Opinie

'Hoger onderwijs moet open dag serieuzer nemen'

Met de voorlichting die het hoger onderwijs nu geeft aan aankomende studenten, blijft een hoog uitvalpercentage onvermijdelijk, constateert Suzanne Felix.

Te veel studenten komen niet eens toe aan hun laatste tentamens Beeld anp

Studenten in het hoger onderwijs hebben hun eerste tentamens inmiddels achter de rug. Een groot deel van deze groep zal de laatste tentamens van dit studiejaar echter niet maken.

Het percentage studenten dat de studie voor het tweede jaar afbreekt, ligt namelijk al jaren rond de 30 tot 35 procent. Onder jongeren met een niet-westerse achtergrond ligt dit percentage nog hoger. Een kostbaar en vervelend probleem, voor studenten, overheid en onderwijsinstanties.

Effectieve open dagen
Om het uitvalpercentage terug te dringen, besloten voormalig minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker tot investeringen in loopbaanbegeleiding: 9,6 miljoen euro in 2018, oplopend tot 30 miljoen in 2025. In de twaalf pagina's tellende Kamerbrief van 28 september 2016 met de voorgenomen plannen wordt echter niets geschreven over de voorwaarden voor effectieve open dagen en/of voorlichtingsbijeenkomsten.

Als ook de kwaliteit van open dagen en bijbehorende voorlichtingsbijeenkomsten mee wordt genomen in de plannen, en dus niet alleen het al dan niet bezoeken van een dergelijke dag, valt er veel winst te behalen. Dat weet ik sinds vorig weekend.

Zaterdag 4 november bezocht ik namelijk met Semhar (27 jaar) uit Eritrea de open dag van de Hogeschool van Amsterdam. Voor haar en alle andere aankomende studenten was dat een belangrijke dag. Na de middelbare school kijken de meeste jongeren er enorm naar uit om een nieuwe opleiding te beginnen.

Knappe prestatie
Dit enthousiasme is goed te begrijpen. Een middelbareschooldiploma behalen is een knappe prestatie en het biedt de mogelijkheid door te studeren, je te ontwikkelen en te ontplooien.

Voor Semhar geldt, net als voor heel veel andere nieuwkomers in ons land, een langer pad dat zij hebben moeten bewandelen, of nog aan het bewandelen zijn. Ter illustratie: Semhar sloot in Eritrea de middelbare school af en studeerde daar zelfs al een aantal jaar aan de universiteit. Het vluchten van Eritrea naar Nederland, het verblijf in een asielzoekerscentrum en het onder de knie krijgen van de Nederlandse taal zodat ze hier een opleiding kan volgen, kostte haar ongeveer vijf jaar.

Suzanne Felix: socioloog, bestuurs­kundige, junior onderzoeker aan de Vrije Universiteit, taalcoach Beeld -

Een opleiding biedt jongeren de kans op zelfstandigheid en onafhankelijkheid, en daarmee uiteindelijk vrijheid. Maar het is nog niet zo gemakkelijk om een studiekeuze te maken. Voor nieuwkomers - 'Hoe werkt het hier?' - maar ook voor 17- of 18-jarigen, zo weet ik uit eigen ervaring. Wat zijn die 'beroepsperspectieven' eigenlijk waar ze het over hebben? En een thesis, wil je die alleen schrijven of in een groepje?

Enorme teleurstelling
Op een open dag krijgen jongeren de kans om zich voor even alvast in het studentenleven te wanen. Je kunt deelnemen aan een proefles, studiecoaches staan klaar om vragen te beantwoorden en je kunt voorlichtingsbijeenkomsten bijwonen.

Vol verwachting namen wij deel aan een voorlichtingsbijeenkomst. Dit mondde uit in een enorme teleurstelling. De docent in kwestie sloeg een introductie over zichzelf en zijn rol binnen de opleiding over. Vervolgens begon hij over een afkorting te praten. Na tien minuten kwam ik er pas achter dat die afkorting wel eens de naam van de opleiding zou kunnen zijn. Daarnaast werd slechts één praktisch voorbeeld van een potentiële werkplek gegeven.

De HvA schrijft in haar jaarverslag van 2016 dat zij tijdens de voorlichting 'een reëel beeld van de opleiding, de begeleiding die studenten kunnen verwachten, het arbeidsmarktperspectief en het beroep waarvoor de student wordt opgeleid' wil bieden. Deze bijeenkomst was in het licht van die ambitie een gemiste kans.

Helder voorlichtingsformat
De cijfers over uitval van ooit ambitieuze eerstejaarsstudenten liegen er niet om.

Daarom roep ik alle onderwijsinstanties en de politiek op te investeren in gedegen voorlichtingsbijeenkomsten voor aankomende studenten. Ontwikkel een helder voorlichtingsformat met een aantal punten die terug moeten komen in voorlichtingsbijeenkomsten of koppel opleidingen van verschillende faculteiten aan elkaar en beoordeel elkaars presentatie.

Maar laat in ieder geval de aankomende studenten niet, nadat ze jaren naar dit moment hebben toegewerkt, zo in de kou staan. Een passende opleiding zal hun toekomst bepalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden