Bas van Wijk werd doodgeschoten op een zwemsteiger aan de rand van De Nieuwe Meer.

Opinie

‘Hoe ontstaat dit vuurwapengeweld in Amsterdam?’

Bas van Wijk werd doodgeschoten op een zwemsteiger aan de rand van De Nieuwe Meer.Beeld Joris Van Gennip

De schietpartij van zaterdag bij de Nieuwe Meer was niet de eerste met een dodelijke afloop. Het vraagt om diepgaande bezinning, van buurtbewoners tot de politiek, schrijft Martijn van Leerdam.

Afgelopen zaterdag, terwijl Nederland zich loom uitstrekte in de schaduw, werd op een strandje aan de Nieuwe Meer een jongen vermoord. Bas, 24 jaar, werd door meerdere kogels geraakt nadat er een conflict over een duur horloge was ontstaan. Er waren talloze getuigen bij, onder wie ook veel kinderen.

Het gebruik van vuurwapens onder jongvolwassen mannen is niet nieuw. Op 13 juli werd in Hoofddorp een 19-jarige jongen uit Amsterdam-Zuidoost doodgeschoten bij een drugsdeal. Op 14 maart werd een 23-jarige jongen in Watergraafsmeer van dichtbij doodgeschoten door een vriend. Afgelopen zondag nog vond een schietpartij plaats in Bos en Lommer, waarbij het slachtoffer zwaargewond raakte. Dit zijn nog maar een paar voorbeelden.

Verantwoordelijkheid

In ongezouten commentaren wordt al snel naar ‘de Marokkanen’ gewezen, alsof het alleen een probleem van de Marokkaanse gemeenschap zou zijn, en de verantwoordelijkheid simpelweg op hen kan worden afgeschoven. Anderen verwijzen laatdunkend naar het gebrek aan handhaving in stadsdelen buiten de ring, en de rol van de politie daarbij.

Zulke reacties benoemen hooguit één aspect van het probleem, en reduceren de veel bredere maatschappelijke problematiek daarmee tot een kortzichtige slogan. Het is begrijpelijk dat gezocht wordt naar een zondebok, maar nieuwe schietpartijen voorkomen we daar niet mee. Ook de bijkomende polarisatie kan prima worden gemist.

Zo schreef Het Parool vorige week nog over de cocaïnehandel, een sector die blijkbaar kan putten uit honderden jonge mannen die opgroeien in Zuidoost. Een andere factor is de eenvoud waarmee wapens tegenwoordig kunnen worden aangeschaft. Die eenvoud blijkt ook uit het feit dat regelmatig handgranaten worden gevonden in de stad.

Ook de rol van de politie is van belang. Het is geen geheim dat de politie al jaren kampt met personeelstekort. De werkdruk is hoog en de waardering is laag, zowel qua maatschappelijk aanzien als financieel. In dit opzicht is er een duidelijke parallel met het onderwijs en de zorg.

Ondertussen worden er – terecht – hoge eisen aan de politie gesteld, bijvoorbeeld op het gebied van (het voorkomen van) etnische profilering en de-escalerend optreden. Deze pittige combinatie van factoren kan niet los worden gezien van het meerjarige politieke beleid in Den Haag, en ook de prioriteiten die lokaal door de veiligheidsregio worden gesteld.

Het probleem van schietende jonge mannen in Amsterdam moet dus in een breder perspectief worden geplaatst. Het oplossen en voorkomen van dit probleem vraagt om diepgaande bezinning: bij landelijke en lokale politici, bij de politie, bij jongeren, bij scholen, bij bewoners van kwetsbare buurten, en bij de vele buurtprofessionals die Amsterdam rijk is: van straatcoaches tot gebiedsmanagers.

Niet-westerse jongeren

Er is sprake van een veelkoppig probleem dat gezamenlijk moet worden aangepakt. Hoe kan het dat er relatief vaak jongeren van niet-westerse afkomst bij betrokken zijn, zowel daders als slachtoffers? Welke sociaal-maatschappelijke factoren spelen hierbij een rol? Hoe kunnen jongeren die blootstaan aan de verleiding van geweld en criminaliteit beter worden begeleid? Welke handvatten hebben hun ouders en scholen om de jongens op het rechte pad te houden?

Niet zelden wordt een verschrikkelijke gebeurtenis als de moord op Bas gevolgd door een stille tocht of een bloemenzee. Vorig jaar ontstond in Zuidoost nog een spontaan protest tegen vuurwapengeweld, georganiseerd door een lokale kerk. Zulke rituelen helpen om te dealen met de harde realiteit van het verlies. Maar dat mag niet in de plaats komen van een breed en diepgaand gesprek over de aard van dit geweld.

Omwille van Bas, en alle slachtoffers die hem zijn voorgegaan.

Martijn van Leerdam, dominee in de Protestantse Kerk Amsterdam en inwoner van Osdorp. Hij schrijft dit artikel op persoonlijke titel. Beeld Karin van de Wiel
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden