Derk Sauer Beeld Artur Krynicki

Hoe een 21-jarige student het gezicht van Russische betogers werd

Plus Derk Sauer

Jegor Zjoekov is een 21-jarige student aan de prestigieuze Higher School of Economics in Moskou. Hij deed mee aan de demonstraties die al ­weken in Moskou plaatsvinden. Er zijn de afgelopen weken 2500 demonstranten opgepakt. De meesten kwamen al snel vrij, maar Jegor niet.

Hij zou ‘aanwijzingen’ hebben gegeven en wordt nu bestempeld als medeorganisator van een ‘illegale bijeenkomst’. Daar staat een jarenlange gevangenisstraf op.

Alle demonstraties verliepen vreedzaam. Het enige geweld kwam van de politie, die vaak ongemeen hard insloeg op betogers.

Jegor werd het gezicht van de protestbeweging. Een slimme, jonge student die ook nog eens goed kon uitleggen waarom de jeugd in Moskou de straat opgaat. Na zijn arrestatie was op veel T-shirts in Moskou zijn beeltenis te zien.

Deze week schreef Jegor vanuit zijn cel een brief die The Moscow Times publiceerde. De brief ontroerde mij.

‘De machtswisseling in Rusland zal veel gemeen hebben met mijn arrestatie,’ schreef hij. ‘Toen ik ging liggen op een keihard bed in mijn isoleercel, werd die parallel me duidelijk. Terwijl mijn hoofd bleef tollen, realiseerde ik me dat hoe repressief een systeem ook mag zijn, je nooit denkt dat het jou zal treffen.’

‘Mensen denken dat de roekeloze automobilist iemand anders zal aanrijden. Dat de steen op iemand anders hoofd zal vallen en dat de klop op de deur midden in de nacht van een arrestatieteam elders zal klinken.’

Deze tekst kwam bij me binnen. Want ook onze zoon is tot tweemaal toe gearresteerd (en gelukkig weer vrijgelaten).

Andere demonstranten hadden minder geluk. Ivan (25) kreeg deze week drie jaar cel omdat hij pepperspray gebruikt zou hebben. Danila (27) moet twee jaar zitten omdat hij een agent ‘bij de pols had vastgepakt’.

Jegor: ‘Mensen zeggen: dit is onze mentaliteit. Wij Russen zijn als slaven. In andere landen staan mensen misschien op om te vechten tegen onrechtvaardigheid, maar dat zal hier nooit gebeuren. In Rusland komt nooit democratie. Poetin blijft eeuwig aan de macht. Rusland zal nooit vrij zijn!’

‘Maar die dag zal komen, net zo plotseling en onverwachts als de klop op mijn deur door de agenten die mij afvoerden.’

Ik wil Jegor graag geloven, maar ik kan het niet. De autoriteiten zien zelf ook wel in dat het politieoptreden buitenproportioneel was. Maar er moeten afschrikkende vonnissen worden uitgesproken opdat het protest niet opnieuw oplaait. Verdeel en heers, het aloude verhaal.

Morgen zijn in heel Rusland de gemeenteraadsverkiezingen waar het protest om begon. In Moskou – en veel andere steden – zijn oppositiekandidaten buitengesloten. Om mee te liften op de algemene onvrede doen veel pro-Poetinkandidaten zich nu ineens voor als ‘oppositie’. Een poppenkast.

Intussen betalen Jegor en al die andere jonge demonstranten de prijs voor hun idealisme.

Derk Sauer is uitgever van The Moscow Times en columnist van Het Parool. Hij is ook ­oprichter van de Russische krant Vedomosti en oud-uitgever van RBK Gazeta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden