PlusJohan Fretz

Het zal niemand verbazen als Bouterse straks opeens naar Cuba is vertrokken

Johan FretzBeeld Artur Krynicki

Zelfs Bouterse lijkt zijn verkiezings­nederlaag eindelijk te accepteren. Lang leek hij voorbestemd de Robert Mugabe van Suriname te worden. Tot het bittere einde zou hij op de troon blijven zitten. Geen enkel schandaal zou de blinde adoratie van zijn aanbidders kunnen beëindigen. Ik was ervan overtuigd: ook deze keer zou Bouta er, desnoods ternauwernood of met wat gesjoemel, weer met de winst vandoor gaan. Dat Suriname al jaren praktisch failliet is, dat de president onlangs eindelijk werd veroordeeld voor de Decembermoorden, het zou niets uitmaken. Bouterse was immers immuun voor de wetten van de zwaartekracht.

Ik had het met eigen ogen zien gebeuren. Toen ik in 2015 voor het eerst in Suriname was, belandde ik in het heetst van de verkiezingsstrijd. Bouterse ging op voor een tweede termijn als president. Ik bezocht een aantal zogeheten massameetings: gigantische politieke bijeenkomsten op grote velden, met tot de nok gevulde stadions. Bij de NDP was het verreweg het drukst. Duizenden mensen hadden zich samengepakt om een glimp op te vangen van hun grote leider. Een politiek circus. Ik waande me eerder in de Verenigde Staten dan in Zuid-Amerika. Na een opzwepend voorprogramma werd Bouterse ronkend aangekondigd. Van grote afstand zag ik een paars stipje het podium op lopen, toen al broos, maar het stadion ontplofte evengoed. De grond trilde, mensen schreeuwden hun longen leeg, paarse zakdoekjes vlogen de lucht in. Naast mij begonnen volwassen, stoere mannen spontaan te huilen, alsof Jezus zelf was teruggekeerd op aarde. ‘Bouta, ja, Bouta!,’ schreeuwde iemand naast me, ‘Bouta, de enige echte volkspresident!’

Donald Trump zei ooit: “Ik kan iemand op Fifth Avenue neerschieten en dan nog zou ik geen enkele stem verliezen.” Desi Bouterse was er al jaren het levende bewijs van. Een voormalig bruut dictator, verantwoordelijk voor de wreedste moorden uit zijn vaderlandse geschiedenis, die decennia later tot tweemaal toe democratisch werd verkozen tot president. Zo iemand zou wel nooit meer vertrekken.

Dat fabeltje had zich langzaam in mijn hoofd genesteld: eenmaal aan de macht gekomen zijn autoritaire leiders, type strong man, onverslaanbaar. Maar ik zat ernaast en dat is hoopgevend. De verkiezingsuitslag in Suriname bewijst dat je mensen niet eeuwig een rad voor de ogen kunt draaien. Vroeg of laat breekt het moment aan waarop de schaamteloze corruptie en het narcisme, de persoonlijkheidscultus en het wanbeleid zich tegen je keren. Dan prikken mensen er doorheen. Het Surinaamse volk stemde Bouterse luid en duidelijk weg.

Iedereen in Suriname en iedereen met Surinaamse wortels in Nederland is bekend met de diepe wonden die de Decembermoorden hebben geslagen, al wordt het onderwerp nog zo vaak angstvallig weggeduwd. De historische veroordeling van Bouterse, eind vorig jaar, was een enorme stap richting de lang begeerde rechtvaardigheid. Maar zolang hij president bleef, zou die veroordeling weinig waard zijn.

Nu komt het erop aan. Deze week ging het opvallend vaak over de mogelijke uitlevering van Bouterse aan Nederland, vanwege zijn veroordeling voor drugssmokkel. Ik hoop dat die uitlevering nooit zal plaatsvinden. Want het is nu de hoogste tijd dat de belangrijkste veroordeling van Bouta gevolg krijgt, die in Suriname zelf, voor zijn gruwelijke daden in december 1982. De nabestaanden van de slachtoffers van toen verdienen niets minder dan dat.

Zal het ervan komen? Eerst zien, dan geloven. Want ook al spreekt zelfs Bouta nu deemoedig over het accepteren van de wil van het volk, het zal niemand verbazen als hij straks opeens, als een dief in de nacht, naar Cuba is vertrokken.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij heeft een wekelijkse column in Het Parool.

Reageren? j.fretz@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden