten met een schot dat werd geblokt door Gundogan die daardoor geblesseerd van het veld moest. In Spanje zullen grote donkere jongens ook best worden uitgescholden, maar met de bescherming van Zidane is Pogba in Madrid beter op zijn plaats dan als schietschijf van de arrogante bully’s uit de klas van ’92.

Paul Pogba Beeld BSR Agency

27 april 2019: een 8+ voor Donyell Malen

Ik stond naast Raiola toen ik Malen voor het eerst zag spelen. Raiola vond hem top, ik zag het niet, die gure middag op het kunstgras van De Toekomst. Arsenal zag het wel en nam de jongen van zestien voor noppes over van Ajax. Het gekke is dat, hoewel hij bijna dertig goals maakte in iets meer dan zestig jeugd­wedstrijden, Arsenal al na twee jaar afscheid van hem nam.

Raiola bracht Malen naar PSV en toonde daarmee impliciet aan dat de move naar Londen verkeerd was geweest. Weer een voorbeeld van uit winstbejag ongewenst sollen met het leven van een teenager. Donderdag zag ik wat anderen al wisten: Malen is top. De demarrage na Rosario’s dieptebal was bliksem in het grauw van de avond. De combinatie met Bergwijn voor de derde goal een wederzijds herkennen van talent. Luuk de Jong keek ernaar en zag dat zijn toekomst achter hem lag.

Donyell Malen Beeld BSR Agency

27 april 2019: een 7- voor Mark van Bommel

In plaats van blij te zijn met de uitstekende prestaties van zijn in sommige opzichten middelmatige elftal, blijft Van Bommel zeuren over… tja, als er niks te zeuren was, zeurde hij nog. Willem II-PSV werd live uitgezonden door de Franse televisie. Zonder Ajax’ prestaties in Europa zou dat nooit zijn gebeurd. De KNVB helpt Ajax, ja, en indirect PSV. Wees blij, Mark.

Mark van Bommel Beeld EPA

26 april 2019: een 4 voor Roy Keane

Als Pogba blank was geweest en één meter tweeënzeventig lang, zou hij dan ook de eeuwige pispaal zijn van verbitterde oud-voetballers die vooral uitblonken in het uitdelen van doodschoppen? Speel ik hier de vermaledijde racismekaart? Zeker wel, maar ik houd er meteen mee op. Ik heb de biografie van Roy Keane gelezen, door Roddy Doyle, en behalve de verbittering is er de waanzin, iets wat hij zijn ‘self-destruct button’ noemt. Als zo iemand analist wordt en hij gaat zich zitten opwinden omdat zijn club verliest door slechter te voetballen dan de tegenstander, in dit geval Manchester City, komt er bagger uit. Alex Ferguson zegt over Keane: “The hardest part of Roy’s body is his tongue.” Pogba verdient bij Manchester United het tienvoudige van wat Keane daar ooit heeft gekregen. Deal ermee, Roy, zou ik zeggen.

Roy Keane Beeld AFP

25 april 2019: een 7+ voor Mark van Bommel

Ik ken een meisje, of vrouw moet ik geloof ik zeggen, dat/die niet naar PSV kijkt, want als ze wel kijkt, scoren ze in de laatste minuut. Dat bijgeloof beheerst nu ons leven. Van Bommel krijgt ten onrechte een hoop shit over zich heen.

Vergelijk het centrum De Ligt/Blind met Viergever/Schwaab en je weet meteen hoe groot Van Bommels prestatie met PSV is. Welke middenvelders heb je liever: De Jong en Van de Beek, of Hendrix en Perreiro? Van zijn voorhoede zou alleen Bergwijn Ajax kunnen versterken.

Als Overmars verstandig is, haalt hij Stevie dan ook weg uit Eindhoven. PSV heeft het geld nodig en Ajax kan het betalen. Bergwijn maakt 25 doelpunten in Amsterdam waar hij wel wordt aangespeeld en Ajax verkoopt hem door voor stukken meer dan PSV nu kan krijgen. Dit is de tijd van doen. 

Mark van Bommel Beeld BSR Agency
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden