Opinie

Hoezo vernielzuchtig, over het paard getild, links tuig?

Welke thema's uit 2015 nemen we mee naar 2016? In de serie #2015 buigt Ewald Engelen zich over het rendementsdenken.

Studenten en docenten vergaderen in het bezette Maagdenhuis, een pand van de Universiteit van Amsterdam (UvA)Beeld anp

Negen maanden na dato is het gevecht om de erfenis van de Maagdenhuisbezetting in volle gang. De krachten van de restauratie hebben midden december bij monde van VVD'er Pieter Duisenberg en CDA'er Michel Rog de Tweede Kamer zo ver gekregen om een motie aan te nemen die minister Bussemaker oproept de Universiteit van Amsterdam (UvA) te vragen de kosten van zes weken bezetting alsnog op de bezetters te verhalen.

Doet er niet toe dat de UvA die vijf ton allang van haar verzekeraar heeft teruggekregen. En doet er niet toe dat maar een fractie van het bedrag - pakweg 60.000 euro - daadwerkelijk veroorzaakt is door beschadigingen. Het merendeel kwam voor rekening van beveiliging en vervangende huisvesting voor het college van bestuur en entourage - en zegt dus meer over de absurd hoge overhead aan de UvA dan over het vandalisme van de bezetters.

'Vandalen', 'schorriemorrie', 'krakers', 'langharige hippies' en 'links tuig' waren het die zes weken het Maagdenhuis onveilig hebben gemaakt. Dat is het beeld dat Duisenberg en Rog met hun motie in het collectieve geheugen hebben willen griffen. Niet dat van bezorgde ouders, academici en studenten die terechte vraagtekens plaatsen bij de machtsovername van onze universiteiten, scholengemeenschappen, ziekenhuizen en zorginstellingen door een bestuurlijke kaste die over de hoofden van werknemers, studenten en patiënten heen megalomane vastgoeddromen realiseert. De klachten zijn kleinzerig geneuzel; de schapen moeten terug het hok in.

Beeld
De rechtse pers vreet het als pap. In maart en april fungeerden The Post Online (TPO) en GeenStijl als de klankkast voor dit soort gesundes Volksempfinden: het Maagdenhuis zou worden overlopen door junkies en beroepskrakers. In zijn eindejaarsnummer doet corpsballenblad Elsevier het nog eens dunnetjes over. Midden november kreeg ik een telefoontje van een verslaggever van het blad. Of ik wat vragen wou beantwoorden over de lessen van de bezetting. De politieke kleur van Elsevier kennende, vreesde ik een verhaal à la Rog en Duisenberg en stemde dus toe. Al was het maar om het beeld een beetje bij te stellen.

De interviewer bood mij ampele gelegenheid om mijn verhaal te doen. Ik vertelde over de bredere betekenis van de bezetting, zette feitelijke onjuistheden recht en gaf wat anekdotische achtergrondinformatie. Twee weken later kreeg ik de tekst te lezen. Geen van mijn antwoorden had het blad gehaald. Het ging - weer - alleen over de kosten en de bezetters werden - weer - neergezet als vernielzuchtig, over het paard getild, links tuig. De drie geïnterviewden die zich vóór de bezetting uitspraken - Arnold Heertje, de zanger van De Kift en ondergetekende - werden verdacht gemaakt door de eerste te portretteren als ouwe dwaas, de tweede als 'oud-kraker' en de derde als iemand die 'enthousiast' optreedt bij 'radicaal-linkse demonstraties'.

Op commentaar van ondergetekende dat dit wel zeer gekleurde journalistiek was, kwam de erkenning dat 'radicaal' misschien wat te veel van het goede was. Ik heb het er maar bij gelaten.

Standbeeld
Terug naar de betekenis van de bezetting. Die is niet gering. Ten eerste is het merendeel van de eisen van de bezetters ingewilligd. De bouwplannen zijn stopgezet. Er is een waarheids- en verzoeningscommissie ingesteld die moet nagaan wat er op het vlak van vastgoed en financiering de laatste jaren is gebeurd. Ook is er een commissie opgericht die voorstellen gaat doen over democratisering en diversiteit. Er zijn in het Maagdenhuis coalities gesmeed met zorgsector, medische sector en andere schakels in de onderwijskolom. En - nog belangrijker - een nieuwe generatie studenten heeft aan den lijve ervaren dat je met verzet en mobilisatie bergen kunt verzetten. En dat is in een tijdperk van toenemende Politikverdrossenheit van onschatbare waarde.

Maar er is ook nog een wereld te winnen. Twee derde van het UvA-personeel heeft een arbeidscontract van bepaalde duur, leert nieuw onderzoek van UvA-hoogleraar Paul de Beer. De vervanger van Louise Gunning wordt niet in open en eerlijke verkiezingen door de academische gemeenschap zelf gekozen, maar is in handen gelegd van de überchique huisheadhunter Egon Zehnder.

De bezuinigingen bij letteren en rechten gaan onverdroten voort. En recentelijk bereikten ons verontrustende berichten over de financiële positie van de Faculteit Sociale Wetenschappen. Stijgende vastgoedkosten en smeltende reserves betekenen dat dalende studentenaantallen direct resulteren in snel oplopende begrotingstekorten en - op termijn - in onvermijdelijke ontslagen.

Zo bezien kwam de bezetting niets te vroeg en verdienen de bezetters een standbeeld, niet de schoffering die de kleinburgerlijke coalitie van Rog, Duisenberg, TPO, GeenStijl en Elsevier voorstaat. Zoals de commissie-Meurs naar aanleiding van het bankroet van ROC Leiden door buitensporige vastgoedinvesteringen terecht constateerde: 'Het is óók de verantwoordelijkheid van professionals in het onderwijs om indien nodig tegenkracht te organiseren en zich uit spreken.'


Wilt u reageren op dit opiniestuk? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Ewald EngelenBeeld Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden