Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

Hij nam luid en fel stelling. Applaus voor de man die ik vaak bekritiseer: Rutte

PlusJohan Fretz

Deze week zagen we een Mark Rutte die we in tien jaar nog niet vaak hadden gezien. Tijdens een Europese top sprak hij de Hongaarse premier Viktor Orbán ongenadig fel aan op de antihomowet die onlangs in Hongarije werd aangenomen. Hij daagde Orbán uit de vertrekprocedure uit de EU in gang te zetten. “Of ze zijn lid van de EU en de waardengemeenschap die daarbij hoort. Of ze gaan eruit,” aldus Rutte.

Geen meel in de mond, maar klare taal. En niet alleen in deze kwestie. Er speelde deze week nog iets anders. Toen Frankrijk en Duitsland aangaven de verstoorde verhoudingen met ­Poetin te willen herstellen door een top met de Russische leider te organiseren, zei Rutte resoluut nee. “Niet waar ik bij ben. Dat zal ik niet meemaken.”

Het is opvallend omdat het luid en fel stelling nemen wat betreft morele grenzen niet per se iets is waar Rutte om bekend staat. Integendeel. Tijdens de campagne voor de laatste verkiezingen verweet Sigrid Kaag de demissionair premier treffend dat hij een leider is die wat betreft morele vraagstukken vaak een beetje achter de troepen aan loopt. Hij kijkt in welke richting een debat zich beweegt en spreekt zich dan pas uit. Kaag stelde dat zij als leider meer voor de troepen uit wilde lopen, dat een premier ook moet normeren.

Eerder deze week schreef ik kritisch over het feit dat Rutte zich uitsprak tegen politieke statements van voetballers op het EK over dezelfde Hongaarse antihomowet, omdat sport en politiek wat hem betreft gescheiden zouden moeten blijven. Dat vind ik nog steeds een flauwe positie. Oranjeaanvoerder Georginio Wijnaldum zei terecht dat hij zichzelf helemaal niet als een actieleider ziet, maar dat hij als voetballer nu eenmaal een groot podium heeft en dat het geen kwaad kan dat podium soms te gebruiken om iets belangrijks aan te kaarten. Waarvan akte.

Maar zijn positie aangaande de statements van sporters ten spijt, stond Rutte deze week zelf in elk geval wel op tegen Orbán en kwam hij ondubbelzinnig op voor kernwaarden als gelijkwaardigheid en menselijkheid.

Is er nu een nieuwe Rutte opgestaan? Welnee. Sommigen zullen zelfs zeggen dat hij alleen maar werkt aan zijn profiel in Europa, omdat hij na zijn premierschap nog grote ambities heeft in Brussel. Maar dat is te makkelijk en te cynisch. Hij deed het juiste en gaf Hongarije het harde weerwoord dat het land al veel langer verdient.

Nu het erop lijkt dat we de komende jaren toch opnieuw een kabinet-Rutte zullen krijgen, kunnen we in elk geval hopen dat we deze Rutte vaker gaan zien. In de EU, maar ook in eigen land. Een leider die meer durft te zijn dan een manager. Een premier die normeert, die zich uitspreekt over morele zaken en die zijn invloed en podium gebruikt om voor de troepen uit te lopen. Misschien is het ijdele hoop, maar ere wie ere toekomt: de man die ik op deze pagina zo vaak bekritiseer, verdient deze week applaus.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft op woensdag en zaterdag een column voor Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden