Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

Het probleem met de coronapas is de inbreuk op onze grondrechten en de achteloosheid waarmee dat gebeurt

PlusJohan Fretz

In het debat over covid zijn de hyperbolen nooit ver weg. Maar het gevaar van de morele opwinding over al die hyperbolen, is dat ze het zicht ontnemen op wezenlijke zaken. Zoals de kernvraag: hoewel vaststaat dat de coronavaccins de kans verkleinen op ernstige ziekte, ic-opname en sterfte (en dus zorgdruk) en in mindere mate de kans op besmetting, is het gerechtvaardigd om ongevaccineerden nu anders te behandelen bij deelname aan het openbare leven? Absoluut niet, zou ik zeggen.

Wat mij betreft wordt met de invoering van de coronapas een grove grens overschreden, die (indirect) tornt aan het grondrecht aangaande de persoonlijke integriteit van het menselijk lichaam.

Mensen die zeggen dat je als ongevaccineerde toch ook elke keer een gratis test kunt laten doen, gaan voorbij aan het feit dat veel ongevaccineerden de wezenlijke vraag opwerpen of we een samenleving willen nastreven waarin je moet bewijzen dat je geen covid hebt, voordat je een kop koffie mag drinken in een café. Dat lijkt me een gerechtvaardigde vraag, die past in een breder en broodnodig levensbeschouwelijk debat, dat door alle morele verhitting maar niet gevoerd lijkt te mogen worden en waar ook veel linkse partijen zich niet aan wagen. Daarmee laten zij al anderhalf jaar het podium aan liberale datamanagers en degenen die met simplistische hyperbolen de groeiende wanhoop van velen weten te kanaliseren.

Toen Hugo de Jonge de vraag kreeg of gevaccineerden eigenlijk ook niet getest zouden moeten worden, voordat ze een publieke ruimte betreden, antwoordde de minister dat dat eigenlijk wel het beste zou zijn, maar dat daar weinig stimulans van zou uitgaan om te vaccineren. Hij zei het echt, zoals gewoonlijk zonder enige schaamte. Maar met zijn antwoord bewees hij de onethische motieven die ten grondslag liggen aan het invoeren van de coronapas. Het is indirecte dwang.

De mensen die er hun schouders over ophalen doen me denken aan de mensen die, toen we na 11 september 2001 behoorlijk wat privacyrechten opgaven, zeiden: ‘Ach, ik heb toch niets te verbergen.’ Maar daar ging het toen helemaal niet om. Het ging toen, net als nu, om de inbreuk op grondrechten en de achteloosheid waarmee dat gebeurt. Zonder enig debat, zonder enige einddatum. Hoeveel van die privacyrechten die we na 9/11 hebben opgegeven, hebben we trouwens alweer terug? Ik weet het wel. Het gaat hier ook om het precedent dat wordt geschapen.

Ik, volledig gevaccineerd, vind het verbijsterend hoeveel mensen die doorgaans luid en duidelijk opkomen voor het onvoorwaardelijke zelfbeschikkingsrecht van het individu (‘My body, my choice!’) en zich immer verzetten tegen enige vorm van dwang door staat of kerk, nu plotseling hun schouders ophalen. Zij lijken te zeggen: ‘eigen schuld, dikke bult. Acties hebben consequenties. Solidair zijn met de kwetsbaren en de zorg, laat je prikken of zwijg!’

Maar als het morele oordeel over andermans vrije keuze gaat bepalen of hun grondrechten de moeite waard zijn om te verdedigen, is het hek van de dam. Het ondermijnt ook de eigen geloofwaardigheid in andere kwesties. De invoering van de coronapas is een gotspe en verdient ferm verzet.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft elke zaterdag een column voor Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden