Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Het was waarschijnlijk de hoge inflatie van dit moment waardoor München in mijn kop opborrelde

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Ik weet niet meer welk jaar het precies was. We waren in München. Het was een grijze, koude dag, wat ik toen Naziwetter noemde. Als ik namelijk filmpjes zag over de oorlog in Duitsland was dat in een zwart-wit dat altijd grijs was.

Ik wilde naar de Rosenheimerstrasse. Daar zou een Bierkeller zijn, de Bürgerbraükeller, waar Hitler op 8 november 1923 met een oproep tot het plegen van een staatsgreep de aanzet gaf tot wat later de Bierkellerputsch zou worden genoemd. Ik kende de foto’s.

Een grote poort gaf toegang tot de Keller. Binnen was een gigantische zaal, verlicht met kroonluchters. Nog allemaal te zien op internet.

Eind 1939 was er weinig meer van de Keller over, want op 8 november van dat jaar werd hier met een bom een aanslag op Hitler gepleegd. Helaas mislukte die.

Het was komisch. Ik was er namelijk van overtuigd dat Hitler de zaal had laten herbouwen en dat de slechte naam die de Bürgerbraükeller ooit had gehad nu wel weggepoetst zou zijn, maar toen we op de Rosenheimerstrasse aankwamen, stond er een groot modern gebouw. Het Hilton City Hotel. Ik vond het jammer, begreep het, maar ik vond toen al dat een samenleving belangrijke lieux des mémoires moest behouden.

Maar als die herinneringen nou gevaarlijk zijn en cultplekken worden voor bijvoorbeeld Hitlerverering? Ach, als men Hitler wil vereren, vindt men altijd wel een plek. Velen vinden die tegenwoordig in zichzelf.

Destijds leerden we dat de hoge inflatie in Duitsland Hitler tot een staatsgreep had bewogen. Maar niet alleen de inflatie, ook het verlies van de eerste wereldoorlog en het daardoor oplevende nationalisme speelden een rol, plus nog een aantal redenen. (Het begrip Lügenpresse werd door Hitler in Mein Kampf weer van stal gehaald.)

Het is waarschijnlijk door de hoge inflatie van dit moment dat München in mijn kop uit het duister opborrelde.

Gigantische inflatie, oorlog in Oekraïne waardoor wij almaar stijgende energieprijzen hebben, een ontevreden jeugd omdat ze geen woonruimte kunnen vinden, groeiend racisme, groeiend nationalisme, ruzie met boeren, afnemende zorg voor de zieken, een gering vertrouwen in onze democratie, een nog geringer vertrouwen in onze regering, een kloof tussen rijklinks en armrechts – de virtuele Bierkeller in München wordt voller en luidruchtiger.

Er is geen reden om rustig te gaan slapen.

En als het tot een putsch komt?

Ik hoor brallers al hun keel hees oefenen.

Als ik probeer te bedenken hoe dat uiteindelijk zal aflopen, zie ik een groot Chinees hotel voor me dat op de Dam staat waar je alleen naar binnen mag met een bewijs van goed gedrag.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden