Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Hoe banken zich verrijken aan onze zorgpremies

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Het schijnt dat het kabinet momenteel naarstig op zoek is naar manieren om te bezuinigen op de gezondheidszorg. Ik wil wel een simpele suggestie doen waarmee we jaarlijks volledig pijnloos honderden miljoenen kunnen besparen.

Sinds de invoering van de onvolprezen marktwerking in de gezondheidszorg moeten ziekenhuizen en ander zorgaanbieders namelijk al hun investeringen, zoals nieuwbouw of aanschaf van dure apparaten, financieren met geleend geld van de bank. En daar betalen ze dan vette rente voor, hoewel de banken het geld vrijwel gratis kunnen ophalen. En zo lekken er jaarlijks honderden miljoenen van de zorgpremies weg naar banken. Weggegooid geld, want als de overheid zich gewoon enigszins garant zou stellen voor die leningen, komt daarmee zomaar een paar miljard extra ter beschikking voor gezondheidszorg.

Daarnaast hebben banken nog een ander leuk trucje om geld te verdienen aan gezondheidszorg. Immers, ze verplichten zorgaanbieders om voor financiële zekerheid grote reserves, ook wel solvabiliteit genoemd, aan te houden. En vervolgens zijn die ziekenhuizen of zorginstellingen dan genoodzaakt om jaarlijks fors positieve financiële resultaten te behalen om die potten dood geld op peil te houden.

Onderzoek van IQ healthcare uit Nijmegen toont dat de gemiddelde solvabiliteit van ziekenhuizen de laatste jaren is gestegen van circa 10 naar ruim 30 procent. Dat gaat dus om grofweg 14 miljard die doelloos ligt te wachten op een betere bestemming.

En dat geld staat in de regel voor een belangrijk deel gestald op, jawel, rekeningen van de bank (tegen vrijwel 0 procent rente) die daarmee lekker geld beschikbaar hebben om uit te lenen aan anderen voor natuurlijk wel weer forse rentes. En daarmee zijn niet zorgverzekeraars, of ziekenhuizen, of verzekerden maar gewoon een stuk of vijf banken in Nederland de grote financiële winnaars van ons geweldige marktwerkingssysteem in de gezondheidszorg.

Overigens ligt de schuld voor al die leningen ook voor een deel bij de zorginstellingen zelf. Want is het voor goede gezondheidszorg wel echt zo nodig om al die paleizen van marmer en glas op te trekken in plaats van een doelmatig en eenvoudig ziekenhuisgebouw? En moet elk ziekenhuis nou echt al die allermodernste scanners, operatierobots en andere peperdure apparatuur hebben die gemiddeld twee derde van de tijd stilstaat? Ik heb weleens horen voorrekenen dat er in Nederland voldoende PET-scanapparatuur staat om de helft van Duitsland erbij te kunnen doen.

Allemaal jammerlijke bijwerkingen van een marktsysteem dat niet van toepassing kan zijn op moderne gezondheidszorg. Waarbij ziekenhuizen in plaats van samenwerken elkaar tegenwerken en concurreren met de buren middels de duurste apparatuur. En de overheid weigert zich in te laten met investeringen terwijl een beperkte financiële basisgarantie al genoeg zou zijn om de financieringslasten van gezondheidszorginstellingen (en dus onze zorgpremies) aanzienlijk te laten dalen. Het is maar net waar je geld aan wilt uitgeven.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden