Column Artikel RozeBeeld Artur Krynicki

Hoe komt het toch dat je na een halfuurtje alweer iemands naam vergeet?

PlusMarcel Levi

Tot mijn enorme ergernis kan ik tijdens een vergadering die ik deze week moet voorzitten maar niet op de naam komen van de nieuwe collega die het woord heeft gevraagd. En dat terwijl we ons nog maar een halfuurtje geleden aan elkaar hadden voorgesteld. Tot mijn frustratie gebeurt me dat heel regelmatig. Ik heb een tamelijk goed geheugen maar op een of andere manier kan ik namen heel slecht onthouden. Zou dit dan toch het eerste symptoom van een opkomende Alzheimer zijn?

Een bevriende, in dementie gespecialiseerde neuroloog stelt me tijdens de koffiepauze gerust: het niet te binnen schieten van een naam komt bij veel mensen voor en is geen symptoom van dementie.

Onthouden is alleen mogelijk bij de gratie van vergeten. Minder dan een tienduizendste van alles wat we waarnemen slaan we in onze hersenen op. En dat is maar goed ook, want als we minder zouden vergeten zou zelfs het beste brein binnen een paar seconden volledig overbelast raken.

Onze hersenen zijn goed getraind om wat belangrijk is te registreren en de rest te negeren. Maar ook zaken die we wel opslaan, moeten we regelmatig lozen om ruimte te maken voor nieuwe herinneringen. Ongeveer de helft van nieuw opgeslagen herinneringen in de hersenen is binnen een uur alweer vergeten als er niks met die informatie wordt gedaan. In 24 uur is die hoeveelheid verloren geheugen al opgelopen tot zeventig procent en na een week is nog maar tien procent herinnerd.

Herhaalde waarneming helpt om zaken beter te onthouden (zoals elke scholier of student weet), maar dat is slechts effectief voor de korte termijn: opslag in je langetermijngeheugen lukt alleen maar als je die informatie daadwerkelijk met regelmaat nodig hebt en gebruikt.

Een goede manier om dingen te onthouden is om ze in een context te plaatsen. Ik vermoed dat niemand precies weet waar hij een maand geleden op een dinsdagmiddag in september mee bezig was, maar vrijwel iedereen herinnert zich waar hij was toen bijna twintig jaar geleden op 11 september twee vliegtuigen het World Trade Center in New York binnenvlogen.

Herinneren in een context werkt ook heel goed voor namen. Stilletjes help je jezelf herinneren aan Frederike door haar flaporen of kun je door die wrat op zijn kin de naam van Ward niet vergeten. Een andere truc is om de naam van iemand die zich aan je voorstelt te herhalen en jezelf te trainen om ­telkens als je het woord tot hem of haar richt even de naam opnieuw te noemen. Of simpelweg jezelf aanleren je iets beter te concentreren als iemand zegt hoe hij heet.

Ik weet inmiddels dat mijn nieuwe collega Rachel heet en zal het niet snel weer vergeten. Rachel met het rode haar.

Marcel Levi is ceo van University College London Hospitals. Daarvoor was hij bestuursvoorzitter van het AMC.

Reageren? m.levi@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden